Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geroofde Godsgedachte als doelwit voor haar streven, en een rijk naar het koningrijk onzes Heeren, een rijkseenheid naar de eenheid door onzen God gewild, — ziedaar het aan God ontstolen denkbeeld, dat heel haar levensuiting beheerscht.

Geheel de geschiedenis immers getuigt het u en is daar, om mijn beweren te staven. Of is niet, zoo vraag ik, reeds in het puin van BabePs torenbouw dat streven naar eenheid, die zucht om eenerlei volk en eenerlei sprake te zijn, zoo majestueus gefnuikt? Wat is de geschiedenis derOostersche oudheid anders dan het rusteloos en zoo bloedig pogen, om de in Sinear's vlakte verbroken eenheid te herstellen door het zwaard? Hebben de machtige Pharaönen of Lydiëns vorsten, heeft Nebucadnezar of heeft Cyrus dan ooit een andere staatkunde gevolgd, dan die het vestigen dier eenheid, het stichten vaneen wereldrijk beoogde ? En als straks het zwaartepunt der geschiedenis zich uit Azië naar Europa verplaatst, immers dan gaat diezelfde eenheidspohtiek van uit Azië naar ons werelddeel mede, en treedt in den Griekschen Alexander of de Caesar's der Romeinen niet minder veerkrachtig, niet minder zelfbewust op. Niet anders is het in de middeneeuwen, waar het ééne Roomsche Rijk van Duitschland's Keizer met al Europa's vorsten als vasallen om zijn troon, de leidende gedachte is, die geheel haar geschiedenis beheerscht. In Madrid en Weenen beide wijdt straks de eerzucht der Habsburgers ook de nieuwe geschiedenis in met een streven naar het zelfde doel. Frankrijk's groote koning neemt, als weer een eeuw is voorbijgegaan, nog eenmaal het plan op, dat den Habsburger mislukt was. Bezeten door dezelfde manie, zocht ook Napoleon zijn wereldrijk te voltooien. Ja, ook thans weer is immers diezelfde geest van Caesarisme machtig geworden, nu de man „von Blut und Eisen" zijn reuzenplan gelukken zag, en Irankrijk's keizer het open uit dorst spreken: „dat alleen machtige staten zich nog handhaven kunnen, en dat de tijd der kleinere volkeren is geweest."

Onmiskenbaar dus is de gelijkheid tusschen het streven Gods

Sluiten