Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wing is: Dit strijdt tegen de gedragslijn, waardoor het Huis van Oranje de Souvereiniteit verworven en verdiend heeft. Dit komt volkomen overeen met de gedragslijn waardoor de getemperde monarchie van 1813 naar het oordeel van velen aan getemperde democratie gelijk werd.

Waardoor heeft het Huis van Oranje de Souvereiniteit verworven en verdiend? door de liefde van het volk. Doch waardoor viel aan dit Huis de volksliefde in zoo ruime mate ten deel? door het beleid, den moed, het genie schitterend in die merkwaardige volgreeks van Vorsten, waarvan welligt geene geschiedenis een tweede voorbeeld oplevert? O ja, hierdoor ten deele. Door bescherming van het Protestantisme , door handhaving van de gewetensvrijheid, van de onafhankelijkheid van onzen Staat en van andere Staten van Europa ? O ja, ook hierdoor grootendeels. Doch waardoor bovenal? Omdat het de hand ter bescherming aan alle verdrukten heeft gereikt, omdat het in kerk en school niet enkel voor Protestanten, maar voor elke gezindheid zich tegen onregtvaardigen ijver verzet heeft, omdat het (men denke bijv. aan den Religie-vrede van Prins Willem I, die destijds ook crypto-Katholiek heette) bevrediging in het godsdienstige door inachtneming van billijkheid jegens allen heeft verlangd. Omdat de eensgezindheid met het godsdienstige deel der Natie, niet op anti-papistische felheid, maar op Christelijken grondslag gebouwd was. Van daar het innige der volksliefde, van daar het nationale der wederzijdsche betrekking, van daar de heerschappij over de harten, van daar die onbeschreven Souvereiniteit, welke in 1813 op schrift gesteld werd; zoodat de opdragt niet anders geweest is dan het brengen van de slotsom der volkshistorie in staatsregtelijken vorm.

En nu de vergelijking. Het Huis van Oranje wilde religie-vrijheid op Christelijken grondslag; thans wil men apaisement door terzijdestelling van het Christelijk beginsel. Mag

2

Sluiten