Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toegelaten woelingen en botsingen te veroorzaken, verdeeldheid te Weeg te brengen, en op het verstand, door de zonde verduisterd, op de eerzucht en den eigenbaat der menschen te werken, tot zijne verderfelijke oogmerken. Niet allen in ons vaderland waren met hun hart de inrigting van den Staat en de leer der Kerk toegedaan. De Staat gegrondvest en de oefening der ware Godsdienst vastgesteld zijnde , had men in het eerst daarin berust met een zeker welgevallen, overmits de vorige gesteldheid van zaken te ongunstig er bij afstak om door iemand te worden teruggewenscht, en eene groote maat van bloei en voorspoed velen nu ten deel viel, die vroeger in druk hadden verkeerd. Vijanden hadden zich geveinsdelijk onderworpen. Maar toen gewoonte den eersten indruk had doen verflaauwen, toen sommiger verwachtingen onvervuld bleven, toen sommigen, de eersten willende zijn, daartoe niet geraken konden, toen bleek dat er ook onkruid onder het koren op dezen akker was gezaaid geworden. De menschen begonnen zich voor te doen, gelijk zij van nature zijn, gekant tegen het werk Gods en liefst wandelende in hunne eigene wegen. Zij, die de gronden waar de vereeniging der Nederlandsche gewesten op steunde , niet goedkeurden, die den burgerlijken regeringsvorm ongeschikt achtten, die de Vorsten van Oranje met een verdacht oog beschouw, den, die de betrekking tusschen Kerk en Staat gaarne verbroken zagen, begonnen zich allengs te doen kennen en hunne begrippen en begeerten eerst in het heimelijk, straks onverholen bloot te leggen. Vooral waren er, wien de echt Hervormde leer onverdragelijk was, die haar noch in opregtheid geloofden, noch wenschten te beleven. Zij konden niet altijd zwijgen; zij openden ras den tegensprekenden mond en trachtJen zich aanhang te maken. Door den hechten band die hier Kerk en Staat verbond, zoodat de een niet zonder den ander staan of vallen kon, kon het niet wel anders of de nieuwigheidzoekers en ontevredenen moesten zich gelijkelijk stellen tegen Staat en Kerk, over beiden klagten aanheffen, of beiden in het heimelijk ondermijnen. Zoo als Hervorming en Oranje

3 *

Sluiten