is toegevoegd aan uw favorieten.

Hedendaagsche moraal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijn waarlijk geen loochenaars van den godsdienst, geen ontkenners der moraal geweest. De knnst kan zich niet vijandig stellen tegenover deze heilige panden, die der menschheid toebetrouwd zijn, tenzij ze met haar verleden breken en haar wezen en roeping verloochenen wil. Want in welke vormen zij zich ook openbare, onder welke volken zij ook optrede, zij heeft altijd dit eigene, dat zij het ideaal niet missen kan. Kunst is geen zuivere afdruk der werkelijkheid, maar ze is vertolking der sensatie, door de rijke, zienlijke en onzienlijke schepping Gods in de ziel des kunstenaars gewekt. Ze ontleent haar oorsprong niet aan den hartstocht deiwerkelijkheid ; maar zij is naar heur aard altijd gevoel, verbeelding, heldenmoed, naar aanleiding van eene aanschouwing of gebeurtenis ontvlamd, doch zelf van hoogeren oorsprong dan de wereld van het vergankelijk stof. Het is zoo, de kunst kan nimmer de klove dempen, die het ideaal van de werkelijkheid scheidt. Zij verzoent en wederbaart en vernieuwt niet. Zij kan onze tranen niet drogen en ons niet verlossen van zonde en dood. Maar zij gaat te gronde, als ze aan de verzoening van ideaal en werkelijkheid niet gelooft en deze niet in heur werken aan onze verbeelding te aanschouwen en te genieten geeft. Zij miskent haar eigen wezen, zij wordt ontrouw aan haar eigene roeping, zij delft haar eigen graf, als ze, godsdienst en moraal verachtend, in den dienst van het ongeloof en van de zonde zich stelt. Onder geen schijn van schoonheid en in geen naam van kunst hebben wij het ons daarom te laten welgevallen, dat het gemeene als iets bijzonders, het lage als verheven, het leelijke als schoon, het kwade als goed, de leugen als waarheid, het dierlijke als goddelijk, de antichrist als Christus en Satan als God ons voorgesteld wordt.

En om diezelfde reden mogen wij het niet billijken,