is toegevoegd aan uw favorieten.

Hedendaagsche moraal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bonden geweest. Om in den mensch het plichtsgevoel te verklaren, roepen alle voorstanders der evolutionistische moraal, behalve het gezag van gezin, maatschappij en staat, ook de godsdienstige autoriteit te hulp ; historisch is het plichtsgevoel in elk geval niet zonder haar invloed ontstaan. Niemand kan daarom ook op empirische gronden beweren, dat de moraal in de toekomst dezen godsdienstigen grondslag wel missen kan. Want al zijn er zonder twijfel in den tegenwoordigen tijd vele menschen, die met alle geloof gebroken hebben en toch een burgerlijk eerbaar en streng zedelijk leven leiden, er valt daaruit geen gevolg te trekken tot eene maatschappij, die van de religieuze autoriteit verstoken en alleen op de grondslagen van nienschelijk gezag zou opgebouwd zijn. De vrucht valt soms nog langen tijd te genieten, nadat de boom reeds omgehouwen is. Ook komt het in de moraal niet alleen op de uitwendige handeling, maar ook op de innerlijke beweegreden aan. Er is voor een goed werk, dat dien naam in waarheid verdient, niet slechts conformiteit met de letter, maar ook met het beginsel en den geest der wet van noode. En of deze aanwezig is, staat aan geen mensch ter beoordeeling ; dat weet God alleen, die een kenner der harten en een proever der nieren is. Tegenover de weinigen, die den godsdienst meenen te kunnen «missen en in de moraal hun vastigheid trachten te vinden, staan dan ook in dezen zelfden tijd de duizenden, die met het geloof aan God ook het geloof aan de onschendbaarheid der zedewet hebben verloren, en thans, als een schip zonder roer, van den wind bewogen en op de golven der levenszee op en neder geworpen worden. Wie al deze dingen ernstig overweegt, vraagt zich onwillekeurig af, wat belang er de hedendaagsche moralisten bij kunnen hebben, en welk genoegen zij er in kunnen smaken, om de moraal van den wortel der religie en der me-