Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nader zal blijken, minder onbevangen tegenover de traditie, dan wij kunnen billijken. In twee werken: V on Nazareth nach Golgotha1) en Von Jerusalem nach R o m 2) geeft hij de resultaten van zijn onderzoek over Jezus' leven en werken en over de oudste Christelijke gemeenten, terwijl hij in het tiende deeltje van eene reeks bijdragen tot geschiedkundig begrip van den godsdienst zijne meening over den historischen Jezus uitspreekt ). Als geestverwant van de „rücklaufige Bewegung zur Tradition", — die uitdrukking is afkomstig van Adolf Harnack — eene richting, die tegenwoordig in Duitschland den toon aangeeft, kan Dr. Maurenbrecher eene poging wagen om uit de Evangeliën een leven van Jezus op te diepen. Hij leert, dat de sociale tegenstelling van arm en rijk, gering en aanzienlijk, bij Jezus de nationale en politieke gezichtspunten geheel heeft verdrongen en dat hij slechts van die sociale tegenstelling uit, historisch begrepen kan worden 4).

Jezus een proletariër: daarover zijn Dr. Maurenbrecher en Kautsky het eens. Maar hoezeer loopen dan verder hunne opvattingen uiteen! Toch komen zij ten slotte langs geheel verschillende wegen tot het resultaat, dat het oorspronkelijke Christendom en de leer van Jezus voor het tegenwoordige proletariaat geene waarde meer bezitten, omdat dit temidden van geheel andere productie-verhoudingen leeft. Maar Maurenbrecher denkt er niet over om, gelijk Kautsky beproeft, lange stamboomen van de Christelijke geloofsvoorstellingen te geven, die met hunne wortelen in de productie-verhoudingen reiken. Hij is meer een man van literaire kritiek dan van sociologie en erkent zelf in de sociale toestanden, bv. van Romeinsche slaven, niet bijzonder tehuis te zijn. In de laatste eeuwen vóór Christus

1) Berlin, Schöneberg, Buchverlag der „Hilfe", G. m. b. H. 1909.

2) Ter zelfder plaatse, 1910.

3) Der geschichtliche Jesus, Berlin S. W. 68, Buchhandlung Vor warts, 1910.

4) Von N. nach G., S. 155.

54

Sluiten