is toegevoegd aan uw favorieten.

Een wereldtaal

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

mensheid is in staat die wetten van het zuivere denken te begrijpen, laat staan toe te passen?

Het is niet nodig na het reeds gezegde uitvoerig aan te tonen dat bij 't samenstellen van een woordenboek alle bezwaren zich herhalen. De betekenis der schijnbaar 't zelfde aanduidende woorden is in twee talen zeer verschillend; 't Duitse manchmal is heel iets anders dan ons menigmaal. Gesteld dat een onhandelbaar groot lexikon alle verschillen kan aangeven, dan blijft nog altijd de vraag: hoe wordt een eentalige gewaar dat hij na moet slaan of een woord dat hij kent niet anders moet luiden als hij 't in een bepaalde betekenis gebruikt? Een eentalig Nederlander die weet dat lijst in 't Ido listo en glas glaso is, zal licht dezelfde woorden gebruiken als hij van de lijst en 't glas van een spiegel of een schilderij spreekt, al zou 't woordenboek hem kunnen leren dat men in die gevallen de woorden kadro en vitro moet kiezen. En zo gaat het elk ogenblik.

Om deze bezwaren op te heffen zou men èn de uitvoerige spraakkunst èn het nog omvangrijkere woordenboek zo bestudeerd moeten hebben dat de inhoud elk ogenblik voor de geest stond, of wel. .. men zou gewaarschuwd moeten zijn door te minste de hoofdzaken te kennen van de moedertaal dergenen tot wie men zich in de hulptaal richt. Ik zie wel kans in 't Ido een briefje te schrijven dat een Fransman, een Duitser of een Engelsman begrijpt, maar niet een aan een Turk, Hongaar of Fin, tenzij ik wist dat hij een taal machtig was waarvan ik ook studie had gemaakt. Misschien bedoelt SEIDEL iets dergelijks wanneer hij verklaart dat kennis van Frans, Duits en Engels onmisbaar blijft, ook al gebruikt men in de „europaisch-amerikanischen Kulturkreis" de hulptaal. Maar komt men zo niet van lieverlede tot de slotsom dat het begeerde en onmisbaar genoemde hulpmiddel eigenlik zijn ware diensten alleen verlenen kan aan wie die 't minst nodig heeft ? Men neme toch eens proeven met mensen van verschillende nationaliteit die geen andere taal dan hun moedertaal kennen.

In de bundel Weltsprache und Wissenschaft is, als bijlage, een bladzijde afgedrukt uit Gomperz' Griechische Denker, door CouTURAT in 't Ido overgebracht en door PFAUNDLER, zonder 't oorspronkelike te kennen, terugvertaald in 't Duits. Inderdaad geeft PFAUNDLER's werk de mening van GOMPERZ met voldoende