is toegevoegd aan uw favorieten.

De betekenis van de psychologie van de theologische praxis. De psychotherapie tegen de achtergrond der christelijk-reformatorische wereldbeschouwing. De waarde van de psychologie voor het practische pastorale werk

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

drongen is door een streng super-ik, en de obsessies zijn daar het gevolg van.

Overziet men dit alles nog eens, dan kan men zeggen dat de psychotherapie tegen de achtergrond van de christelijke wereldbeschouwing de geest kent en erkent en er aan appelleert; het geweten kent en erkent en eraan appelleert. En dat ze de geestelijke waarden overal eerbiedigt. Ze maakt de geestelijke intenties niet los van haar objecten; ze psychologiseert niet. Ze houdt de geestelijke dimensie in ere en in die ruimte ademt ze, met de voeten op de biologische bodem, waarin de mens is gesteld.

De psychotherapie heeft sterk te maken met de overwinning van het schuldgevoel. Zij zal dat moeten doen door existentie-analyse waarin een der elementen is het appèl op de verantwoordelijkheid en de vruchtbare acceptatie van dat schuldgevoel. Er kan niet gestreefd worden naar een repressie (verdringing) van dat schuldgevoel. De neuroticus neigt er reeds toe dit schuldgevoel te ontwijken. Krijgers Janzen beschreef de vormen waarin dit geschieden kan. De handeling kan als goed worden voorgesteld, en onechte motieven ervoor geschoven. Dit is de justificatie. Ook kan men een onontkoombare dwang aanwijzen; dit is de causalisatie bij de misdaad uit honger. Men tracht de schuld op anderen te werpen; op het „bevel" van hogerhand; dit is de transculpatie. Ook kan men, en doet dit ook veelal, de schuld relativeren en aldus gedeeltelijk zich justificeren. Men verkleint de zaak; „het was maar zo weinig van betekenis wat men loog of stal; dit is de indifferentiatie. Of men generaliseert: iedereen doet toch immers aan zwarte handel. Of ook zegt men: de traditie laat dat nu eenmaal toe; of het is nergens uitdrukkelijk verboden (het beroep op het legale; de zaak is verjaard). En soms ridiculiseert men en spreekt van een geslaagde grap.

Zo moet het schuldgevoel zich velerlei laten welgevallen. Janzen noemde niet het feit van de biologisering van het schuldgevoel, waarbij dit psycho-analytisch wordt afgeleid van drift en oedipus-complex (castratie-angst). Alles is er op toegelegd het schuldgevoel te misvormen, d.i. het geweten zijn originaire plaats te ontnemen. In de psychotherapie tegen de achtergrond van het Christendom, houdt het zijn plaats.

Er is een goede weg om het schuldgevoel te overwinnen, niet