is toegevoegd aan uw favorieten.

Karakterkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gaan hoe deze gebrekkige integratie alsnog „verholpen" kan worden.

Het zal duidelijk zijn dat, waar hier zovele en zo verschillende factoren in het geding zijn, er van een volledige integratie slechts zelden sprake is. Inderdaad ervaart ieder in zijn leven op vaak pijnlijke wijze de gebrokenheid en de disharmonie.

Het is een groot vraagstuk waar de breuk in de persoonlijkheid tenslotte moet gezocht worden. We komen hier voor een deel op het terrein van de anthropologie, de leer van de mens. De voorstelling die men zich maakt omtrent de opbouw van de menselijke persoonlijkheid en de krachtsverhoudingen binnen de structuur van het karakter is hiervoor natuurlijk van belang.

Zo hebben F r e u d, de vader van de moderne dieptepsychologie, en in navolging van hem zijn leerlingen, deze breuk gezocht tussen de sfeer van het vitale instinctieve en driftleven en die van het bewuste geestesleven. Inderdaad doen zich bij vele mensen, en vooral bij bepaalde lijders aan zielsziekten, deze conflicten duidelijk voor. Het is echter de vraag of hier alles mee gezegd is. F r e u d zelf erkende dat hij wel is waar overwegend belang toekende aan het instinctieve driftleven van de mens, maar dat hij het leven van de geest allerminst voorbij zag. Toch hechtte hij de grootste waarde aan wat hij noemde de „biologische integratie", dat is die éénwording van de mens die veroorzaakt wordt door een harmonische ontwikkeling van het vitaal-instinctieve leven.

Dan komen het zieleleven en de geestelijke functies vanzelf wel tot hun recht, zo meende hij. En inderdaad, geen psycholoog zal de grote invloed van deze biologische integratie willen ontkennen. Daarvoor is zij te belangrijk. Maar zeer eenzijdig is toch wel de voorstelling, als zou ons geestelijk leven niet ook een regelende invloed op de integratie hebben.

Van deze regelende invloeden willen we enkele noemen. Daar is allereerst het geweten, dat eigenaardige verschijnsel dat zo grote regelende invloed op ons leven heeft. In het geweten is het als het