is toegevoegd aan uw favorieten.

Karakterkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

IV. De religieuze mens

Volgens Spranger ligt de kern van de religieusiteit in het zoeken naar dejio.ogste waarde van het bestaan. Wie daarover nog onzeker is, voelt zich innerlijk verscheurd en is nog niet thuis. Hij heeft nog geen vaste fundering in zijn leven gevonden en dit wreekt zich op elk terrein. Daarentegen, wie dit hoogste wel gevonden heeft, voelt zich verlost. Hij voelt zich innerlijk los gemaakt van angst en vertwijfeling en is in die verlossing zalig.

Voor Spranger is alles af te meten naar de betekenis voor het geestelijke leven van de persoonlijkheid. De beleving van de hoogste waarde kan voortkomen uit het innerlijke van de ziel, anderzijds is ook het beleven van de zin der wereld van de grootste religieuze betekenis. De wetenschap tracht vergeefs deze zin te vatten. Met de wetenschappelijke kennis alleen voelt de religieuze mens zich niet bevredigd. Datgene wat de zin des levens is, noemt Spranger God.

Onnodig te zeggen dat hierin de idealistisch-pantheïstische beschouwingswijze van Spranger duidelijk tot uiting komt. Er mag dan ook bijgevoegd worden dat een beschrijving van de religieuze mens steeds eenzijdig is en voor het veel dieper liggende probleem van geloof en ongeloof in Bijbelse zin geheel ontoereikend blijft. Wat Spranger hier geeft is slechts een aanduiding van de verschillende religieuze karakter-typen, niet van religie en geloof zelve.

De weg tot dit doel, tot het bereiken van de harmonie tussen innerlijke ervaring en de zin des levens, wordt door verschillende religieuze typen gegaan.

Spranger noemt de immanente mysticus, die op een ja zeggen tot het leven gericht is. Hij vindt in alle positieve waarden van 't leven kiemen van het goddelijke. Hij is vol verlangen en kosmisch enthousiasme. In zijn liefde omarmt hij de ganse mensheid en hij leeft in een sympathische verbondenheid met al het levende. Hij tracht daarin de zin der wereld te vatten.