Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

êwolxc (12, 28 = I p. 162 v. A r n i m), uit het jaar 97 n. Chr.: a.ts <yxp ov ^ocxpxv ovS' 's^co tov Setou licfixirfiévoi y.xb' sxvtovc. . oux Ehvvxvro ftszpi ■ïïXmvcq x^vvstoi /zéven. Deze overeenkomst kan niet toevallig zijn: beide putten uit eene Stoïcijnsche bron. De formuleering der Acta, waar de woorden van God uit georiënteerd zijn, is de oorspronkelijke: de epiloog van het 4de boek van M a n i 1 i u s bewijst, dat ze geheel in de lijn der Stoa ligt.

Ik merk in de eerste plaats op, dat de woorden niet, zooals N o r d e n zegt, dienen om te verklaren, hoe gemakkelijk het is, God te vinden — dit is immers, gelijk we zagen, volgens den auteur voor zondige menschen geenszins zoo licht —, maar om de rechtmatigheid van Gods verwachting aan te geven. Ten andere wil het mij voorkomen, dat de overeenstemming tusschen beide plaatsen meer formeel, dan werkelijk is, metname hierom, wijl D i o wel een hoogsten god aanneemt, maar daarnaast van de goden spreekt, en voorts de woorden ov (j.xy.fk'j... óixy.iTyJvci in de eerste plaats slaan op de -f£7j3vTXTit y.xi -x/,a,hxToi, niet op alle menschen, zoodat men eerder geneigd zou kunnen zijn, uitdrukkingen als die in 'Plat o's Philebus p 16 D: c'i /tev ttoAxiol, y.p; ittovsc yuccv xx) tyyvrépu Srsüv okovvrsc, enz. ermede te vergelijken. En eindelijk kan ik noch in de uitdrukking ov ftxxpm, noch in de aansluiting (arsoixx!ys) iets zoo ongewoons zien, dat men op grond hiervan samenhang zou moeten aannemen, te minder waar ook Norden de Acta niet van D i o afhankelijk laat zijn.

Voor het overige valt het niet moeilijk, hier eene zekere overeenstemming tusschen, onze rede en de Stoïcijnsche wijsbegeerte te erkennen, waar immers de auteur der rede zelf tot staving van zijn betoog zich op Stoïcijnsche dichters beroept! Wat in geding was, is dit, of deze uitspraak specif/e&-Stoïcijnsch moet worden geacht; en dat heeft Nor den niet bewezen. Moge in het oude Testament de transscendentie Gods meer op den voorgrond treden, dat ook daar Zijne alom-

Sluiten