Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ï. 8. U.

wanten vruchteloos en onprofijtigh ghemaeckt heeft. Wie en sal hier in niet erkennen het heerlick en wonderlick werek Godts, dat de heylige Boeeken , dewelcke de godtloose meenden t' eenemael uytgeroeyt te hebben, terstont wederom gelijek als uyt vreemder handt voor den dagh ghekomen zijn, en dat met meerder eerweerdigheyt dan sy te voren hadDe Griecxsche jen 9 "Want daer 0p is terstont gevolght de nytieggingh. Qrjecxsc|ie oversettinghe, waer door 1) de Boecken der Wet aen 2) de gantsche werelt bekent zijn gheworden. En dit wonderwerek Godts en is niet alleen daer in ghebleecken, dat hy de Tafelen sijns verbondts verlost heeft van de bloedighe placcaten des Koninghs Antiochus, maer oock daerin dat dese Tafelen , onder soo veel swarigheden en verwoestingen des Jootschen volcks, waer door het nu en dan versleten en verdorven en terstont by na tot den gront toe uytgheroeyt en verdelght was, nochtans behouden en bewaert zijn overgebleven. De Hebreische tael en was niet alleen niet vermaert, maer sy was destijds selfs bynae niet meer 3) ghekent: en gewisselick , 't en ware dat Godt voor de Religie ghesorght hadde , sy soude t' eenemael vergaen zijn gheweest. Want hoe wijdt en seer de Joden, na datse uyt haer ballinghschap weder gekomen waren , van 't oprechte gebruyek harer Vaderlandtsche tael waren afgheweecken, sulcks kan blijeken uyt de Propheten van dien tijdt: 't welck daerom aenmerekens weerdigh is, om dat uyt dese vergelijckingh d'oudtheydt der Wet en der Propheten te klaerder ghesien wordt. En door hoedanighe heeft doch Godt de Leere der saligheydt, die in de Wet en Propheten vervat is, ons bewaert, opdat de Tleere Christus te sijner tijdt geopenbaert Der Joden niochte werden? Gewisselick door de alderneerstigheyt. heftigbste vyanden Christi, namelick, de Joden, dewelcke met recht van Augustino genoemt worden de Boeckbewaerders van de Christelicke Kerck, om datse ons de Boecken hebben toeghedient, waer van sy selfs gheen ghebruyck noch nuttigheydt en hebben. Bysondcre \ \ _ Willen wy vorders komen tot het nyrï!etn'ienwe Nieuwe Testament, met wat stereke steunsels Testament. is de waerheydt des selven onderset? de drie ï. d' Over- ftuangelisten vertellen de eheschiedenisse met

een stemmingh u f t--i rv

der drie Enan- eenen nederigen en verachten stijl. JJese eenKeiisten.entiaer voudigheyt 4) des stijls is velen hooveerdi voudigheydHn §'ien verstanden walgelick: de reden hier van het schrijven, is, om datse met aendacht niet en letten op de voornaemste hooft-stucken der Leer', uyt dewelcke lichtelick kan afgenomen werden dat die Euangelisten boven 't begrijp des menschelicken verstandts van de Hemelsche verbor-

1) []■ 2)[J. 3) lagh doei'oook by na niet. 4) sleehtigheyt.

ghentheden reden-cavelen. Gewisselick die maer' een droppel hebben van eerbare schaemte,

die sullen beschaemt worden wanneerse lesen 't eerste capittel van den Euangelist Luca.

Oock 1) de predicatien Christi, waervan den £

korten inhoud door de drie Euangelisten kor—

telick beschreven is, sullen lichtelick door hunne schriften aen alle verdenking ontko- ' men 2). De Euangelist Joannes donderende 2- DcMajeuyt de hoogte, slaet ter neder krachtiger als *f°kLyt van eenigen blixem de hertneckigheyt der gener .Toannes, Pandie door sijne leere niet getrocken en worden 'I1S en Petr"9tot gehoorsaemheydt des geloofs. Laten alhier te voorschijn komen alle die neus-wijse berispers, die dit haer hooghste vreught reeckenen datse d' eerbiedigheyt tot de Schriftuyr uyt haer eygen en anderer menschen gemoederen wech ruymen. Laet hen het Euangelium van Joannes lesen: waer sy willen of niet, sy sullen aldaer duysent spreucken vinden die ten minsten haer' onverstandigheyt wacker maken: jae die een schrickelick brandtvser in hare conscientien drucken sullen tot een breydel en bedwangh van hun 3) gelach en spotterny.

Alsoo staet het oock met Paulus en Petrus,

want al hoewel hare schriften van het meerendeel der menschen niet en werden verstaen.

soo is 't nochtans dat de hemelsche Majesteyt der selver schriften allen en eenen yegelicken aen haer verbint, en gelijek als gevangen houd. En door dit eenighe wordt hare leere 3. rieberoemeer dan genoegh verheven boven de werelt, 'teien '" A|'° te weten, dat Mattheus te voren een Tollenaer en aen 't ghewin sijns tafels ghehecht wesende , dat Petrus en Toannes in hare scheepkens verkeerende, en sy alle te samen grove ongeleerde menschen sijnde, niet met allen in de scholen der menschen gheleert en hadden, 't welck zv aen anderen | over-lcveren (p- 23.) konden. En dat Paulus niet alleen uyt een 4. Pnnius héopenbaren , maer oock uyt een wreeden en keennshbloedt-dorstighen vyandt tot een nieuw mensch verandert en ghemaeckt zijnde , door een haestighe en onverwachte verwisselingh betoont,

dat hy krachtens 4') een hemelsch bevel en last nu 5) de selfste Leere voorstaet en beschermt,

die hy te voren aengevochten hadde. Laet die honden loochenen dat de Heylighe Geest op d'Apostelen is neder gedaelt, of laet hen immers de waerheyt van die geschiedenis ontkennen : nochtans roept en wijst de saeck selfs datse van den Heyligen Geest geleert zijn gheweest, dewijlse te voren onder ;t ghemeene volck selfs kleyn gheacht wesende,

terstont soo trefïelick van de Goddelicke verborghentheden hebben begonnen te spreken.

1) []. 2) oock hare schriften lichtelick van alle verachtingh bevrijden. 3) [ ]. 4) door. 5) gebiedt en bedwangh.

Sluiten