Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

weer. Rome stelt natuur en genade naast elkander.1) Luther scheidde streng het aardsche en het hemelsche.2) Zwingli breidde de bijzondere genade tot de heidenen uit.3) Anabaptisme en Socinianisme zijn meer aan Rome dan aan de Hervorming verwant.4) Calvijns logische en systematische geest kon in dit dualisme niet rusten. Hij erkende het goede en ware in het natuurlijk leven, in rede, philosofie, muziek, kunst en wetenschap. Dat was volgens hem uit de algemeene genade afkomstig. Evenwel werd deze gedachte van Calvijn niet verder ontwikkeld.8) De zondige mensch verstaat de openbaring Gods in de natuur niet. Maar eens zal alle onderscheid tusschen natuur en genade vervallen.6) Door deze leer wordt alle separatisme en ascetisme bij den wortel afgesneden.7) Voor dat separatisme heeft men zich te wachten. Want op dat standpunt schijnt men „christen te zijn in dezelfde mate als men ophoudt mensch te zijn en in spraak, kleeding, gewoonten en gebruiken van gewone menschen zich onderscheidt."8) De theologie is in de gemeente van Christus eerst opgekomen, toen algemeene en bijzondere genade waren saamgevloeid.9)

Ongemeen belangrijker nog was de verschijning van het eerste deel zijner „Gereformeerde Dogmatiek".10) Hiermee verkreeg zijn jarenlang gekoesterde wensch een begin van vervulling. Het was een evenement in zijn leven, maar niet minder in de geschiedenis der Gereformeerde wetenschap. Ook door hoogleeraren van Openbare Universiteiten werd zij geprezen, door studenten dier inrichtingen gebruikt. Magistraal reeds in opzet en aanvang, groeide daaruit zijn meesterwerk, dat zonder twijfel al zijn andere geschriften overleven zal.

Het waren voor Bavinck rijke jaren.

*) BI. 16 vv.

2) BI. 26.

8) BI. 27.

«) BI. 31 vv.

') BI. 29.

6) BI. 40, 43.

') BI. 45.

8) BI. 49.

9) BI. 53.

10) J. H. Kok, Kampen, 1895.

Sluiten