is toegevoegd aan uw favorieten.

Schelling

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

prikkelbaarheid en prikkel, de organisatie tot tegenstelling der organische krachten (sensibiliteit, iritabiliteit, reproductie), de intelligentie en het bewustzijn tot de tegenstelling van het subjectieve en objectieve.

Al deze tegenstellingen nu blijken ten slotte mede één te zijn. We mogen ze niet beschouwen als openbaring van twee los naast elkander staande beginselen; ze zijn in haar dupliciteit (Dualitat) ontstaan uit „Entzweiung des Ureinen". Daarom behooren ze bij elkander en streven naar vereeniging. Het zijn polen van een en hetzelfde wezen. En zoo duidt schelling de tweeheid der natuur aan als polariteit. De natuur brengt aldus hare verschijnselen voort door haar kracht, door haar „dynamisch proces", dat achter al deze verschijnselen hetzelfde blijft.

Polaire tegenstellingen ontstaan door „Entzweiung" en zoeken hereeniging. De grondwet der polariteit luidt derhalve : het idente (het ééne) splitst zich (Selbstentgegensetzung), het tegengestelde streeft naar vereeniging. Deze formule is niet anders dan een uitbreiding van de bekende : „gelijknamige polen stooten elkander af, ongelijknamige trekken elkander aan". Zoo wordt de polariteit (vrgl. de magneet) bij schelling van natuur-wet verwijd tot wereld-wet.

Gelijk nu in Fichte's „Wissenschafts-lehre" de ontwikkeling van het zelfbewustzijn wordt uitgedreven door de tegenstelling van ik en niet-ik (telkens gezet en herhaald naar these, antithese en synthese, zie aldaar bldz. 25 v.v.), zoo ontdekt schelling de wet der tegenstelling, de polariteit ook in de natuur (het niet-ik) en begrijpt, dat zij de grondslag vormt tot hare ontplooiing. Waar tegenstellingen aan den dag treden en zich oplossen om in hoogere vormen te verschijnen en zich wederom op te lossen, enz., daar is ontwikkeling, evolutie.

Fichte reproduceerde de noodzakelijke ontwikkeling van het zelfbewustzijn in zijn „Wissenschafts-lehre". Het zelfbewustzijn echter vereischt tot zijn ontstaan een reeks onbe-

312