is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemeene oefenschoole van konsten en weetenschappen. Derde afdeeling. Behelzende de weetenschappen die niet wiskonstig, en onder den naam van fraaije letteren bekend zyn.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Rederykkonst.

hun behandeld worden, behooren toe te draagen, maakt zekere omstandigheden, waarin zy genoodzaakt zyn zich t gen hen te verzetten, ten uitersten bezwaarlyk; en het t bv die gelegenheid dat eene goede Rederyxkunde hulp. middelen verscbaft, waardoor men, zonder de zaak zelve te benadeelen, het ouderlyk gezag volkomen blyft erkennen. Men moet dan doen gevoelen dat 'er eene onvermydelyke noodzakelykheid is, die den mond der kinderen klagten ontwringt welke het hart gaarne zoude willen binnen houden; men moet dan, zelfs in het midden van deeze klagten, gevoelens van agting, liefde en tederheid ontdekken kunnen. Mm kan dit voorschrift zeer fraai vinden opgevolgd in het pleit van Cicero voor Cluentius, die door zyne moeder met eene ongehoorde wreedheid behandeld was. —— De regel, welken wy hier aanroeren, heeft opzigt op alle minderen, die eenige wettige eischen tegen hunne meerderen, die wy eerbied behooren toe te draagen , willen doen gelden.

Daar zyn gelegenheden, waarin redenen van belang of welvoeglykheid niet dulden , dat wy ons op eene duidelyke en onbewimpelde wyze verklaaren, en waarin wy egter dingen , welke wy niet ronduit durven zeggen , ontdekken willen. Wanneer, by voorbeeld, een zoon zyn pleitgeding niet kan wimen. zonder eene misdaad van zynen vader bekend te maaken , dan moet, volgens de les van Quintilianus, de zaak zoo geschikt worden dat de Regter ongevoeliglyk opgeleid wordt om het geen men hem niet Wil zeggen te raaden; dan moet hy genoodzaakt worden om aan hetgeen men meent dat sterkst pleit, te denken, terwyl tevens eerbied voor ouderen een beletsel is om het te ontdekken. In zulke omstandigheden is het zeer gepast dat een kind zich twyffelmoedig en ontroerd vertoone telkens zyne redenen afbreeke, en blyken geeve van dè tederste aandoeningen te gevoelen , zoo dat het zich geweld doe om zich geere woorden te laaten ontglippen , die de kragt der waarheid schynt af te dwingen. Hierdoor wordt de Regter opgewekt om onderzoek te doen naar iets, dat