is toegevoegd aan uw favorieten.

De algemeene en byzondere natuurlyke historie, met de beschryving van des konings kabinet.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

152 DE NATUURLYKE HISTORIE,

gefchreeven heeft, en die de eerfte ons eene korte befchryving met de 'afbeelding van een tatou heeft gegeeven, waarvan hy het vel in Turkije gezien hadt, geeft genoeg te kennen, dat dezelve van de nieuwe Wereld kwam. Oviedo (7), deLery (0, Gomara (t), Thevet f», Antoine Herrera f»5 de vader Abbeville (v), Francois Ximenes, Stadenius (j),Monard (z), Joseph Acosta (a), de Laet (b), alle de Iaatfte Auteuren, alle de Hiftoneichryvers van de nieuwe Wereld, maaken gewag van deze dieren als oorfpronkelyk in de Zuidelyke gedeelten van dit werelddeel fhuis hoorende; Pison, die na hen allen , welken ik heb bygebragt, gefchreeven heeft, is de eenigfte, die zonder zig op eenig gezag te beroepen, ter neerftelt, dat de armadilles in de Ooft-Indiën zo wel als in Amerika gevonden worden (c); doch het is waarfchynlyk, dat hy de pangolins, of de fchulp-hagediften, met de tatous verward heeft, omdat de Spanjaarden die fchulp-hagedilfen , zo wel als de tatous, armadillo genaamd hebben: de dwaaling is uitgebreid en voortgeplant door de Kabinetbefchry vers en Naamlyftmaakers, die niet flegts tatous in de Ooft-lndiën maar ook in Afrika gefchaapen hebben , fchoon 'er nooit andere in deze twee werelddeelen geweeft zyn, dan die, welke uit Amerika derwaards zyn overgebragt.

Het klimaat van alle de foorten dezer dieren is derhalven niet twyffelagtig; maar het is moeijelyker hunne betreklyke grootte in ydere foort te bepaalen ; wy hebben, tot dit oogmerk, vergeleeken niet flegts de vellen der tatous, die wy in grooten getale in des Konings Kabinet hebben, maar ook die welken men in andere Kabinetten bewaart; wy hebben ook de aanduidingen van alle de Auteuren met onze eigen befchryvingen behouden, zonder daar nauwkeurige uitkomften uit te kunnen opmaaken; het blykt alleenlyk, dat de twee

groo-

„ een harnas gewapend heeft, en ook omdat men hun vleefch van binnen gemaklyk "kan ,, wegneemen, zonder dat zy iets van hunne oorfpronkelyke gedaante verliezen; ik heb het

eene foort van Brafiliaanfchen egelantier genaamd; want het verbergt zig in zyne fchaalen ,, als een egelantier in zyne ftekels; het is niet grooter dan een middehnaatig jong varken, „ ook is het eene foort van varken, als hebbende de beenen, voeten, en fnuit met hetzel>, ve gelyk, want men heeft het reeds in Frankryk zien leeven, en zig met graanen en v.rug,, ten voeden". Obfervations de Bellon, Paris 1555. pag. 211.

(r) Oviedo, Summarium Indiae Occidentalis , cap. XXII.

<j) Hiftoire d'une Voyage f ais en terre de Brejil, par]EAX deLerï, Paris 1578. pag. 154. env. {t) Gomara, Hiftoire Mexican. &c.

(v) Singularités de la France antarclique, par Thevet, Cbap. LIV.

(w) Defcription des Indes Occidentales, par Ant. de Herrera, Amft 1622 pag 252

O) Miffion en Visie de Maragnon, par le pere P. C. d'Abeevii.le.' Capu'cin. 'jParis'1ö14.

pag. 248. ' (y) Joann. Staden, Res Geflae in Brafilia, &C, (z) Nicolaï Monaedi, Simplicium Hifioria Mexica, pag. 330. (a) Hiftoire naturelle des Indes, par Joseph Acosta, Paris 1600. pag. 198 (fr) Defcription des Indes Occidentales, par Jean dü LaSt, Cbap. V. pag. 485 en 4SÖ. en

Cbap. XV. pag. 556. " r r 0 ^

^ y Reay! dit..dier' va" zu,k e,en zonderling maakzel, niet flegts in de Weft-maar ook

" knile ° rih-ii»" neVOndo-/T°rd,V isnhstr&en wonder' dat in naam, grootte, en ge„ ftalte, verfchilt '. Pisow Hijtor. Nat. Brafil. pag 100. ' "