is toegevoegd aan uw favorieten.

Vervolg op M. Noël Chomel. Algemeen huishoudelyk-, natuur-, zedekundig- en konstwoordenboek [...]. Zynde het VIII.(-XVI.) deel van het woordenboek.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

S>[i<5 CRIMINEELE ORDONNANTIE.

ben: Behoudelyck datter geen gheprivilegeerde faecken en zyn, noch ons, of onfen Raeden gereferveert, foo voorfeyt is.

De geene die mainteneren te hebben van gratiën te gheven fullen hun tytelen exhiberen.

XX. Maer beroerende de voorfeyde Remfsfen, hoewel dat behooren ende betamen foude dat wy aileenlyck daer af gebruycken, foo voorfeyt is: Des niet min, indien fy 't felve recht hebben by goede tytelen endebewyfen, fullen daer van mogen gebruycken: Behoudelycken dattet zy foo dat behoort ende betaemt. Ende om te weten wie 't felfde recht van onfe Voorfaten heeft, of dat ufurpeert; Ordineren wy, dat de gene die 't felve pretenderen te hebben, ghehouden fullen wefen hun tytelen ende bewyfen, of autentyeque copien van dien t'exhiberen, ende overleveren binnen drie Maenden nae de publicatie van defen, in handen van de Fiscalen van onfen Raede in Brabandt, of anderen Provincialen Raedt van der Plaelfen, indien daer «enige zy, om de felve met de advyfen van de felve Raeden, onfen voorfz. Stadthouder Generael over te feynden, om by ons daer op nae reden te ordineren : Ende by gebreecke van de voorfeyde exhibitie, fal daer inne verfien worden foo men bevinden fal te behooren.

Hoe dat die gratiën gebruyekt moeten worden.

XXI. Voorts meer, om alle abuyfen te weeren, en^ de daer inne eenen goeden ende merekeiyeken regele ende reformatie te ftellen hoe fy daer van fullen hebben te gebiuycken; In den eerften verbieden wy allen ende eenen yegelycken remisfien te gheven, dan van feyten die onfe Ordinantiën ghemaeckt, of ais noch te maecken, begrepen ende toe gelaten fullen worden.

Interinement van gratiën.

XXII. Ende om te weten of 't ftuck vergeeflyk ende remisfibel is, ende daer inne geen abuys oft exces tegens onfe voorfeyde Ordinantiën ghecommitteert en zy, wy willen dat de Brieven van gratie, remisfie ende pardoen, in onfen voorfeyden Provincialen Raede gheprefenteert fullen worden binnen fes Maenden na ce concesfie van dien, om de felve in den voorfeyden Raede te interineren, onfen Procureur Generael, mitsgaders de geinteresfeerde partye daer over geroepen, op peyne van nulliteyt van de voorfeyde gratiën, foo dat by onfe Ordonnantiën vermeit ftaet, noopende de geene die wy verleenen ende octroyeren.

Die amenden getaxeert op interinement.

XXIII. Insgelycks dat onfe voorfeyde Vafallen oft Officiers niet en fullen mogen nemen, noch yet anders hebben, dan 't gene by den voorfeyden Raedt voor civile boeten ghetaxeert fal worden, die de felve modereren ende taxeren fal nae de gelegentheyt van den feyte, ende faculteit van den misdadigen; Van welke Remisfien, Sententiën ende taxatiën gemaekt fullen worden particuliere Registers, om daer toe recours ende toevlucht te nemen t'elcker reyfen als 't van noode wert: Ende indien onfe Fiscalen bevinden dat eenige daer van misbrtiyckt hebben, fullen tegens de felve procederen , foo wel tot privatie van heure voorfchreve hooge Justitien, privilegiën van Remisfien te gheven , als anderfints tot andere punitien ende correctien, als fy bevinden fullen te behooren.

CRIMINEELE ORDONNANTIE.'

Aengaende die Dootflagen , ende andere Crimen en* de misdaden, ende van de gratiën ende remisfien , ende by wien gtoüroyeert moeten wtjen.

XXIV. Ende want die crimen, deli&en ende misdaden, fonderlinge van Dootflagen, in defe Landen feeri frequent zyn , ende dickmael ghefchieden, Procsderen i 't felfde eensdeels by gebreecke van prompte en;ie ftrange punitie ende ftraffe, ende confequenteiyeken deun de faciliteyt van gratiën ende remisfien te geven; Om: 't welcke te doen, te veel Perfoonen geauthorifeerci zyn; als inden eerften, die Gouverneurs van den Lande, daer na die Meesters van de Requesten in onfeni Hove refiderende, voorts eenige Gouverneurs ende: Raeden van fommige Provinciën, als oock doen eenige; Officiers, de fommige by hen felven, andere by advyfe van de Raeden oft dien van de Reecken-kameien, daer uyt oock geprocedeert ende ghekomen is, aat eenige andere Gouverneurs ten exempel van dien, de': felve macht hebben willen ghebruycken. Ende hoewel dat de voorfeyde Gouverneurs, Raeden, Officiers , Reecken-Kamers ende andere die defe macht ghehadrj hebben om te vergeven, die hadden gelimiteert endat gereftringeert: Te weten om gemeyne, ende niet ge-qualificeerde delicten ende misdaden, ende daer egeene-; peyne van der doot, noch confiscatie van goede ent viel; Des nochtans niet tegenftaende, hebbyn eenigéi daer van anderfins gedaen, hen te feer vervorderende, ende fommige noch fonder interineme't, noch geinteresfeerde partye te hooren, ende fonder onfe Ordmantien te obferveren: Hebben wy daer omrae 't felfde* generalycken verboden ende gheprohibeert, verbieden! endeprohiberen by defen, als wefende een onbetame-e lycke ende onbehoorlycke faecke, fonderlinge ghc* merekt, dat by onfe Ordinantiën d'een Landt het ander niet en mach bevryen in materie van de dootflage; Ende dat generalycken die gratie alleenlycken komen mots van den Perfoon van den Prince, de felve referverende» t'onswaerts, of tot onfen Stadthouder Generael, ofdew genen die fpecialycken daer toe geordineert ende ge*s committeert zyn, foo in alle andere Landen, Statera ende Coninckrycken van goede Policien, gedaen wort.'

In wat fiucken oft feyten gratiën gedaen mach worden.

XXV. Ende daer en boven ten eynde daer inne niet geabuyfeert en worde, verklaren wy dat de voorL-ydes gratiën alleenlycken ghegeven fullen worden, alsfer eenige merckelycke circonftantien zyn die 't delict ende misdaet verlichten ende verfchoonen, fulex dat wy ml rechte beweecht mogen worden, om de peyne van den doot of die ftrangheyt van der Justitie of Wet te ver J foeten, foo dat inder equiteyt ende rechtveerdigheyt gearbitreert moet wefen, ende dat 't misdaet niet gei delibereert, noch met opfetten wille gedaen en zy, maer dat 't feyt eenichfins by fortuyne toe gekomen zy, of dat de perfoon daer toe geprovoceert is geweest by wettige oorfascke, ende eenigfins f, by fyn "partye be-| dwongen om hem ter weere te ftellen , oft diergelyckel faecke, fulcks dat daer inne apparente equiteyt zy verJ eysfehende, dat gratie gheprefereert worde voor rigeur ende ftrangheyt van Justitie, ende dat te groote ftraf. heyt foude wefen de voorfeyde ftrangheyt, ende peyne van der doot te ghebruycken, ende dat men dien vol gende hem reguiere: Nemende oock toeficht, dat men niet lichtelycken gratie en geve, den genen die doodt-

ftaet