Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KOORNMAATEN.

Stelt nu tusfchen beiden . . . . . f 1 *. 10

Voor fcbuitvragt ^3

Voor de zakken en de trap .... -- * I

Voor 't zetgeld ~ 5 3

Voor de Meeters &c n'.C 2

Voor den Factoor - ; a

Dus zouden de kosten, buiten de courtagie ƒ i * 2 op ieder last bedraagen, behalven de zolderhuur, zynde ongelyk, naar maate deeze zolders groot of klein , diep in de ftadt , of verre afgelegen zyn : hier van kan men geen nauwkeurige over flag maaken, alzo de huur, ingevolge de hoeveelheid der aanweez-nde graanen, zeer merkelyk verfchilt; de zolders worden gemeenlyk by de maand gehuurd en betaald.

De graanen gezolderd zynde, moet vervolgens ook on het verfchieten gepast worden, waar toe byzondere verfchietfters zyn. Van al dit arbeidsvolk kan men den geheelen dag aan 't Koornmeeters-huisje gediend worden , ftaande op de Kolk , by den Oudenbrug-

fteKÖORNKWAALEN, zie TARW fl. 2.

KOORNMAATEN. Het zou den Koophandel over 't algemeen veele verlichting toebrengen, indien de maaten en gewichten gelyk ftonden in alle landen, of overal maar eenerlei maat en gewicht was ingevoerd en vastgefteld. De groote verfcbeidenheden welke in deezen plaats hebben, noodzaaken een Koopman, wanneer hy goederen van buiten 's lands ontbiedt of derwaards verzendt, tot zeer moeijelyke berekeningen, ten einde vooraf eenigermaaten te bekaaien, hoe veel het verfchil tusfchen zyne binnenlandfche maaten en gewicht, met dat van andere landen uitmaakt, en om zich, het zy by den inkoop, of by den verkoop, naar dit onderfcheid te kunnen cedraagen. Deeze zwaarigheid vindt niet alleen nlaats, met opzicht tot afgelegen koningryken en landen maar zelvs in de onderfcheiden fteden en pro vinden onder een zelvde gebied, is het mede dikwils zeer aanmerkelyk, vooral ten aanzien van de ronde maat, of de maaten waar mede het Koorn uitgemeeten wordt. Een uitvoerig en naauwkeurig verflag weeens derzelver onderlinge overeenkomften, zou byna een afzonderlyk boekdeel vereisfehen: wy bepaalen ons derhalven, in dit Artikel, alleen tot het onderfcheid in de Koornmaaten van die plaatzen, waar de meeste koomhandel, het zy door middel van den uitvoer, of van den invoer, met betrekking tot ons Vaderland gedreeven wordt, na vooraf aangemerkt te hebben, dat hoewel de maaten in dit Artikel zo naauwkeurig aangegeeven zyn als mooglyk is, 'er nogthands by de meeting zeer veele oplettendheid vereischt wordt, nadien de manier volgens welke zulks gefchiedt, ligt een onderfcheid, tot tien ten honderd toe, kan uitmaaken.

Koornmaaten in de Provincie Holland'. Te Amfleldam, Edam', Monnickendam en Purmereni, is het last van 27 mudden, een mudde heeft 4 fche pels, of 36 zakken, ieder zak gerekend op 3 fche pels.' Men rekent ook de last op 21 ton en 3 fche pels', zynde ieder ton van 5. fchepels; voorts de fche pel op 4 vierdevat, en een vierdevat op 8 koppen

KOORNMAATEN. 4333

Dus houdt een last koorn te Amfleldam 21 en drie vyfdefon, 27 mudden, 36 zakken, 108 fchepels of 432 vierdevat. Een ton houdt 1 en een vierde mudde, 1 en twee derde zak, 5 fchepels, 20 vierdevat,' of 160 koppen. De Amfteldammer last is 8 en een derde percent minder dan de Hamburger. Een zak van de zwaarfte en beste tarwe weegt te Amfleldam omtrent 137 a 138 pond, en van de beste rogge 130 a 132 pond. Men rekent dus de last tarwe gemeenlyk te weegen tusfchen de 4100 a 4900 ponden; rogge van 4000 tot 4500, en geist van 3200 tot 3500 ponden. De kleinfte graanen, zo van koorn als rogge,, weegen gemeenlyk het zwaarfte, leveren ook hei meeste meel uit, en zyn dus voor'den bakker voordeeligst, waarom die ook altoos het dumfte betaald worden. - ...

De 12 mudden te Amfleldam maaken te Delft een hoed, te Antwerpen 28 viertelen, te Gent 41 hallters, te Deventer 20 mudden , te Camp en 10 mudden, te Rheenen 8 mouwers. De 10 mudden te Amfleldam zyn 11 mudden te Harderwyk.

Te Hoorn, Enkhuijen, Mnyden, Naar den en IFeesp; is een iast 22 mudden of 44 zakken, een zak 2 fchepels, en een fchepel 4 taakels.

Te Haarlem zyn 38 zakken een last, 14 fchepels een hoed, 2 agtendeelen een zak, en 14 zakken of 28 agtendeelen te Haarlem zyn een hoed te Delft.

Rotterdam, Delft en Schiedam hebben eenerlei maai ten, te weeten 29 zakken in een last; 10 en twee derde zakken maaken een hoed, en 3 agtendeelen een zak.

Te Alkmaar zyn 36 zakken in het last; de hoed is 'er 5 agtendeelen beter dan te Rotterdam.

Te Gouda zyn 28 zakken een last, 32 fchepels een hoed, 3 fchepels een zak.

Te Dordrecht zyn 24 zakken een last, 8 zakken een hoed, en 4 agtendeelen een zak. Men verkoopt daar alle graanen by de hoed: een hoed heeft 8 vaten, of 32 agtendeelen , dus vier agtendeelen op een vat. Drie hoeden te Dordrecht maaken een last te AmfleU dam; en een hoed te Dordrecht ftaat gelyk met een wis. pel te Hamburg.

Te Oudewater, Heusden, Gorcum en Leerdam, maaken de 4 hoeden 5 hoeden te Rotterdam; 2 hoeden ea 5 agtendeelen maaken aldaar een last.

Te Asperen zyn 28 agtendeelen, en te Worcum 26 agtendeelen, even groot als 32 agtendeelen te Rottep' dam.

Kooornmaaten in Zeeland.

De Zeelandfche tarw, beftaande meerendeels uit zwaare en dik gevulde graanen, wordt in deeze ge» westen meest geacht; de zak daar van weegt, gemeenlyk van 128 tot 132 ponden.

Te Middelburg heeft men 4.1 zakken en 1 agtendeeï fn hef last, en 2 agtendeelen maaken 'er een zak.

Vlisfengen en Ter Vere hebben 39 zakken in bet last? Zierikzee, Goes, Bommene, Ter-tooien-, Stavenes en Duyveland 3.7 en een tweede; Sommelsdyk, Dirksland, Mia\ delharnas, Oeltjesplaat, en zo ook het gantfebe landvan Putten en den Briel daar tegen 38 en een tweede zakken in het last. Een Zeeuwfche zak heeft twee, agtendeelen.

Sss 3. Sbtm

Sluiten