Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in 't byzonder over het zed. gevoel. 25

eerlykheid , mildheid , grootmoedigheid met genoegen bezeft; hoe komt het dan, dat veele menfchen zig naar die plaatfen begeven, alwaar zig de akelisjfte fchouwtoneelen vertoonen? Zien wy niet de grootfte hoop ter plaatfe fnellen, alwaar het moordfchavot is opgericht: lpoedt een ander gedeelte niet naar den Schouwburg om de akeligfte Treurtoneelen te zien verroonen? enz. ■ Dit is zo, Myne Heeren * wy ontkennen die neigingen , die bedryven der menfchen niet: zy zyn uit de ondervinding onbetwistbaar. Maar even onbetwistbaar is het, dat die begeerte, dat verlangen en die bedryven geenszins het beftaan wederleggen van aangenaame aandoening over deugd , en onaangename aandoening1 over ondeugd: niet wederleggen het beftaan van goedkeuring van voortreffelyke daden , en afkeuring van fnoodheden: met een woord, van een Zed.iyk gevoel. Men zou het menschdom te kort doen, indien men ftelde, dat zy akelige treurtoneelen gingen befchouwen, omdat zy behaagen in list, bedrog , wreedheid en moord fcheppen : ja , men zou zig merkelyk bedriegen, indien men alleen maar wilde ftellen, datdemenfchelyke ziel voor zedelyk goed en kwaad gevoelloos zou zyn. In tegendeel. Ware dit zo; ware de mensch ongevoelig of geheel ondeugend ; dan zou hy zekerlyk,noch de moeite noch de koiten doen,om de vertooningen van Treurfpeelen by te wooneu.

Maar , zal men dan vragen , wat is het dan , het welk de menfchen tot akelige Schouwtoneelen dryft? Wat bewoog duizenden, na de aardbeeving te Lisfabon , de afzigtigfte verwoefting te befchouwen , die ooit de vrugtbaarfte verbeelding kan fchetzen ? Wat noopt de meenigte, zo dra 'er brand ontftaat, tot die akeligheid te fpoeden? ook hen, die buiten ftaat zyn, B 5 ee-

Sluiten