Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

236 DE NOODZAKELYivHEID VAN DE MENSGHEN-

Fooreerst; de onmiddelyke ondervinding leert, dat 'er eene wederkeerige werking tusfehen de ziel en het ligchaam plaats heeft, en wel in diervoegen , dat de ziel alle haare denkbeelden , of onmiddelyk door de zintuigen verkrygt, of tiit zinnelyke gewaarwordingen dezelven afleidt, en ,omgekeerd,dat alle voorftellinge der ziele , (zelf dc afgetrokkenfte denkbeelden ,) of onmiddelyke werkingen in het ligchaam voortbrengen , of ten minften altoos met eene zekere beweeging in eenig gedeelte van het ligchaam gepaard gaan.

Ten tweeden: herhaalde proeven en waarneemingen overtuigen ons , dat 'er in het dierlyk ligchaam een zeker vermogen of werkzaam beginfel gevonden wordt , waardoor alle de verrichtingen van de dierlyke huishouding geregeld worden, cn het welk zig door gevoel en beweeging openbaart. Het is de groote mppocRATES, aan wien wy , onder zo veele andere zaken , ook de kennis van dit beginfel te danken hebben, en het welk ook zedert, onder den naam van svogpovv, of impetum faciêns Hippocratis bekend is geweest. Dit gevoelen van iiippocrates is naderhand, en byzonder in onze tyden, meer en meer ontwikkeld, cn zyn dc algemeene wetten,(volgens welke dit beginfel in het dierlyk ligchaam werkt., nader bepaald geworden. Dit beginfel, aan het welk men te regt den naam van levensbeginfel , (principium vitale of vita corporea) gegeeven heeft, is de oorzaak van gevoel en beweging. Door dit beginfel is het dat onze zintuigen, dat onze zenuwen, door de uherlyke voorwerpen aangedaan en in beweeging niet alleen gebragt worden, maar ook het vermogen bezitten, deeze aandoening aan de ziel over te brengen. Door dit beginfel is het dat de fpiervezelen het vermogen bezitten , na

eene

Sluiten