Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

'Gefchiedenis der PorMgeezen.IllTjpvAK. 48,9

ken uitrooijen, en , in derzelver plaats, koorn zaaijen. Men zag hem wollen- en zijden - werkplaatfen en glasblazerijen ftichten, veele beperkingen van den handel wegnemen, en de vlijt der Natie, zoo veel mooglijk, aanmoedigen. Door hem werden de koninglijke inkomften niet flechts in een beter orde gebragt; maar ook aanzienlijk vermeerderd. Men zag de - zee - en landmagten, als ware het , herleeven, en de belangrijke Volkplanting Brafilië van veelerleije misbruiken zuiveren. Hij vernederde de trotfche geeftlijkheid ; verbood aan de Inquifttie eenig vonnis te voltrekken , dat niet te vóóren door den koninglijken Raad onderzocht en bevestigd was; en gaf, door hec verdrijven van de orde der Jefuiten, aan de overige Roomsh-Catho/ieke Landen het eerfte voorbeeld, om zich van dit, te overmagtig geworden geeftlijk genootfehap te ontdaan. In het algemeen maakte hij een begin, met het verbaazend groote aantal luije en welluftige munniliken in zijn vaderland te verminderen. Hij toonde het pauslijk hof, dat de Portugeezen wél in ftaat waren, de Christenkerk in haaren oorfpronglijken toeftand te herftellen, dezelve nevens haare bifchopen van die van Rome ona'fhanglijk te maaken, aan de wereldlijke magt te onderwerpen , en meer dergelijke noodzaaklijke verbeteringen intevoeren. Door zijne bemoeijingen werd de hooge fchool te Coimbra, Hh 5 welke

Sluiten