Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

'K

ALGEMEENE GESCHIEDE NIS

3;t> C. %7q5 —

% 20.

Vermin deiing der mnj Van de Paus.

Trns VI 1798 , overleden 1709, en fius VH.vai i8lo_ ï8i4.

5. verdediging des Vaderlands niet van gehuurd? troepen, maar van eigene Landskinderen en wel jongelingen van zekere jaren bedienen moest, hetwelk , eerst door de Franiche opfchrijving tot den krijgsdienst van alle jonge lieden begonnen, naderhand op een' dergclijken voet in de meeste Staten van Europa is ingevoerd; eindelijk de verhuizing van een groot aantal huisgezinnen naar de Vereenigdc Staten van Noord-Amerika , welke dan ook in de laatfte twintig jaren in bevolking en welvaart verdubbeld zijn, en nog dagelijks toenemen, zoodat daardoor Europifche bevolking en befchaving over een groot gedeelte van het nieuwe werelddeel wordt veripreid. Voorts mag nog als nadeelig uitwerkfel der nabootfing van het Franfche (Wel worden befchouwd de lieerfèhende manier, om iederen Staat door tolbedienden te omringen, hetwelk eene algemeene kwijning van den handel in Europa heeft ten gevolge gehad. - IV. Een ander gevolg dezer groote veranderin* tgen was de vermindering van " het aanzien dec a Paufen, welke zich tegen de nieuwe inlrellingen reeds in den beginne verzetteden, en daardoor niet alleen in Frankrijk reeds toen hun gezag verloren, maar ook naderhand genoodzaakt werden een groot gedeelte van hun wereldlijk gebied af te Haan, ja tot tweemalen toe hun ,geheele Land, benevens de Had Rome, verloren , en zich in Frankrijk moesten ophouden, alwaar zelfs een dier kerkvoogden overleed. 'Hierdoor werd ook hun geestelijk gezag min1 der geëerbiedigd, en in Duitschland vooral kwamen begrippen op van vrijheid der kerke, welke met de Paufelijke aanfpraken weinig beftaanbaar waren. In Beijeren inzonderheid werden eene menigte bijgeloovige misbruiken afgefchaft, en de Roomfche kerk vertoonde zich aldaar in eene zeer achtbare gedaante. De Godsdienüige verlichting drong ook hoe langs hoe meer in Protestantfchc Landen door, hoewel fommigen daarvan wel eens een verkeerd gebruik maakten, tot geheele miskenning der Openbaring, en verheffing van den bloot Natuur*

Sluiten