is toegevoegd aan uw favorieten.

Nieuwe algemeene vaderlandsche letter-oefeningen, waar in de boeken en schriften, die dagelyks [...] uitkomen, oordeelkundig [...] verhandeld worden.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

444

VERHANDELINGEN

„ De opheffing deezer konstwolken is buiten twyfFei toe te iehryven aan de vermindering van haare zoortlyke zwaarte , en deeze wederom wordt voorzeker veroorzaakt door de uitzetting der lucht, welke zy bevatten; welke uitzetting noodwendig voortvloeit uit de electrifche kracht die aan deeze wolken wordt medegedeeld, terwyl de luchtdeelen, hier door elkander afftootende, zich bygevolg van elkander verwyderen. De daaling deezer konstwolken wanneer zy elkander raaken, hangt hier van af, dat de tegenovergellelde krachten der beide zich zamen verèenigende wolken, elkander, by deeze zamer.kjmst, ten naasten by vernietigende, de vereenigde wolken dtis de kracht verliezen, die hun heeft opgehouden.

„ Deeze proefneeming geeft,naar myn inzien,de volgende ophelderingen, wegens de electrifche lnchtverfchynzels.

i. Zy doet ons zien, hoe eene wolk, wanneer zy electrifche kracht ontfaijgt, hier door ligter wordt, en zich dus tot een hooger en yler gedeelte van den dampkring moet opheffen. Dit verklaart derhalven de fpoedige afzondering of opheffing van wolken , welken men zomtyds ziet gebeuren, wanneer men een donderbui op eenigen afftand befchouwt: terwyl het te begrypen is, dat by eene donderbui, zomtyds fpoedig, in de eene of audere wolk eiectrilche kracht ontftaan zal.

a. Dc oorzaak van den fterken regen by donderbuien laat zich hieruit zeer duidlyk verftaan. De wolken immers , die door haare electrifche kracht aanmerkelyk zyn uitgezet, moeten noodwendig inkrimpen, wanneer zy by haare zamenkomst, haare kracht verliezen, en dus de oorzaak van haare uitzetting ophoudt. By deeze inkrimping der wolken koomen de waterdeelen, welken deeze wolkep bevatten, noodwendig nader by elkander, loopen te za*men, en hierdoor te veel zwaarte verkrygende, om zich langer in de lucht op te houden, beginnen zy te daalenby hunne daaling andere waterdeelen ontmoetende, die zich met hun vereenigen, worden 'er regendruppels gebooren , welken, wanneer zv op de aarde nedervallen, des te grooter zyn, naar maate zy in hunne daa. hng meer waterdeelen ontmoet hebben, die zich met hun vereenigden.

3. De reden, waarom het dikwils by donderbuien hagelt, kan ook hier uit worden afgeleid. Eene wolk immers wordt, volgens deeze proefneeming, wanneer zy electrifche kracht verkrygt, ligter, en moet' derhalven dan

hoo-