Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

5^4 proeve van een beknopt histor. W1JSG. tafereel

onderwijs van het uiterfte belang en deszelfs verzuim zeer nadeehg zij.

fih ,dii groote werk was bewaard voor het einde van de agttiende eeuw, dewelke, al had zij ook geen wezenlijk nieuw hcht aangebragt, nogthands het voorige licht meer algemeen verfpreid heeft en uit dien hoofde met rechtden naam van de verlichte eeuw verdient: — Het was vooral bewaard voor het edel driemanfchap villauimf, f es t

bi; ntnX*wtw'ï:dat fich °0k van dien verhevcn Pl^t

bij uitftek wel gekweten heeft. Een ieder van dit drietal nam een bijzonder ftuk van het voorgemelde werk opzich en voerde het zoo uit dat het menschlijke denkvermogen ei door in werking gebragt, het hart 'er door opgebeurd,

Sfc-S^fi " kr^dg door °PSèwekt ^erd, om het kwaad te helpen verdrijven, zoo ver-menschlijke krachten dit verdrijven kunnen.

ilf^'-. in b,CtrckkinS tot dit onderwerp vervaardigd, zijn mijnen Landgenoten airede bekend,

hmi SeTt™J™te anders aangename moeite, om hunne verdienften breedvoerig te fchetfen. — Villa ijme zette voord, hetgene zijn groote voorganger leibwi-tz begonnen had en vervulde hetgene nSg ontbrak f ZIJn onderzoek betreffende den oorfprong en de oogmerken van het kwaad, waarïn hij juist zoodanig te werk

flgL* i WIJ^te voorfn zaSen' dat gefchiedenmoest, om het gros der menichen over het kwaad in de wereld juist( en rechjmatig te leeren denken, klimmende op van het hgtere tot het zwarere, van het natuurlijke tot het zedenlijke kwaad en van de bijzondere deelen tot het geheel ' terwijl hij tevens aan de diepzinnigfte naarVorfcnin^en mVZ^00^ klaarheid> duidelijkheid en orde wist ^Kntf ' nls m-^, zeldza™ befpeurt bij de .behandeling van zoo moeilijke wijsgerige opgaven. _ Fest door eigen leed geleerd, vertroostte zijne lijdende broe! deren in zijn boek over de voordeelen der rampen en tegenfpoeden, door hen de mooglijke goede gevolgen van hun hjden voor te houden en hen te toonen, dat de rampen in ftaat zijn, om de ontwikkeling van de edel! fte vermogens en verhevenfte deugden bij den mensch te bevorderen , ja hem tot eenen gelukftaat op te leiden die „jklijk vergoedt ja onvergelijklijk opweegt alle die fmarten, welken hij te vooren moest uitftasn. —-f " ^altzmann eindelijk leert in zijnen karel van karelsberg op de rampen merken, die wij zeiven uit den

wes

Sluiten