Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

6CHETS VAN EEN HISTORISCH TAFEREEL. Z3$

ler, zonder hem vrij te fpreken, tracht zulks ccnigerma,tc te verfchoonen , door de zekerlijk niet geheel ongegronde aanmerking , dat C. in de heerfchende fchoul van zijn land opgevoed, eenigerinate buiten de gelegenheid werd getteld om dien Godsdienst in deszelfs eigene natuur te leeren kennen, gelijk hij, was zijn geboortetot anders gevallen, denzelven zou gekend, en, ongetwijfeld , bewonderd hebben. Het natuurlijke gevolg was, dat hier en daar eenige trekken, voor den Christlijkeu Godsdienst minder gundig , in het Werk moesten invloeien. Doch , opdat dezen bij de Nederduitfche Lezeren geene ergernis zouden veroorzaken, is de Vertaler te rade geworden, om redenen, verder door hem aan■o-evoerd, die aan aanftoot onderhevige uitdrukkingen — hoewel weinigen in getal — te verzachten, of geheel weg te laten. Geene kwade keuze, misfchien,; hoewel, veelligt, anderen, om het Werk geheel onverminkt te lezen, liever zouden gewenscht hebben, dat men, met behoud van die uitdrukkingen, de ongegrondheid der geopperde o-evoelens had doen opmerken; waar voor, naar het ons voorkomt., de Vertaler zeer welberekend zou geweest zijn. ■ Eene ontledende opgave van den inhoud dezes beroemden Werks valt in ons plan niet; en nog veel minder eene beöoordeeling of wederlegging der aangevoerde denkbeelden. Om 's mans fchrijfwijze , en iet van zijnen denktrant over een of ander onderwerp te leeren kennen, willen wij ginds en elders eenige proeven opzamelen, en op dezelven onze Lezeren onthalen. Over dé uitvinding van de Drukkunst, en derzelver weldadige gevolgen handelende , drukt, onder anderen, C. zich in dezer voege uit: Zou men, zonder den bijdand dier konst,"dii boeken hebben kunnen vermenigvuldigen, welke voor H iedere klasfe van mCnfchen, en voor iedere trap van onderwijs gefchikt zijn? — De langdurige onderzoe•,, kingen, welke alleen, over twijfelachtige gefchilleii, „. een ophelderend licht kunnen verfpreiden , en die waarheden op eenen onwankclbaren grondüag kunnen vcs„„ tigen, welke voor de vooröordeelen des volkó, of het „ algemeene gevoelen der geleerden, te afgetrokken, of ,, te fclierpzinnig zijn, om niet weldra vergeten of mis,, kend te worden; — De Boeken, welke alleenlijk, oteff „ beginfelen en grondregelen handelen; — De woorden„ boeken; — De werken, waarin men een menigte van „ gebeurtenisfen, waarnemingen en ondervindingen.-; iu

„ al-

Sluiten