is toegevoegd aan uw favorieten.

Verhandelingen, raakende den natuurlyken en geopenbaarden godsdienst, uitgegeeven door Teyler's godgeleerd genootschap.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

BYZONDERE VOORZIENIGHEID, 203

welven overtuigd is, zal ontkennen , dat God magtig zy alles, te vooren, zodanig te bepaalen, en de omftandigheden , vervolgens , op zulk eene wyze , te doen zamenloopen, naar eene wyze fchikking, by de wording van alles vaftgefteld, dat de bovengenoemde dingen gebeuren , wanneer die moeten gebeuren : dat een wys en deugdzaam perfoon , altoos gelukkig geweeft zynde en gelukkig moetende zyn , uit den aart<

zyJ

heid. Kan eene uitgebreide kennis des menfchelyken harts iemand in ftaat ftellen te zeggen, wat zyn vriend, by hem zonderling bekend, hoogftwaarfchynlyk, in dat of zulk een geval doen zal; hoe ligt'er dan eenige tegenftrydigheid in, dat wy, in betrekkinge van onze volgende daaden, tot eene volflagene zekerheid in God befluiten; in God, by wien de verftandigfte menfch niets is? En gelooveik de Goddelykheidder Joodfche en Chriftelyke openbaaringe, vinde ik daarvoor eenen vatten grond in de Voorzeggingen , en haare volzekere uitkomften. Nog meer;in dien opmerkelykenloop der dingen, welken ons degewyde gefchiedenis, op zulk eene treffende wyze, afbeeldt, en die gediend heeft, om der Godfpraaken haare vervulling te geeven, zien wy de vraag beandwoord: „ Of Gods Voorweetenfchap van' 's menfchen vrye daaden beftaanbaar zy met „ derzelver vryheid?" — By voorbeeld, om de gedaane belofte, dat het Ifraè'litifche volk van het Babelfche juk eens ontflaagen zou worden, waarheid te maaken, moefl de heerfchappy diens volks, eerft, het onderft boven gekeerd worden. De Perfen moeiten, na zo veel beraads, na zo veel optogts, hunnen zetel op de verwoeftingen hunner vyanden grondvefkn. Waren alle deeze dingen beftaanbaar met 's menfchen vryheid, of ging dit werktuiglyk toe ? en is dit alzo toegegaan, in foortgelyke gevallen, om aan de voorzeggingen haare vervulling te geeven ? Wy yzen op dit denkbeeld! neen; die gevallen vertoouen ons, op de klaarfte wyze en in een levendig tafereel, dat God 's menfchen vrye daaden voorweet, en zy , in weerwil dier verbaafende kenniffe, vry blyven werken; daar eene afgetrokkene redenkaveling over dit ftuk ons, hoe langs hoe meer in het onzekere laat, en, eindelyk, tegen het ondoordringbasire aanloopt. (*) Dan hoewel men,omtrent die Voorweetenfchap,en derzelver gevolgen, zeggen moet, die kennis is my te wonderlyk, mogen wy op den vaften grondflag daarvan, verder, voortbouwen. Intuflchen zal ons dit geheele ftuk duidelyker voorkoomen, naar maate wy , meerder, overtuigd zyn, dat vryheid geene onverfchilligheiden niet onbeftaanbaar is met noodzaakelykhcid. Ziet Abemethy, Serm. vol. \.No. 9 p. 290-306. S.Clarke Beft. en Eig. 1 deelbladz. 150 en vervolg. Doddr. Akadem. Lcff. i.deel, bladz. 158 enz.., ten aanzien van het eerfte. En Jofeph Prieftley , the Doiïrine of Philof. Necejfry &c. ten opzigte van het laatfte, Vryheid en Noodzaaklykheid.

(*) J. Clarke, oorfprong van het kwaad, 2de Stuk, bladz. 213.

Cc %

Hierdour 'ereikt 7od zyn wgmet k.