is toegevoegd aan uw favorieten.

Vaderlandsche bibliotheek van wetenschap, kunst en smaak.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

44«

OVER HET GEHEUGEN.

dari de ondervinding mist nooit, hun de valschheid daar van te leeren. Hoe veel meer zouden wij onthouden van het geen wij hooren of lezen, indien wij er onze aandacht op vestigden, en onzen geest niet heten omzwerven , om zich bezig te houden met dingen die 'er geheel vreemd van zijn. Van waar koomt het, dat de menfchen klagen , dat zij zich niets te binnen kunnen brengen van het geen zij lezen? van waar anders, dan dat zij lezen uit een verkeerd grondbeginzel, of dat hun geest onder een' fterken indruk is van andere dingen. Boeken van enkel vermaak of tijdkorting, zijn over zulks nadeelig voor het geheugen, om dat zij hetzelve niet oefenen , en om dat ze onze zinnen aftrekken van boeken van wetenfchap. Eene andere reden, waaröm wij niet zoo veel onthoud den als mooglijk is , ontftaat hier uit, dat wij al te gereed zijn om ons door driften te laten vervoeren. Een mensch die door gramfchap, droefheid, of angst is aangedaan, is zeer ongefchikt om iets in het geheugen te brengen, om dat zijne vermogens omtrent iets anders werkzaam zijn.

Met recht heeft daarom iemand gezegd, dat het Geheugen weinig meer is, dan de kunst van oplettendheid. Laat ons flegts bedenken, hoe veel wij daadelijk onthouden, wanneer Ons belang ons noodzaakt om oplettend te zijn, en wij zullen ligtlijk gisfen, hoe veel wij altijd onthouden zouden, indien wij ons gewenden om altijd oplettend te wezen. Aanhoudende oefening is volftrekt nodig, tot bewaring van dit aangelegen * zielsvermogen. Hulpmiddelen, zoo als men die noemt, voor een zwak geheugen , moeten zonder twijfel gebruikt worden , daar zij nodig zijn ; maar zoo 'lang ons geheugen zijne aangeboren fterkte bezit, zijn ze fchadelijk , om dat wij 'er te vegl op fteunen, en om dat men ongemerkt eene neiging aanneemt, om op die knullige Memorandums te vertrouwen. Men moet ook het geheugen niet overladen met onnodige dingen als, bij voorbeeld , dagteekeningen. Veele menfchen munten uit , in het onthouden van dagteekeningen , maar zij onthouden ook niets anders, en hun oordeel is in het gemeen zwak.

Het zal welligt niet ongepast zijn, deze korte Proeve te befluiten, met eene Aanmerking, welke wij verfchuldigd zijn aan een uitmuntend Wijsgeer van onzen

tijd,