is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemene konst- en letter-bode, voor meer- en min-geoeffenden: behelzende berigten uit de geleerde waereld, van alle landen.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

( 2<3Z 5

proejfcernmgen, bevonden, dat de fchel van de rode Aardappelen ene zeer goede en tamelyk vaste rozenrode Verfïlof oplevert, vvaav mede voornamelyk Wollen- en Zyden Stoffen geverfd kunnen worden, wanneer men dezelve enigen tyd in een heet afkookzel dezer fchellen, waar by een weinig Aluin gevoegd is,. laat liaan.

Dezelfde Hr-- Kels heeft kortlings ook ontdekt, dat de uitvinding om, door middel van Vloeifpath-zuur, in glas te etfen, waar van zich, zedert enige jaren, de Franfchen,, Duitfqhers en Engelfchen, om.ftryd,. de eer toeeigenden, nier zo nieuw is, als men zich verbeeld: en dat de manier van dit te doen, reeds in 't jaar 1725. door een Duitfcher, Dr. Matth. Paulli van Diesden, volledig befchreven is . in het 30.ftuk van de hreslauer Sammlungen van dat jaar, blz. 107. onder den titel van: Uitvinding vanjeep nieuwSterk•water, waar mede men naar verkiezing allerlei figuren in glas kan- graveer en. De Vloeifpliat intusfehen word daar in genoemd Ilesphorus, of groene Boheem fche Smaragd; en deze vreemde weinig bekendenaam was waarlchynlyk de oorzaak,dat zo wel de uitvinding) als dit berigt, tot onze dagen onbekend bleven..

NE D E R L A N D E N..

Amsterdam. Een jongman, geboortig van Keutin, met name Matbys Us/ern, dezelfde die zig, voor enige jaren, hier. ten lande, vertoonde, wegens zyne zonderlinge asngeborene VVanfchapenheid van Geni talia en Vefica Urinaria, heefc zig op nieuw, na, zedert dien tyd, verfcheiden vreemde Landen doorreist, te hebben, herwaarts.begeven, om zig, alhier, en in de verdere voornaamfte'Steden dezer Republiek, in enen meer volwasfen Ouderdom van ruimsojaren. andermaal ter befchouwing aan. te bieden van zyn zonderling gebrek, en van de merkbare verandering, welke het zelve., zints zyne eerfteverfchyning alhier, ondergaan heeft. Het zelve verdiend-ongeiwyffèld van eiken konstkundigen bezien te worden;, en wel met des temmeer naauwkeurigheid, daar een.opper vlakkige befchouwing. Ïigtelyk enige twyffeliog om trent den waren.aart van dit gebrek, kan overlaten: gelyk men .dan, daar. over ook airede. fchynt getwist te hebben* De.Hoogleeraar in de. Ontleed, en. Heel I:u'"de A. Bonn, door wien reeds in 178.2. de^e za mengefteJde.Wanfchapenheid befchreven en afgebeeld was, in ene Verhandeling, geplaatst in het Genees-, Natuur- en Huishoudkundig Kabinet van den flr. Dr. J. Voegen vau Ejjgekn, derde. DeeJ, blz„. 1.; heeft, om^deze reden niet alleen, tot twee malen, op gemelde gebrekkige, fchoon anders volmaakt gezonde, perfoon, opentlyk op het Anatomisch Theater dezer js^ad vertoond en van 2yn gebrek., aan zyne Toe¬

hoorderen naauwkeurige aanwyzingen gedaan; maar ook.bover, dien, ene korte, dog zeer duidelyke,nadere Befchryving van het zelve in druk uitgegeven, en. aan de Kunstkundigen alhier doen rond delen.

Berigt wesens de doodelvke kracht der Pyles,. welkf de Volkeren van Mac-asser in de Oüsx^ Indien gebruiken.

{Medegedeeld , door den Hr. H. W. Rour?E» Med Cand.)

Onder de verfchillende Vergiften, welken het Dieren-eri Plantenryk opleeverd, heeft de fchrandere Abt Fvntana, in zyn overheeriyk werk over de Vergiften, naauwkeurig dat geene nafpoord, waar-mede de volkeren aan de Rivierder Amazonen hunne pylen vergiften, en 't welk by hun Ticunas genoemd word; ook heeft die Heer eenige proeven met pylen, hem uit de Oost-lndiën bezorgd, in het werk gefteld, dog deze volgens zyne gedagten, of te oud,ofnieewel bewaard, zynde, heeft hy geene voldoende gevolgen uit de proeven kunnen trekken, of dezelve niet het WestIndifche vergift vergelyken. Daar het echter waarfchynlyk is, dat de vergiften- van verfchillende volkeren, onderling, zeer verfchillen,en dus deze ftof niet alleen niet geheel uitgeput,, maar zelfs wel nader onderzoek waardig, i», zoo aehte ik het niet ondienstig, om hier eenige weinige proeven, met Oost-Indifche pylen genomen, kortelyk mede te deeien.

De pylên, die ik Sedoefe, zyn afkomstig vsa- Macasfar, de fioofdftad van *t Eiland Celebes, op welk Eiland de Jnwoonders zich byzonder toeleggen om de vergiftige Kruiden te bereid.-n. Wat de proeven aangaat; deze heb ik met de uiterfte oplettendheid, met byhulpe van de Wel Ed. Heren J. v. d. Sleyden (aan wiens goedheid wy;'t gebruik der pylen verfchuidigd zyn; en Simeon Devertey, heide beocfFenaren dej? Geneeskunde, verrigt.

De Macasfarje pylen zyn van hard hout,, en hebben omtrent de lengte van y duimen, zynde zoo dik als een dunne Pypefteel, van agter van een cyiinderachtig houtje voorzien, 0111 dezelve uit-een filaaspyp te kunnen blazen; vanvaoren zyn dezelve zeer fpits,en, ter lengte van ij duim ,befmeerd met een donker brutnagiig en glinsterende ftof, welke ei*

gentlyk het vergift uitmaakt De reuk van dis vergift i»

enigzins aromatiecq. Op een gloeyend yzer geworpen-, zwelt het op sis Suiker; geevende van zich een doordringenden rook, welke wel enigzins na gebrandeSuiker gelyk tg.. latende een zwart kooltje na. De gemelde damp, nog de lugt der pylen, wanneer dezelve door Dieren ingeademd) ■

word, fehynt niet dodelyk voor dezen te zyn. De fmaak

van dit vergift is zeer bitter en vry fcherp op den tong bytendej dog, daar het niet raadzaam is veel van 't zelve te proeven, zoo kan men over den waren fmaak niet veel oor. deeleo. -— Dit vergift fmelt zeer ongemakkelyk, en flegts

voor

Traité fur le venia is la vipert, far let poiforts Am«ri(OiM>le JoitrinCetife &c. Fl»reiix,iiVi, 4:0, st ica>. avet jig.