is toegevoegd aan uw favorieten.

De wandelaar; geïllustreerd maandblad gewijd aan natuurstudie, natuurbescherming, heemschut, geologie, folklore, buitenleven en toerisme, jrg 13, 1941, no 3, 01-03-1941

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van verdeeling en met laat-Renaissance snijwerk versierd. Op de panelen ziet men vrouwenfiguren met attributen, voorstellende: geloof, hoop, liefde, gerechtigheid en waakzaamheid, terwijl de trapopgang versierd is met het beeld van een pelikaan die zijn jongen voedt met zijn eigen bloed, ons in gedachten brengende: Christus, die Zijn leven geeft voor de Zijnen. Op de rechtse trappaal zien we als bekroning Mozes met de twee stenen tafelen, terwijl de bovenste een figuur draagt, die men tot op heden nog niet thuis heeft kunnen brengen. Het beeld is onvolledig, er ontbreekt een arm, die gebogen schijnt te zijn geweest en wellicht een trompet heeft gedragen, daar het hoofd een open mond vertoont.

Op het midden van de kap vindt men het HemmemaVan Harenwapen, temidden van prachtig snijwerk, zo fraai uitgevoerd, dat het de bewondering trekt van eiken bezoeker.

Ook de z.g. Van Harensbank doet het interieur alle eer aan; het geheel is rijk aan snijwerk, alles (evenals dat van de preekstoel) in laat-Renaissancestijl. We zullen niet wagen een detail-beschrijving te geven van de ornamenten, die meestal als symbolen bedoeld zijn, maar nodigen een ieder uit, dit kunstwerk te bewonderen, dat onze voorouders met vaak zulke primitieve hulpmiddelen hebben gewrocht.

Bij een gedeeltelijke restauratie van het kerkgebouw, in het laatst der vorige eeuw, is er veel verknoeid, zowel in- als uitwendig. Zo werd b.v. de kapel, grafkelder der van Harens, welke enkele jaren na 1682 aan de noordkant werd gebouwd, met zand gevuld. Bij de opgravingen in 1940, werden hier i3 schedels aangetroffen, die alle in een ge metselde kist zijn verzameld. De kapel, die door koperen deuren is afgesloten, welke een geschenk zijn van Karei Gustaaf, Koning van Zweden, doet thans dienst als consistorie. Het interieur bevat een epitaal van zwart marmer met een latijns opschrift, luidende: ,,Vertrouw op God, acht de wereld gering, leer te sterven, Willem van Haren, gesproten uit een adellijk geslacht uit het Valkenburgsche over de Maas en Elizabeth van Hemmema, beiden nog in leven, maar der menschelijke broosheid gedachtig, hebben deze begraafplaats doen stichten, in het jaar 1686 van de Christel, jaartelling, toen zij in een gelukkig huwelijk onder voor- en tegenspoed 28 jaren hadden geleefd. Zij gaf haar ziel aan God den Schepper terug op den 2Östen Dec. van het jaar 1688, in den ouderdom van 53 jaar. Hij stierf den i5en April van het jaar 1708, in den ouderdom van 81 jaar."

Op de hoeken van de omlijsting staan de woorden : „Mundana, Vana, Caduca, Nihil" (het aardse is ijdel, broos, niets).

Een der oude kerkeboeken bevat de volgende aan-

Foto Rienuma

De fraaie Ned. Hervormde kerk te Sint Jacobi- Parochie

tekening: „Anno 1634 den 22sten Junij sijn int houwelijck bevestigdt Rembrandt Hermensz van Rhijn tot Amsterdam woonende en Saskia van Ulenborgh nu tot Franeker woonachtig." Dat de vorst onzer schilders hier trouwde, laat zich verklaren uit het feit, dat Saskia meest vertoefde bij haar zuster Hiskia, die gehuwd was met den secretaris Gerrit van Loo te Sint Anna-Parochie.

En hiermee nemen we afscheid van de oude Van Harens-kerk.

Het geslacht Van Haren bezat in Het Bildt vele goederen o.a. een fraai herenhuis, dat in Dec. 1732 gedeeltelijk afbrandde. Het werd toen bewoond door den bekenden dichter Willem van Haren (1710—1768); bij deze brand ging zijn voorvaderlijke boekerij verloren. V^el werd het Van Harens-huis in 1733 en '34 herbouwd, doch in 1795 afgebroken. Dit moet als een groot verlies worden beschouwd, daar Noord-Friesland toch reeds zo arm is aan historische gebouwen. Ook het Davelaarshuis, genoemd naar d'Avila (zie boven) heeft hetzelfde lot gedeeld in i833.

Even ten westen van Sint Anna-Parochie zien we tussen de boomtoppen een hoge korenmolen verrijzen, „De Welkomst". Deze oude getrouwe prijkt