is toegevoegd aan uw favorieten.

Weekblad van den Algemeenen Nederlandschen Diamantbewerkersbond, 1895, no 41, 06-09-1895

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

^ VRIJDAG 6 SEPTEMBER

2^5?H5NEN! NEOERLANOSCBÊW

E30lftMflMTBCM£ftggRSQOMng8»al

Abonnementsprijs:

Voor Nedekland f 0.40 per kwartaal.

» België 0.50 » »

Overige landen der Post-Unie ... - 0.75 » » Alles l»ij vooruitbetaling.

Enkele nummers verkrijgbaar aan achterstaande adressen en bij de colporteurs a f 0.03.

YeraitioorJeliji Seiacleir: h, polak,

BUREAUX van REDACTIE EN ADMINISTRATIE:

Bondsgebomv A. UL O. B. AMSTEL 184, Amsterdam,

Advertenties!:

Van 1 tot 5 regels ƒ 0 50

Elke regel meer - 0 10

Groote letters, vignetten en clichés, worden naar plaatsruimte berekend.

Abonnementen, groote advertentiën of herhaalde plaatsing, bij overeenkomst.

Yoor officieele mededeelingen zie fpagina 2, boven aan.

Ons Internationaal Congres.

Wij kunnen tevreden zijn met het verloop en de berichte theoretische resultaten van het 4de Internationaal Congres van Diamantbewerkers, bijeengeroepen door onzen Bond. De Buitenlandsche afgev. waren opgetogen over de ontvangst hen te beurt gevallen en over het Congreszelf. Bladen van allerlei kleur en richting zijn eenstemmig in hun oordeel over de gevoerde beraadslagingen en de genomen conclusiën en besluiten. En ook de belangstellenden die de verschillende zittingen bewoonden (en er zijn er die geen enkele verzuimd hebben) waren één in hun lof. Nu hechten wij, wel is waar, bitter : Weinig waarde aan de goed- ot afkeuring Van tal van persorganen en personen, en is het ons volmaakt onverschillig of bijv. Het Handelsblad ons pluimpjes geeft, ïnaar waar_ het oordeel zóó eensluidend is, mogen wij het gerustelijk herhalen wij kunnen tevreden zijn.

* *

*

En wij hebben veel, verbazend, ontzettend veel geleerd. De verslagen onzer broeders uit ïïanau, Idar, Genève, St. Olaude, enz. hebben ons een kijkje gegeten in toestanden die ons totnogtoe volslagen onbekend waren. Wij weten nu eens en voor al hoe, onder welke omstandigheden en voorwaarden, voor welke tarieven, enz. men in Frankrijk, Duitschland, eu Zwitserland werkt. Wij weten nu wat Mj te gelooven hebben als onze juweliers ?Ds komen vertellen dat zij ons Minimumtarief niet kunnen betalen wegens de Scherpe concurrentie hen aangedaan door ®t. Claude, Hanau en Genève en wij ^eten tevens wat wij hen in zulke gevallen te antwoorden hebben.

Moesten wij ons totnogtoe bij dergeMjke gelegenheden uitputten in spitsvon^gheden, zoeken naar afdoende beantwoording, ons bepalen tot het uiten van ^ermoedens — thans zijn wij in staat ;j6ii naar behooren te woord te staan, ^hans weten wij absoluut dat in al de genoemde plaatsen voor de meeste sorteringen absoluut meer betaald wordt ten onzent, en voor de overige min8tens evenveel. Thans weten wij, dat de Arbeidsvoorwaarden in die plaatsen in den ^egel veel gunstiger zijn dan die waar°ader wij Amsterdammers werken. Thans ^ten wij dat het spelletje door onze *tiisterdamsche juweliers gespeeld, ook de patroons onzer buitenlandsche ^kgenooten niet onbekend is — want onze makkers van Hanau, van St. ,'aude en Genève loonsverhooging eischen,

® het antwoord der werkgevers

Jij kunnen niet, wegens de concurrentie Je Amsterdam ons aandoet.

, Dat is wat de Engelschen noemen »The

of foreign competitiom. (De boeman 1 er buitenlandsche concurrentie). Maar van ^ heden kunnen onze juweliers zich gerust ?e moeite besparen ons er mee aan boord e komen. Wi] u-eten nu wat wij vroeger . ermoedden : dat die boeman een boeman ^ en niets meer, m. a. w. iets dat slechts , ^staat in het bij dergelijke gelegenheden ' i^itengewoon imaginatieve brein van een ■ ieel onzer werkgevers. En als er onder waren die in dit opzicht te goeder l'°uw waren, ook die weten dan nu beter. ^ * *

* ^

Over de loonenkwestie schrijvend, ver- 1 °°rlooven wij ons eene kleine uitwijding. 2

Schrijver dezes bevindt zich op 't oogenblik te Antwerpen, waar hij in het be> lang der propaganda eenige dagen vertoeven moet. Daar is het hem gebleken, dat men bijv. voor 20—8 betaalt van 75 tot ' 80 franken (f37.50 a f40.—), dus nog altijd meer dan de heeren Kaas en Beffie, die voor deze sorteering f35.— betalen, wegens de Antwerpsche concurrentie. Nu hebben wij diverse Antwerpsche juweliers en eigenwerkmakers verzekerd, dat zij en anderen meermalen hun sorteering en klein te Amsterdam laten maken en er dan, ondanks het hoogere loon, 25 iï 30franken meer voor kunnen bedingen, dan wanneer het te Antwerpen gemaakt wordt.

Hieruit leeren wij drie dingen.

1° Dat, als het waar is, dat er wegens de hooge ? loonen veel werk uit Amsterdam naar Antwerpen gaat, ondanks die hooge (?) loonen ook veel werk uit Antpen naar Amsterdam gaat.

2o. Dat het Amsterdamsche fabricaat, zeker wat sorteering en klein betreft, veel beter is dan het AntwerpScï,^.

3o. Dat waar de Antwerpsche juweliers hun sorteering en klein laten slijpen te Amsterdam, niettegenstaande zij het te Antwerpen goedkooper gedaan kunnen krijgen, onze Amsterdamsche juweliers het loon wel degelijk kunnen betalen, ja, dat zelfs .'een niet al te groote loonsverhooging op een niet te ver verwijderd tijdstip zeer wel mogelijk is.

Sorteering- én kleinslijpers, doet uw voordeel met deze feiten.

* *

*

Vatten wij den draad van ons betoog weder op, door naar het Congres en de daar genomen besluiten terug te keeren.

Over de beide eersten en ontegenzeggelijke gewichtigste besluiten, valt op dit oogenblik weinig te zeggen. De toekomst, hopen wij de allernaaste toekomst, zal moeten leeren of zij voor uitvoering vatbaar zijn, en zoo ja, dan zullen de omstandigheden en de te verzamelen gegevens vanzelf den weg aanwijzen, die ter verwezenlijking dient ingeslagen te worden.

Een enkele opmerking moet ons van het hart. Wij gelooven, dat de tijd (4 weken) gesteld tot het verzamelen der op het Congres bedoelde gegevens, veel te kort is. Reeds ligt het Congres ongeveer veertien dagen achter ons ; de helft van den vastgestelden tijd is reeds verstreken en nog is de eerste stap niet gedaan, nl. het benoemen van een Internationaal Secretaris. Wij bedoelen hier niet mede, dat men daarmede noodeloos gedraald heeft, doch alleen dat de vastgestelde periode te kort, beduidend te kort is. Men had verstandiger gedaan 3 maanden overheen zullen gaan, alvorens de te benoemen Internationale Secretaris met zijne voorbereidende werkzaamheden gereed is.

* *

*

De 10-urige werkdag.

Of liever de 12-urige met twee uur schafttijd. Dat zal heel wat voeten in den aard hebben. Zeker, wij weten het wel: op het Congres werd het besluit met daverend gejuich begroet. En als het op eene Bondsvergadering in behandeling komt, ! zal er eveneens en onder .even daverend [ gejuich toe besloten worden. Maar de uit j voering . ... 't

Als wij zien hoe betrekkelijk slecht er nog de hand wordt gehouden aan den [ < schafttijd van één uur, dan zien wij de j uitvoering van het genomen besluit met j . nog wat bezorgdheid tegemoet. Er heerscht | < ten opzichte van de verkorting van den 1 ^ arbeidstijd helaas nog zooveel vooroordeel, j ( domheid en onkunde. De meening dat men j i 12 uur moet werken om wat te verdienen I < en dat minder arbeidsuren hetzelfde be- j i teekent als minder loon, zit nog zóó vast ( geroest, dat het verwijderen van al die j c hersen-spinneweb'ben heel wat geragebol i 1 zal vorderen. Als men byv. ziet hoe een s

- geheel personeel, dat een schafttijd ingevoerd had. den baas vraagt den maatregel weer in te trekken » omdat zij er t schade bij hebben«, terwijl datzelfde pert soneel er geen schade bij schijnt te heb5 ben als het stellig één, doch dikwerf twee dagen »looit«, dan begint men wel een , beetje tegen den taak op te zien. i Enfin, wij hebben zooveel gedaan dat s onmogelijk scheen, dat wij ook deze kwestie i met moed en kracht zullen aanpakken.

1 # *

*

)

Het besluit omtrent de leerlingen-kwestie meenen wij te moeten toejuichen. Het wordt tijd, meer dan tijd, dat aan de ontzettende wijze waarop men hmr leprlin^en i kweekt een einde komt. Men schepi zich

zelf toekomstige concurrenten, men maakt I i de loonstrijd in de naaste'toekomst reeds I onmogelijk door het groote getal werklieden dat binnen weinige jaren onze ge, lederen Verbazendwekkend zal doen zwellen, en die men zelf' ge vorm'. heeft. De diamantbewerkers graven lantaarn maar i zeker hun eigen graf door het gedachtei loos nemen van leerlingen, i Totaal onverschillig is het ons, of men daar zal gaan preeken over »vrijheidsbelemmering* en dergelijke fraaiigheden meer. Wil men-de »vrijheid« in geen en-

■ kei opzicht belemmerd zien, dan late men

■ den geheelen loonstrijd, al wat naar vak beweging zweemt achterwege — dan late men de werkman de » vrijheids te werken» voor elk loon dat hem aangeboden wordt — dan late men den juwelier de »vrijheids te laten werken tegen elk loon dat hij den werkman .op kan dringen.

Deinst men evenwel niet terug (en dit is gelukkig niet het geval) voor deze >vrijheidsbelemmering*, dan schrikkemen ook niet terug voor het beperken van de leerlingen stelselloosheid.

En evenmin voor de uitvoering van een ander besluit, nl. dat van het verplichte lidmaatschap. Theoriseeren over «vrijheid van al of niet aansluiting bij de een of andere organisatie® is heel aardig, evenals het sentiment »ik ben vóór de handhaving van het loon, maar tegen het verplichte lidmaatschap — maar het een is onafscheidelijk van het andere. Het eerste kan niet zonder het laatste, en wil men het laatste niet, dan geve men ook het eerste op, maakt van de vakbeweging eene sociale, van den loonsttijd een klassenstrijd. Meent men evenwel, dat onder de tegenwoordige toestanden het voeren van den loonstrijd en de vakbeweging eene onafwijsbare noodzakelijkheid is, dan banne men alle »vrijheids« droomen uit zijn hoofd en beperke de »vrijheid waar zulks nuttig en noodig is, tot bereiking van het vastgestelde doel.

* *

* «

De hierboven kortelijk besproken pun- ( ten zijn van te groot en overwegend belang om er niet later elk op zichzelf ge' nomen in den breede op terug te komen. Evenzeer is dit het geval met de overige genomen besluiten. In algemeene termen hebben wij een beknopte beschouwing ge wijd aan de voornaamste besluiten, doch alle resoluties zullen in dit blad succesievelijk in onderdeelen behandeld, en het voor en tegen in het licht gesteld worden.

Ondertusschen wachte men daar niet S op. De gevallen besluiten moeten uitge- h voerd worden, en dat zoo dra mogelijk d Aller krachten dienen ingespannen wor- o den. Besturen en leden — allen moeten lc gelijkelijk medewerken om de uitgesproken g en vastgestelde theoriën ten spoedigste in fi praktijk te brengen. Wij hebben den moed gebad na 2 of 3 vroegere min of meer ei mislukte pogingen een Internationaal R Congres bijeen te roepen. Het is gelukt ; w ons Congres mag inderdaad welgeslaagd heeten. Wij hebben op onze buitenland- m sche kameraden een machtigen indruk m

gemaakt — weluu, vakaenooten. dat.

!- dan iets anders, legt ons de verplichting r op de besluiten zoo spoedig doenlijk uit - te voeren. Wij, de grootste en sterkste organisatie van diamantbewerkers is uit e den aard der zaak verplicht het voorbeeld ti te geven. De oogen onzer broeders in den vreemde zijn op om gericht — laten wij t hen op kranige wijze voorgaan in den e strijd!

H. P.

INTERNATIONAAL

t Congres van Diamantbewerkers

! gehouden op

i 24, 25 en 20 Augustus 1895 in het

11 Paleis voor Volksvlijt

' te Amsterdam.

(Slot.)

De zitting werd nu voor den tijd van één uur geschorst, ten rê!ndé •"heaoelc'te' brengen aan de fabriek des heeren Kanrpfraatli. De ontvangst daar was waarlijk 1 schitterend. De heer Kampfraath bood den afgevaardigden met een korte toespraak champagne en sigaren aan, waarop zij, en het Hoofd-Comité den heer K. hartelijken dank betuigden voor zijne gastvrijheid. Na fabriek, machinekamer, enz. bezichtigd te hebben keerde men uiterst voldaan " weder naar het Paleis voor Volksvlijt terug, waar de zitting hervat werd.

* *

De heer Roos. (Snijdersvereeniging, Antwerpen) verzocht dat men de voorstellen den Snijders betreffende het eerst in behandeling zal nemen, omdat hij en zijn mede afgevaardigde met den trein van zes unr moeten vertrekken. Aan dit verzoek wordt voldaan, en allereerst deafge- | broken beraadslagingen over arbeidsduur voortgezet. Loopuit, Smaelen (Antwerpen) Breukelaar en eenige anderen lichtten hunne meeningen nog nader toe, waarna Loopuit zijn moiie introk.

De Roosjesverstellers ver. Amsterdam (Theeboom) dient een amendement in op Patrimonium's motie, luidende: »voor die landen waar langer dan 10 uren gewerkt wordt. <

Een ander amendement wordt ingediend door de Antwerpsche Snijdersvereeniging (Roos) luidende: »met afschaffing van o veren nachtwerk". Patrimonium kan met deze amendementen genoegeu nemen De aldus geamendeerde mot'e—Patrimonium komt nu in stemming en wordt aangenomen met 17 tegen 2 stemmen.

Aan de orde is nn het Hoofdstuk » Vrouwenarbeid", punten 13 en 14.

Patrimonium (Douwes) licht zijn voorstel toe en eindigt met het voorstellen dezer motie:

>Het kongres, zonder zich uit te spreken over de sociale roeping der vrouw, acht het in het nadeel van den arbeid en den arbeider, indien vrouwe ljjke arbeidskrachten worden misbruikt ( om verlaging van hst loon te bcvorde i ren of verhooging tegen te gaan en ] tracht middelen te beramen om dat misbruik tegen te gaan." (

Het eerst kwam Roos (Antwerpsche c Snijdersvereeniging) aan het woord en e hield eene heftige philippica tegen de e diamantsnijdsters, die hij beschuldigde de I oorzaak te zijn der daling van de snijders- t loonen. Ook op hygiënische en moreele a gronden betoogde hij de volkomen afschaf- n fing van vrouwenarbeid in het diamantvak, s

Loopuit en de Voorzitter protesteerden ernstig tegen de woorden van den heer n Roos en gaven de meer moderne beschou- e wingen over den vrouwenarbeid ten beste, n Nog eenige discussie volgde, waarna de t< motie Patrimonium werd aangenomen met 17 tegen 2 stemmen.

r Reinhard uit Hanau deelt mede zoog even bericht te hebben ontvangen dat bi uit nen weinige dagen eene werkstaking zal e uitbreken onder de snijdsters ten zijne; t. t Deze mededeeling wordt met bijval begroet, d Toen wachtte ons eene verrassing, n Nicoud uit Genève verscheen op het ij podium,^ dragend een prachtig bloemkussen li in de kieuren van onzen Bond en met de letters A. N. D. B. in witte bloemen, dat hij den Voorzitter overreikte als ee blijk =. van waardeering namens de Zwitsersc'he

en Fransche afgevaardigden. ^ Met donderend gejuich werd de?e ver> rassende attentie begroet.

Toen namen de Antwerpsche snijders, Roos en De Blaere, afscheid en wérden door eenige commissie-seden naar den trein vergezeld.

Daar de agenda nog lang niet a gehandeld was deelde de Voorzitter m i", dat denzelfden avond nog in een nader i:e bepalen lokaal het (Jougres zou voortgezet jvorden, waarna h j de' zitting schorste.

' .• *

Nu werd een bezoek gebracht, aan • Wé Beek, zetel der Knechténverceni^iug S. N. V ^ De heer Beek ontving den afgevaardigden op waardige wijze. D ■ ,/o e toespraken hadden pl iats en na een uurtje bijeen gebleven te zijn, zeide ai.-a d n gastheer dank voor zijn onthaal en gii >• zijns weegs.

* *

*

Hoeveel moeite men ook. gedaan had, . er was geen zaal voor ons beschikbaar en reeds begon men te wanhopen aan de voortzetting van het Congres, toen de afgevaardigden van Patrimonium als redders in den nood optraden en het lokaal hunner afdeeling, in de Kerkstraat, ter onzer beschikking stelden. Dit aanbod | werd natuurlijk dankbaar aanvaard, en werkelijk kon ten ongeveer half negea de laatste zitting van het Congres in Patrimonium s gebouw, met een woord v; n dank voor de betoonde welwillendheid en bereidvaardigheid, door den Voorzitter geopend worden.

Aan de orde waren punten 8 er 12 van den Beschrijvingsbrief,'over den 8-ur n en 1-Mei dag.

Hamel (snijdersver. Amsterdam en Reinhard (Hanau) stelden als amendement voor te agiteeren voor den wettelijk vastgestelden 8-urendag, en lichtten h.i a e zienswijze te dien opzichte toe.

Patrimonium en Smaelen (Antwei i) verklaarden zich op verschillende gro; a n tegen deze voorstellen, die, naar ij meenden, niet in eene vak-, doch in ee e sociale of politieke verëeniging t'iuis behoorden.

Loopuit (Bazenver. Amsterdam) r ;t het aannemen dezer voorstellen af, omdat de neutraliteit van den Bond erbij zou ingeboet worden. Hij-zelf is vóór deze voorstellen, doch hier moet hij de aanneming ontraden.

Deze meening wordt bestreden door Abas (S. ^ n. V.) die meent dat men niet lier socialist en daar vakvereenisniKjsman kan zijn.

Kuijper (Hoofdcomité) wijst eveneens op het onwenschelijke van de aanneming dier voorstellen. Mocht het Congres zich ervoor vèrklaren dan zal hij onmiddellijk een motie indienen, waarbij de A. N. D. B. zich zal noemen Soc.-Dem. Diamantbewerkersbond en zich verklaart vóór de afschaffing van het privaat-bezit. Het aannemen der voorstellen zou onvermijdelijk scheuring in den Bond veroorzaken.

Patrimonium deelt nog mede, volstrekt niet tegen den 8-urigen werkdag te zijn, en den 10-urigen alleen als overgangsmaatregel te beschouwen. Hij is eeiite" tegen liét vieren van den 1 Mei-dag. Nu dient Loopuit de volgende mot'e in: »Het Congres van oordeel dat de