is toegevoegd aan uw favorieten.

De metaalbewerker; orgaan van de Metaalbewerkersbond in Nederland, jrg 48, 1941, no 46, 21-11-1941

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

IKÏÏÜ iTil ITI iTÜ 73. uitziek ✓ •

Niet-technisch woord vooraf

(M. J. G.j In no. 45 van „De Metaalbewerker” werd door P. v. E. een belangrijke verklaring gegeven over de verandering, welke inde interne leiding van onze Bond had plaatsgevonden. Hierdoor was de sfeer gebracht om aan onze Bond weer zijn oude invloedrijke positie te geven. , We. menen, dat daartoe ook kan * medewerken, als onze Metaalbewerker iveer ineen aantrekkelijker vorm gebracht wordt. Zo hebben wQ hierbij het oog op onze „Technis'ché Rubriek”, die wij menen weer meer actueel te kunnen.maken en waarvoor wij inde eerste plaats een beroep hebben – gedaan . op, onzen technischen medewerker,- die daartoe gaarne be-' reid was. Ineen met hem gehouden bespreking bleek ons, dat de belangstelling gewekt kan worden, niet alleen

door voor onze vakgenoten begrijpelijke techniek te geven, maar ook als we weten roaaraan onze vakgenoten het meeste behoefte hebben. Daartoe wijzen wij hier nog eens op de vragen-rubriek die uitsluitend raakt de techniek inde metaalindustrie. en welke vragen onze medewerkers in beknopte vorm zullen beantwoorden. Blijkt dan uit /gestelde vragen dat het op prijs gestéld zal worden indien een bepaald technisch onderwerp uitvoeriger behandeld wordt, dan zal daartoe zeker de gelegenheid geboden rgprden. Ook in deze vorm. vertrouwen wij te kunnen bijdragen, dat onze Metaalbewerker niet alleen actueler maar ook gelezen zal worden.- Vragen rakende de ~Technische Rubriek” kunnen gericht worden aan het adres van de Redactie: Hemonylaan 24, Amsterdam-Z.

Capaciteitsmeters voor vloeistoffen en gassen werkend met drukverschillen (niet motoristhe meters)

Teneinde, uit het drukverschil, veroorzaakt door dein het vorjge artikel besproken venturibulzen en meetflenzen, de capaciteit waarmede het water doorstroomt te kunnen afleiden, worden «de beide meètleidingen' verbonden met een soort manometer. In de eenvoudigste vorm is dit een Uvormige. gedeeltelijk met kwik gevulde buis. » Daar nu ieder "drukverschil, zoals we eerder hebben gezien, overeenkomt mefeeen bepaalde capaciteit, kan men bij deze U-vormige buis een schaalverdeling -make;n, ■ die -de ■ capaciteit, van de dóórstromende vloeistof aan- – geeft. ' , Dit’ is , evenwel enigszins onhandig, omdat de aflezing aanvankelijk onduidelijk is (kwadratische schaal) en omdat het kwik in het andere been bovendien nog daalt, zodat men slechts de halve druMßoogte voor de aflezing ter beschikking heeft, wil men niet voor iedere aflezing de , schaal opnieuw op nul moeten stellen. Om deze bezwaren te ontgaan heeft men aanwijsapparaten geconstrueerd, die de kwadratische aanwijzing ineen – lineaire omzetten. Dit geschiedt in hoofdzaak op twee principieel verschillende manieren. – De eerste methode is met een gebogen segment of schijf; de tweede methode is met een parabolisch uitgevoerd, been van de U-buis.

De toestellen worden gewoonlijk geconstrueerd voor drukverschillen van 2 tot 6 m. – De apparaten met een segment of schijf Worden veel gebruikt in Engeland en Amerika. Zij bevatten veel kwik en worden daardoor duur en’, zwaar. Bovendien zijn ze altijd onnauwkeuriger dan apparaten ■ met parabelische binnenstukken. De segmenten toch géven altijd mechanische wrijving. Evenwel zijnde apparaten eenvoudig en meestal wel voldoende nauwkeurig voor een groot aantal doeleinden. Figuur 3 laat een meter volgens het segmenttype zien. Het toestel bestaat in principe weer uiteen U-vormige buis, waarvan de benen ter hoogte van de vlakken verwijd zijn. Op één der kwikoppervlakken drijft een vlotter, die de stijgingen en dalingen van de kwikspiegel volgt. De geleldestang, waaraan deze vlotter is bevestigd, werkt via een hefboom op een segment. Aanvankelijk heeft een bepaalde stijging van de vlotter een vrij grote hoekverdraaiing van de segmentas – met wijzer tengevolge. Naarmate de wijzer verder draait, geeft-eén bepaalde verstelling van de vlotter een steeds kleinere wijzpruitslag en wel zo. dat de steeds groter wordende uitslag van de vlotter voor een bepaalde eenheid van doorstroming steeds een even grote uitslag van de wijzer tengevolge

heeft. De schaalverdeling is nu lineair geworden. De toestellen kunnen nog op verschillende andere manieren worden geconstrueerd en met ’ regi- en telinrichtingen worden samengebouwd, doch het principe van dit type blijft steeds gelijk. – De meters met parabolisch been worden, evenals de meters met segmenten, op zeer .veel verschillende wijze uitgevoerd. Figuur 4 geeft zulk een meter weer. Het ene been van de oorspronkelijke U-vormige buis is binnen in het andere geplaatst, terwijl -het kwik ineen beweegbare bak hangt, die zelf door middel van .een drijver op kwik drijft, teneinde geheel in evenwicht te zijn. Wordt druk op het kwik inde, bak uitgeoefend, dan' stijgt het kwik in het binnenste been. Door de parabolische vorm van dit been duikt ijij stijgende kwikspiegel- de jjjok -per eenheid uitgeoefende druk allengs minder diep in 'het kwik, zodat de toenemende, drukverschillen per eenheid van doorstroming toch uiteindelijk een éven grote stijging van de kwikbak tengevolge hebben. De stijging van de kwikbak wordt via een stang en een draad overgetaracht op de wijzer. Ook van deze typen toestellen treft men een grote verscheidenheid aan, die evenwel alle op hetzelfde principe neerkomen. (Wordt vervolgd).

Kenmerken van metalen Alle metalen hebben een ocpaaide glans, maar niet alle metalen behouden die: glans op dezelfde Wijze. Blank ' geschuimd zink , wordt binnen korte tijd weer dof. Lood beslaat spoedig ha het schrapen. Nikkel, aluminium en zilver behouden langer hun glans. Bij goud en platina alleen kan geen noe-- menswaardige verandering van de glans waargenomen worden. Laatstgenoemde noemt men dan ook edele metalen, eerstgenoemde onedele metalen. Nikkel en zilver zou men ook half-edele metalen kunnen noemen Alle metalen zijn goede warmte- en electrlciteitsgèleiders, al doen zij dat in verschillende mate. Haast alle metalen, met uitzondering van het koper en- goud, tonen op’ het vers gesneden vlak een licht'of blauwgrijze kleur. Tevens zijn, de metalen bij gewone temperatuur en luchtdruk vast, met uitzondering van kwikzilver.-dat vloeibaar is'en pas bij -—39° C (vorst) vast wordt. De hardheidsgraad daarentegen loopt sterk uiteen B.v zijn natrium en kalium zo zacht als was. Löod is met de nagel van de vinger te bekrassen, ijzer en vooral de staallegeringen zijn buitengewoon hard Ook tén opzichte van het s.g. (soortelijk gewicht) tonen de metalen grote verschillen. Een cm3 natrium weegt pl.m 0.9 gram en .drijft dus op het water Eenzelfde hoeveelheid aluminium weegt pl.m 2.5 gram. terwijl platina bijpa 22 maal zo zwaar als water is. Wordt zink, lood, koper of ijzer aan vochtige lucht blootgesteld, dan- ontstaat op het oppervlak een oxydlaag; verwijdert' men deze laag, dan ontstaat weer een nieuwe laag. en men zóu dit zo lang kunnen voortzetter!, tot van het eigenlijke metaal niets meer overblijft. Een geheelliieuwe stof is nu ontstaan met geheel andere eigensschajjpen, maar deze stof is geen oerstof meer, omdat zü uiteen verbinding van zuurstof. waterstof en metaal is ontstaan en wordt dan ook een chemische verbinding genoemd. Het aanlopen óf beslaan van metalen berust dan ook op chemische verbindingen. Waar nu de metalen buiten zuurstof ook met koolzuur en tal van andere ’ stoffen verbindingen aangaan, zo is het te verklaren, dat weinig metalen gedegen op de aarde voorkomen, J. Brenr. miiMiiiHminiimiiiiiiiiiiimiiiiiiimiiinmiimiiiinHmiiiirmiimiiiimiimimnimniiiiiimiiiminigi I WIE DE BOND | üv, > n I VERSTERKT I -| VERSTEVIGT \ M .| . EIGEN POSITIE | I v I

(Vervolg van pag. 2). De uurlonen daarentegen zijn over de gehele linie gestegen, n.h met I—4 cents. Hierin komt de uitwerking van de C.A.O. tot uiting; Wat het weekinkomen betreft, kan men, in vergelijking met de toestand op 1 Januari 1941, zeggen, dat deze op 1 Juli 1941, door het feit, dat er in mindere mate korter gewerkt wordt, sterk verbeterd is. 91% van het totaal-aantal werklieden weer de normale werktijd. Ja, zelfs werkten 857 man langer. IN MEMORIAM n , Op 4 Nov, 'overleed onze' trouwe bondsmakker , Johannes Willem de Jager inde ouderdom van 49 jaar. Hij ruste in vrede. – •, HET BESTUUR VAN DE APD. KRIMPEN A/D LEK, ■■ j«M———a——

/ VERANTWOORCINC Inde maand October 1941 werd afgedragen over de maand September 1941 door de volgende afdelingen : / Amerongen ƒ15.05, Amersfoort ƒ 44.39, Apel- ■ doorn ƒ 116.81, Appingedam * ƒ 128.75, Arnhem ƒ 1000, Assen ƒ 37.50, Bergen op Zoom ƒ 34.40, De Bilt ƒ 19.95, Breda ƒ 3.80, Brummen ƒ 58.55, Capelle a. d. IJsel ƒ 87.05, Culemborg ƒ 105.25, Delfzijl ƒ40.15, Dieren ƒ61.70, Doesburg ƒ 120.50, Doetinchem ƒ 48.30, Eindhoven ƒ 0.90, Enkhuizen , ƒ 10.20, 'Franeker ƒ 26.05, Geertruidenberg ƒ 21.75, Geleen-Sittard ƒ 131.15, Gorinchem ƒ 120.50, Gouderak ƒ 34, Groningen ƒ 244.30, Grouw ƒ 38.80. Haarlem ƒ 529, Hardinxveld ƒ 73.80, Harlingen ƒ43.90, Heerenveen ƒ71.50, Den Helder ƒl7, H.I Ambacht ƒ37,05, Hoogeveen ƒ7.25, Hoogezahd-Sappemeer ƒ 175.90. Hoorn f 47.10, Kampen ƒ 54.57, Krimpen, a. d. Lek ƒ 97.80, %

■Krimpen a. d. IJsel ƒ206.91, Krommenie ƒ81.95, Leiden ƒ 571.71, Lekkerkerk ƒ 65.65, Lemmer ƒ 15, Maastricht ƒ9.45, Middelburg ƒ.169.55, Muiden ƒ22.40, Nw. Lekkerland ƒ 87.15, Nieüwleusen ƒ 17.15, Oudé Pekelh ƒ 12.25, Papendrecht ƒ 109.60, Pernis ƒ4O, Ridderkerk ƒ 97.65, Schiedam ƒ 162, Schoonhoven ƒ 58.20, Sliedrechtƒ 165.90, Terborg-Gaanderen ƒ 6.77, Tilburg ƒ 54.86, Utrecht ƒ 1114.77, Vaassen ƒ 215.74, Veendam ƒ 109.30, Venlo ƒ 35.75, Vlaardingen ƒ 250.30, Vlissingen ƒ 1307.45, Wageningen ƒ 48.67, Wester, broek ƒ4B, Winschoten ƒ12.40, Winterswijk ƒ3.20, Wormerveer ƒ 39.74, IJlst ƒl5, IJmuiden ƒ48.86, IJselmonde ƒ78.70. Zaandijk ƒ14.35, Zaltbommel ƒ 55.95, Zutphen ƒ 87.55 en Verspreide Leden ƒ 175.60. Alle andere afdelingen behielden, hun afdracht voor uitkeringen. / De. bondspenningmeester JAN LANDMAN.