is toegevoegd aan je favorieten.

Maandblad voor den Nederlandschen landbouwer, 1881, no 4, 1881

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

LEZING OVER DE VOEDINGSWAARDE VAN PAARDEBOONEN.

humus zijn overgegaan, of overblijfselen zijn van millioenen lijken van insecten en microscopische dieren, die evenals wij geboren worden en sterven en door de groote massa weer aanleiding geven, tot het bestaan van planten op plaatsen, alwaar men zich niet zou kunnen voorstellen dat iets groeien kan. _ 00 gebruikt dan de plantenetende mensch en het plantenetende dier dierlijk voedsel door middel van het plantenrijk. Ook het mineraalrijk speelt een kolossale rol inde voeding. Zout, potasch, soda, mergel, kalkgips enz., worden veel aangewend tot verbetering der landen. De kalk is sedert de hoogste oudheid daartoe gebruikt, hoewel kalk, mergel en gips dienen om spoediger humus te vormen, dan wel als voedsel voor de planten, derhalve als prikkelende middelen, zooals wij peper en andere kruiden gebruiken. In Engeland wordt veel gebruik gemaakt van mergel enz. ter vermenging onder de stalmest en men spreekt dan van compost, dat samengesteld beteekent. Daar verbeterde men zijne graslanden mede, waarop men koeien fokte die tot / 50,000 en meer het stuk bij een publieke verkoop opbraohten! Op Borneo, de rivier de Kapoeas opstoomende, lieten we het anker vallen voor een Dajaksch dorp; het schip werd overstroomd met Dajakkers; we lieten manden met zout op dek brengen en men moet het gezien hebben om het te gelooven, hoe die menschen grepen naar het zout en handen vol opaten. Het was het grootste genot dat wij hun konden verstrekken! De menschen uit die binnenlanden moeten het zout van de kuststreken ontvangen; landwegen kennen ze niet, zpodat de rivieren op Borneo onder de Inlanders de eenige communicatie vormen, maar de verschillende Sultans, die allen hunne residenties aan de rivier hebben, heffen belasting op den doorvoer, zoodat de bewoners der binnenlanden, wegens den hoogen prijs, het zout niet. altijd machtig kunnen worden, en groot is dan ook het tal van ongesteldheden dat door gebrek aan zout ontstaat. Proeven met varkens genomen, wien uitsluitend Turksche weit (maïs) waren toegediend, kregen groote gezwellen aan den nek, terwijl het ademhalen en slikken te gelijkertijd hoogst moeilijk werd. Men gaf ze een mengsel minerale stoffen, kolenasch, gewoon zout en een weinig phosphorzure kalk; zij herstelden niet alleen, maar werden daarbij moddervet! De wildste veulens maakt men met zout tam! En zoo ben ik nu genaderd tot de vraag, welke voedingswaarde hebben paardeboonen? E. C. Enklaar stelt een mud paardeboonen gelijk met twee mud haver. Men vindt in Staring’s Landbouw-Almanak 1881, blz. Lil en 112 de verschillende bestanddeelen opgegeven, van groenvoeder, hooi, granen enz., en dan blijkt het dat boonen vele bestanddeelen bevatten, die het dierlijk leven te stade komen, ja, hoog staan aangeschreven. Enkel boonen voeren zal wel niemand inde hersens komen; maar de verhouding op te geven hoeveel boonen, hoeveel ander voer, voor vetmesting en anderszins voor het vee het doelmatigst is, zal eerst een physioloog (dat is iemand die bekend is met de wetenschap der levensverschijnselen), moeten uitmaken en dan de practijk moeten leeren of de physioloog gelijk heeft of niet; we hebben hier te doen met

60