Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Regent, naar de tegenwoordige orde van zaken, zoo goed als onmogelijk zijn christen te worden en zijne waardigheid te blijven bekleeden. Dit is stellig ook van toepassing op de meeste mindere hoofden, zoodat het Christendom den hoofden vreemd moet blijven.

Daar de Islam zoo goed eene maatschappelijke als eene godsdienstige instelling is, wordt hij op deze wijze in onze koloniën overheerschend. Wat dit uit zou werken, als eenmaal de invloed van een' kalief of madi zich onder de bevolking deed gelden, laat zich niet berekenen. De droombrieven, die van tijd tot tijd onder de Javanen verspreid worden, de hadjis en anderen, onderhouden echter ali ijd de gemeenschap van de geloovigen zelfs in de verste landen.

4. Ook in de rechtspleging heeft de Islam een' belangrijken invloed. Dat zij in bepaalde gevallen naar de mohammedaansche godsdienstinstellingen wordt gevoerd, is noodig ; dat uit dien hoofde de panghoeloe zitting heeft in de meeste rechtbanken voor inlanders, strekt om die priesters ook weer met burgerlijk gezag te bekleeden, terwijl toch altijd zeer problematisch blijft, of hunne uitspraken aan den kor&n en niet veeleer aan de adat ontleend zijn, zoodat ook een niet geestelijk mohammedaan deze functie zou kunnen vervullen.

5. Dit laatste in het midden latende, zal de tijd toch moeten komen, dat ook de christen inlander in rechtszaken dient gehoord te kunnen worden, waar het geldt zijne verhouding tot Mohammedanisme en Christendom. De Javaan blijft Javaan, ook als christen; maar in geen geval zal de panghoeloe in zijne zaak kunnen gehoord worden, wanneer voldoende geconstateerd is, dat hij tot eene inlandsche christengemeente behoort.

6. Er doet zich bij de rechtspleging nu en dan een practisch bezwaar voor ten aanzien van den eed. Door