Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

356

varia

op ongeveer 1400 meende te moeten stellen, en gaf een feestgeschrift uit, dat geheel aan de verheerlijking van Gutenberg gewijd was. We herinneren ons de geestige bespreking — gedeeltelijk bestrijding — hiervan door Ch. Enschedé in zijn Technisch onderzoek. Nu, 25 jaren later, wil men weer iets van dien aard doen, maar het plan toont een wezenlijk veranderd karakter.

„In dieser Festschrift sollen die prominenten Vertreter der verschiedenen Zweige alter und neuer Buch- und Druckkunst zuWorte kommen. Jeder Verfasser wahlt die Sprache selbst, in der er zur internationalen Druckerwelt sprechen will.

Es kommt uns sehr darauf an, dass die einzelnen Aufsatze nicht lang sind, aber jedesmal etwas Bedeutsames enthalten; sei es durch neues Material, durch neue Auffassung, durch neue Form, durch neue straffe und klare Zusammenstellung des Standes der Forschung u.s.w.

Unsere Festschrift soll nicht nur die alte sondern auch die moderne Buchdruckerkunst und jede wirklich wertvolle Arbeit an der Herstellung eines schonen Buches in den Kreis ihrer Betrachtung ziehen dürfen."

Dus niet meer een eng-nationale Gutenberg-verheerlijking, maar een internationale feestuitgaaf, waarvan de boekdrukkunst in den ruimsten omvang het onderwerp zal zijn.

8 C. P. Burger Jr.

Een verloren handschrift teruggevonden

Toen de heer Godee Molsbergen voor de Linschoten-Vereeniging de Reizen in Zuid-A frika voor uitgaaf bijeenzocht, bleek hem dat van een van de belangrijkste reizen, die van Simon van der Stel, het reisverhaal uit het archief was verdwenen. (Zie Het Boek 1916, blz. 217.) Het was noch in het Algemeen Rijksarchief in den Haag, noch te Kaapstad te vinden. Het was echter vroeger opgenomen in het groote werk van Valentijn, en Molsbergen kon daaraan het verhaal ontleenen.

Nu komt prof. G. Waterhouse van Trinity college te Dublin ons in het Geographical Journal (1924, LXIV, p. 298—312) mededeelen, dat het handschrift in Trinity college bewaard is. Het behoort tot de bibliotheek van den Griffier Hendrik Fagel, die in 1794 door hem was medegenomen naar Engeland en daar verkocht voor 8000 pond sterling.

Het handschrift heeft den titel: „Dagh Register gehouden op de Voiagie gedaan naar der Amacqua Land .... van den E. Heer Simon van der Stel, Commander van Caap de Goede Hoop". Bij het dagverhaal is een verzameling van meer dan zeventig teekeningen in kleuren, afbeeldingen van dieren, planten, inboorlingen, panorama's van landschappen enz. In het Geogr. Journ. zijn eenige daarvan weergegeven.

De tekst van Trinity College verschilt van dien van Valentijn die nauwkeuriger opgaven heeft over de veranderingen in richting van den tocht en dus niet naar dit handschrift kan zijn gecopieerd. Wellicht komt dus later nog een ander handschrift voor den dag. Er bestaan ook nog andere afbeeldingen ; de Koninklijke bibliotheek te Berlijn heeft een stel teekeningen van dezelfde reis in zwart en wit, geheel verschillend van die in Trinity college. Ook in het Zuid-Afrikaansche museum en de Zuid-Afr. Bibliotheek te Kaapstad is een stel teekeningen, vóór ongeveer 50 jaren in Europa aangekocht.

La bibliothèque du nouveau riche

„II faut aussi que je vous montre un Incurable . . . Amsterdam 1683 . Je 1'ai payé onze mille francs."