is toegevoegd aan je favorieten.

De Vlaamsche gids; algemeen tweemaandelijksch tijdschrift, jrg 12, 1923-1924, 1923

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijn en verscheiden, en, wat erger is, bijna altijd tegenstrijdig, in al de graden van de maatschappelijke hiërarchie; men weet, eindelijk, dat alom de belangen met elkaar in botsing komen en nooit in evenwicht zijn. Dat alles wéét men.

Maar wat men niet genoeg dóet (en ik denk hier vooral, eilaas, aan de jeugd), niet genoeg tracht te doen men heeft er, wel is waar, niet altijd de gelegenheid, den tijd of de middelen toe is de innerlijke oorzaken van de maatschappelijke problemen opzoeken, er het inwendig aanschijn van nagaan; of wel houdt men zich te uitsluitend aan het stoffelijk en onmiddellijk uitzicht van deze vraagstukken, terwijl toch al wie er een wezenlijk objectieven en wetenschappelijken kijk wil op hebben, er de diepe, biologische en psychologische elementen zou moeten van doorgronden. Edoch, waartoe zouden ten slotte de professors dienen, indien zij niet voor sociale functie hadden (ik zal, men wete het wel, zelf niet aan het herhaald gebruik van dat woord ontsnappen) zich, voor de anderen, met de ontleding van het leven der menschelijke gemeenschap te belasten? Men zegt trouwens, en vaak te recht, dat alle parasitisme tracht zich te rechtvaardigen. Laat ik dan, als gij daar vrede mee hebt, trachten een rechtvaardiging te vinden voor het parasitisme van de dierensoort waartoe ik behoor...

Dienvolgens stel ik mij voor, u heden te spreken over eenige punten die op de ontleding van het sociale leven betrekking hebben. Om u gerust te stellen, verwittig ik u dat ik het zoo bondig mogelijk zal doen. En ik voeg er dadelijk bij al ware het maar om straks een stelling te kunnen verdedigen, die ik juist acht dat gij niet verplicht zijt mijn oordeel, noch in zijn geheel, noch voor een gedeelte, tot het uwe te maken.

Vragen wij ons vooreerst af welke de diepe oorzaken zijn waardoor het maatschappelijk leven zoo ingewikkeld is, zoo netelig, zoo vol hinderpalen, zoo doorzaaid met ontgoochelingen vooral, zoowel voor de individuen als voor de volkeren, en wij zullen meteen weten waarom in den loop der geschiedenis zooveel sociale crisissen voorkomen.

Om deze oorzaken te ontdekken, moet men de structuur zelf van de menschelijke maatschappijen ontleden, er de samenstellende elementen en hunne onderlinge reacties van beschouwen, en opzoeken waardoor de individueele en collectieve gedragingen kunnen verklaard worden.