is toegevoegd aan uw favorieten.

Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 6, 1911, no 12, 30-01-1911 [Bijlage]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Huisarbeid ten behoeve van patroons wordt niet verricht. In een scheepsbouwinrichting te Den Helder werden de loonen met ingang van 1 Juli met 2 ets. per uur verhoogd, behalve voor de sjouwers, aan wien op genoemden datum een verhooging van 1 cent werd toegekend. Ook bij den ijzeren-scheepsbouw te Amsterdam had actie van de werklieden eenige stijging van de loonen ten gevolge. In de overige plaatsen bleven de loonen stationnair. De arbeidsduur was overal in hoofdzaak gelijk aan dien in 1909.

Bij het samenstellen van bovenstaand overzicht werden buiten beschouwing gelaten de inlichtingen, welke door sommige Kamers betreffende bepaalde groote ondernemingen in haar ressort werden verstrekt. De bedoelde gegevens zijn hieronder plaatsgewijze opgenomen.

Haarlem, a. Machinefabriek, ketelmakerij en scheepsbouwinrichting. De meeste werklieden zijn werkzaam tegen uurloonen. Voor de enkele uitzonderingen zij verwezen naar onderstaand overzichtje, dat voorts aangeeft welke loonen in 1910 door de verschillende categorieën van volwassen werklieden verdiend werden.

Afd. Macliinefabricage: Voorslager .... 17 ets. p. u. Afd. Ketelmakerij:

Draaiers . . . 7—23 ets. p. u. Kopergieter. ... 22 » » » Ketelmakers . . 7—23 ots. p. u.

Bankwerkers. . 13--24 » » » Werkmeester . . . f30,—» w. Baas f 30,—p. w.

Boorder ... 12 » » » Adj.-werkmeester. . » 18,50 » » Afd. Scheepsbouw:

Modelmaker . . 23 » » » Plaatwerker-maga- Scheepmakers. . 9—23 ets. p. u.

Schaver ... 23 » » » zijnmeester ...»13,50» » Vuurwerker . . 24 » » »

Vuurwerker . . 24 » » » Machinist . ... »16,— » » Werkmeester . . f 27,50 p. w.

Voorman ... » 19,— » »

Toeslagen worden niet gegeven, doch evenmin komen kosten ten laste van de loonen der werklieden.

Er wordt gewerkt van 6 v.m.—7 ('s Zat. 43/4) n.m., met schafttijden van 83/4—9, 12—1>/2 en 5—5'/4. Voor overwerk (7—10 n.m.), nachtarbeid (10 n.m.— 6 v.m.) en Zondagsarbeid worden resp. verhoogingen van 25, 50 en 100 pCt. toegekend. Nacht-en Zondagsarbeid komen echter alleen bij hooge uitzondering voor.

b. Scheepswerf en werktuigenfabriek. De uurloonen, welke ook bij stukwerk worden gegarandeerd, bedroegen in 1910 als hieronder is aangegeven.

Modelmakers . . . 21 — 28 ets. Draadsnijder ... 20 ets. Mach. schavers . . 21—26 ets.

Draaiers 16—28 » Vuurwerkers . . . 20—28 » » verzinkers . . 20 of 21 »

iraisers 23—25 » Yoorslagers .... 15—20 » Vlakwalser 21 »

Schavers 25 of 26 » Grofsmeden .... 17—27 » Timmerlieden . . . 19—25 »

fj^ers 20 » 24 » IJzeren-scheepmakers 19—28 » Mach. houtbewerker. 29 »

•Slijpers 21 » 23 » Handlangers . . . 18—21 » Schilders 21—25 »

Zager. ..... 22 » Sclieepskokers . . . 23 » Sjouwerlieden . . . 20—23 »

Machineboorders . . 21-—25 » itatelboorders . . . 18—21 >> Magazijnknechts . 20—23 »

Koperslagers . . . 23—26 » Klinkers 18—23 » Electricien .... 24 »

Machinebankwerkers. 20—30 » Mach. ponsers. . . 18—26 » Zeilenmaker. ... 20 »

De arbeidsdag liep in den zomer van 6 v.m.—5'/4 n.m., met schaft van 8—8'/4 en 12—1'/2- Gedurende de wintermaanden werd gewerkt van 7 v.m.— 6>/4 n.m., met schaft van 83/4—9 en 12— 11 /2.

Overigens waren de arbeidstoestanden in deze onderneming geheel gelijk aan die in 1909, welke uitvoerig beschreven zijn in het Bijvoegsel van Afl. 11 1910 op blz. 109, 110 en 111.

Leiden. De gegevens betreffende een onderneming (grofsmederij), welke een afdeeling scheepsbouw onder hare afdeelingen telt, zijn opgenomen onder „Fabrieken van ijzerconstructie" hierachter.

Schiedam. Hetgeen voor 1909 met betrekking tot één onderneming (scheeps-, machinebouw en ijzerconstructie) werd gemeld — zie het Bijvoegsel van Afl. 11, 1910 op blz. 111 en 112 — is ook voor 1910 nog van toepassing, behoudens dé navolgende uitzonderingen. Het meest voorkomende uurloon voor modelmakers bedroeg 23 ets. In een deel der fabriek (voornamelijk in de afdeelingen bankwerkerij, draaierij, gieterij, modelmakerij en ververij) is van den normalen arbeidsdag afgeweken. Van Januari tot Mei werd nl. om 4'/2 in plaats van om 7 uur n.m. geëindigd (toen verviel de schaft van 4—4'/2 n.m.), terwijl van Mei tot Januari om 6V2 in plaats van om 7 uur met werken werd opgehouden.

Vlissingen. a. Herstellingswerkplaats eener stoomvaartmaatschappij. Voor de arbeidsvoorwaarden voor het personeel in deze onderneming zij verwezen naar de voor het jaar 1909 gepubliceerde gegevens (zie het Bijvoegsel van