is toegevoegd aan uw favorieten.

Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 4, 1909, no 10, 30-10-1909

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelf voor de gewone gereedschappen zorgen; voor de laatsten loopen de kosten hiervoor nog al uiteen. Overigens worden door de werklieden in de in dit overzicht genoemde bedrijven geen premiën, winstaandeelen of andere toeslagen genoten, terwijl evenmin kosten ten laste van hunne loonen komen.

Timmerlieden en aardwerkers ontvangen voor nachtarbeid 25 pCt. en voor Zondagsarbeid 50 pCt. boven hun gewone loon. De loonen van steenhouwers en stukadoors worden voor nacht- en Zondagsarbeid met 50 pCt. verhoogd. Aan burgersmeden wordt door enkele patroons voor overwerk 25 pCt. en voor nachtarbeid 50 pCt. extra toegekend. Schilders ontvangen voor nacht- en Zondagsarbeid resp. 50 en 100 pCt. boven hun gewone loon, terwijl goudsmeden bij het verrichten van overwerk, nacht- en'Zondagsarbeid 20- 25 ets. per uur verdienen. In metaalfabrieken wordt voor nachtarbeid 2 uur loon extra uitgekeerd. Voor overwerk wordt in dit bedrijf echter geen hooger loon genoten, evenmin als in het beeldhouwerSbedrijf. Ook wagenmakers en de werklieden bij de steen-, pannen- en tegelfabricage worden voor overwerk, nacht- en Zondagsarbeid niet

extra betaald. _

Schrijnwerkers en houtdraaiers verrichten geen overwerk, nacht- ot Zondagsarbeid. In stoomtimmerfabrieken en zagerijen komt evenmin nacht- of Zondagsarbeid voor, terwijl ook door timmerlieden, aardwerkers, wagenmakers, beeldhouwers, goudsmeden en metselaars en opperlieden niet op Zondag gewerkt wordt. In het schildersbedrijf komen nacht- en Zondagsarbeid slechts weinig voor. Eventueele Zondagsarbeid wordt in dit vak meestal door slechts enkele werklieden verricht, die dan ongeregelde schafttijden hebben. Ook voor steenhouwers en stukadoors is Zondagsarbeid uitzondering, terwijl bij de steen-, pannen- en tegelfabricage alleen door de steenkruiers in enkele gevallen des Zondags gewerkt moet worden voor het stoken van de ovens. In één steenfabriek wordt nimmer op Zondag gearbeid. Door burgersmeden en metaalbewerkers wordt op Zondag wel eens eenig „karwei-werk" verricht. Ook in een constructie- en railwalsfabriek te Jutfaas komt Zondagsarbeid voor, doch zeer ongeregeld.

Arbeid met ploegen komt alleen voor in een motorenfabriek.

Met betrekking tot den in haar gebied voorkomenden huisarbeid deelde de Kamer mede, dat in het beeldhouwersbedrijf voor hetzelfde werk aan de thuiswerkers aanmerkelijk lagere loonen worden uitgekeerd dan aan de gezellen in de werkplaatsen. Schilders in fabrieken verrichten misschien huisarbeid, doch de Kamer vermag hieromtrent niets met zekerheid mede te deelen. Schilders in dienst bij particuliere patroons verrichten geen huisarbeid, evenmin als de werklieden in de overige in dit overzicht genoemde bedrijven.

In het goudsmidsbedrijf werden de loonen sedert het vorige jaar met f 1,— per week verhoogd en werd de arbeidsduur met 2 uur verkort. In metaalfabrieken en door burgersmeden, steenhouwers en stukadoors werd, wegens mindere drukte, gedurende het afgeloopen jaar over het algemeen eenigszins korter gewerkt dan in 1907. Overigens ondergingen de loonen en de arbeidstijden geen verandering.

De bedrijven van klompenmakers en molenmakers zijn te Utrecht van geringe beteekenis, zoodat daarover geen inlichtingen verstrekt werden.

Vlissingen. — De werklieden in het gebied dezer Kamer zijn gewoonlijk werkzaam tegen uurloonen.

Van algemeen geldende loonen kan niet gesproken worden. Bij burgerpatroons bedragen de uurloonen gemiddeld voor timmerlieden 21 ets. (jongens 4 ets.), metselaars 21 ets. (jongens 7 ets.), aanleggers van gas- en waterleidingen 21 ets. (jongens 3 ets.), stukadoors 21 ets., lood- en zinkwerkers 19 ets. (jongens 3 ets.), schilders 18 a 19 ets. (jongens 4 ets.), aardwerkers 17 ets. (in dienst der gemeente 15 a 16 ets.) en opperlieden 16 ets. De loonen der jongens stijgen met den leeftijd. Bouwmeesters en opzichters verdienen ± f 1000,— per jaar, behalve de gemeente-bouwmeester, wiens salaris sedert de vorige opgave met f 300,— werd verhoogd, zoodat het thans f 2300,— bedraagt. Bij eene scheepswerf ontvangen timmerlieden 23 a 24 ets., metselaars 22 a 25 ets., schilders 19 (enkelen 21) ets., opperlieden 15 a 16 ets. en aardwerkers 16 ets. per uur, bij eene stoomvaartmaatschappij timmerlieden 21 a 21'ƒ2 ets., schilders 17 a 20 ets. en sjouwerlieden 15 ets. per uur.

Premiën, winstaandeelen of andere toeslagen op het loon worden in de onder deze Kamer ressorteerende bedrijven niet toegekend. De kosten voor aanschaffing van gereedschappen bedragen voor timmerlieden f 150,—, voor metselaars en stukadoors f 10,— en voor aardwerkers f 5,—. De kosten voor onderhoud bedragen