is toegevoegd aan je favorieten.

De woningbouwvereniging, jrg 9, 1949, no 12, 1949

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dier grond, is allengs van de opvatting bij laagbouw met enkele of in kleine blokken voorkomende eengezinswoningen afgestapt en overgegaan tot het meer gesloten maken der bouwblokken. De noodzaak tot nog intensiever bebouwing der beschikbare grond dwong vaak tot bouwen in meerdere lagen. Het gevolg van deze gesloten en massale steenklompen was, dat, vooral bij de hoekoplossingen, de directe toetreding van zon en licht onderschept werd en een slechts oriëntatie van een deel der woningen t.o.v. de zonnestand plaats vond.

De volgende stap was de strokenbouw waar onbelemmerd en rondom vrije licht-, lucht- en zontoetreding was gewaarborgd en waarbij de mogelijkheid voorhanden lag om de meest essenciële delen der woning, gunstig t.o.v. de zonnestand te oriënteren.

Door toepassing van strokenbouw is het stadsbeeld ruimer geworden.

De behoefte naar groenbeplanting kon in sterker mate worden bevredigd. Heeft nu het ~wooncomple.x” door geleidelijke groei een vorm gekregen, die wij ~goed” kunnen noemen, de wijze van aanleg der voortuinen heeft met deze ontwikkeling geen gelijke tred gehouden en zij vormt vaak een controverse met de bebouwing.

Foto 2. Woningbouw te Alphen a. d. Rijn. Voortuinen volgens het oude systeem, (Zie art. „Open voortuinen)

Wat zijn nu de functies der voortuinen?

Allereerst het decoratieve en tweedens het recreatieve!

Wat het decoratieve betreft is het bedoeld als basement voor het bouwwerk en bouw en aanleg moeten een harmonisch geheel' vormen .Het straatbeeld (b.v. een woonstraat) wordt beheerst door de wijze van bebouwing, door het straatprofiel, de straatbeplanting met de eventuele voortuinen. het gehele beeld go-ed zijn dan dient de relatie van de verschillende elementen tot zijn recht te komen en mag

niet een der elementen een disonant vormen. Individualisme van een dezer zal storend werken.

Voor wat het recreatieve betreft zou ik willen opmerken, dat de voortuin weinig mogelijkheden biedt. Veelal zal de achtertuin of een volkstuintje daar meer voor geëigend zijn. Door een te gering oppervlak met een daarbij komende overdadige bezetting door verschillende gewassen, zijn de groeimogelijkheden te beperkt om voldoening aan de verzorger te bieden. Zeker is deze beperkte groeimogelijkheid aanwezig wanneer het kleine stukje grond door een zware lijst van een ligustrumhaag wordt omgeven. Ook de afsluiting met tuinmuurtjes of andere afscheidingen werkt voor een normale ontwikkeling der gewassen te belemmerend. Een factor voor de waardering van het huidige systeem der voortuinen is het gevoel van meerdere vrijheid in de woning door het niet direct op de weg aansluiten der voorgevel waardoor het door vele bewoners gewenste niet-inkijken van voorbijgangers wordt verkregen. Ondanks deze denkbeeldige voordelen worden de voortuinen slecht verzorgd en als stiefkinderen behandeld.

De weg die ingeslagen moet worden is het doen verdwijnen van alle omhoog gerichte scheidingen der percelen en een directe aansluiting aan de openbare weg, het maken van ..open voortuinen”. Dan zal de relatie van de verschillende elementen welke het straatbeeld vormen tot zijn recht komen en de gewenste openheid en ruimtewerking worden verkregen. De vele voordelen die deze oplossing biedt zijn vrijwel omgekeerd evenredig aan de nadelen der gesloten voortuinen. Zoals de gemeenschapsidee door het werk der woningbouwverenigingen in meerdere mate een bewust idee is geworden, zo kan ook de open voortuin een gemeenschappelijke tuin worden. Ontsluiting van de architectuur zal plaats vinden, de psychische werking der ruimte zal zeker bevorderlijk zijn voor de mens. Hierbij komt dat de toepassing bij laagbouw. zo geen grote, dan toch een factor voor bezuiniging zal zijn waarmede in deze tijd van hoge .bouwkosten rekening kan worden gehouden. De latere zorgen voor onderhoud van afscheidingen en klaphekjes vervallen, terwijl de aanlegkosten en het onderhoud der tuinen, zoals elke voorziening in- of aan het huis. voor rekening der bewoners komen. Dit is

geen nieuwe belasting van het huishoudbudget. Immers de aanleg en het onderhoud der gesloten voortuin ■— voorzover dit laatste wordt gedaan zijn toch al voor rekening der bewoners. Het verschil is, dat bij het aanleggen der gesloten tuin de kosten ineens moeten worden voldaan, hetgeen in mindere mate ook geldt voor het onderhoud, terwijl bij de aanleg van een open en gemeenschappelijke voortuin, de kosten zowel van aanleg als onderhoud door een gering bedrag boven de wekelijkse of maandelijkse huur, over een lage termijn kan worden uitgesmeerd.

Ook bij de bezwarende zijde der open voortuin willen wij stilstaan. De bewoners dienen doordrongen te worden, dat de voortuin gemeenschappelijk bezit is. De ouderen dienen in deze voor te gaan om te voorkomen, dat de jeugdige bewoners gazons en beplantingen vernielen. Besef dient door te dringen, dat geschonden beplantingen niet alleen de tuin maar ook het hele straatbeeld schaden. De grootste schade wordt echter aangericht door loslopende honden. Ook hierin zal medewerking der oudere bewoners van grote betekenis blijken te zijn. Besef van het verantwoordelijkheidsgevoel dient bij de bewoners te worden aangewakkerd.

Naast de reeds elders in dit nummer gepubliceerde foto’s van toepassingen, geven als Fig. I t/m IV opgenomen tekeningen (zie pag. 108), inzicht in verschillende mogelijkheden voor oplossing van dit vraagstuk.

Fig. I geeft een eenvoudige indeling van een voortuinencomplex weer. Het geheel doet nog enigszins aan een serie individuele voortuinen denken. ledere huisingang is door een pad met de openbare weg verbonden. In de smalle terreinstrook tussen de toegangspaden is een laagblijvende rozenbeplanting gedacht, terwijl tegen de huizen heestervlakken zijn geprojecteerd. Deze heestervakken zouden bij voorkeur met groenblijvende gewassen kunnen worden beplant.

Hoewel een zodanige oplossing reeds een gunstiger straatbeeld zal doen ontstaan, is zij echter nog niet ideaal te noemen. De gazonstroken liggen te onbeschermd, kinderen zullen geneigd zijn van het huis uit of naar de woning toe over het gazon te lopen. Melkboer, bakker, enz., zullen desgelijks willen doen. De praktijk heeft uitgewezen, dat het wenselijk is direct langs de woningen een voetpad te maken.

In Fig. II en 111 is zulk een pad langs de voorgevels. Het voordeel hiervan is, dat degenen, die dagelijks vrijwel huis aan huis boodschappen, etc. moeten .afgeven, niet steeds behoeven om te lopen doch rechtstreeks een geheel blok kunnen afwerken. Al naar gelang de lengte van het blok kan de tussen de rijweg en het voetpad langs de gevel lopende groenstrook in onderdelen worden gesplitst. De groenstroken van de in deze figuren afgebeelde voortuinen zijn eenvoudig van opzet.