Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een en ander verwekte een storm van verontwaardiging onder de electriciens, die tevens tengevolge had, dat eigen wenschen naar voren gebracht werden. Zoo kwam o.a. de kwestie van de groepsindeeling. Nooit hadden zij zich nog góed kunnen verzoenen met de regeling van 1/5, 2/5) 1/5 en 1/5. En nu werkte dit patroonsvoorstel van 5 maal één vijfde als olie op het vuur. De oude toestand van 1/3, 1/3 en 1/3 had altijd goed gewerkt. Zelfs gedurende het bestaan van deze laatste overeenkomst, die een andere indeeling veroorloofde, was duidelijk gebleken, dat die technisch de juiste was. Inde ledenvergadering, waar deze zaak aan de orde kwam, werden de volgendje tegenvoorstellen geformuleerd, en ineen schrijven op 26 September den patroons medegedeeld. De kiasse-indeeling te stellen op ten minste 1/3 inde eerste, 1/3 inde tweede en ten hoogste 1/3 inde derde loongroep. Het loon op minimum 100 cent voor de monteurs inde eerste klas, 85 cent voor de monteurs ’in de tweede klas en 70 cent per uur voor de derde klas monteurs. De vacant ie te bepalen op 6 dagen met 100 pCt. toeslag voor hen, die op 1 Mei een vol jaar in dienst zijn. Betreffende de verzekering bij ziekte werd voorgesteld, de uitkeering te verhoogen van 75 op 80 pCt. van het loon, en den duur van 13 op 26 weken te verlengen. Een en ander in overeenstemming met de plannen in het voorstel van Posthuma-Kupers. Ten slotte het percentage leerlingen terug te brengen van 30 op 10 pGt. Deze voorstellen vonden bij de werkgevers al even weinig sympathie, als die der werkgevers bij de arbeiders. Inmiddels hadden de patroons op 19 September een ledenvergadering gehouden, en daar o.a. dit besluit genomen: „Indien vóór 1 October 1921 geen overeenstemming is bereikt en de onderhandeliny m niet verbroken zijn, heeft bovengenoemde vereeniging besloten de bepalingen van het bestaande contract tot nader te bepalen datum te handhaven.” Overeenstemming, werd niet verkregen, en de onderhandelingen werden niet afgebroken. Zoo ging het leven ongestoord verder. Zeer waarschijnlijk is het conflict inde metaalindustrie hieraan niét vreemd geweest. Doch hoe het ook zij, de oude overeenkomst bleef van kracht. Deze ongestoorde rust zou echter niet blijven voortduren. Inde eerste week van Februari bereikte ons een uitnoodiging voor een conferentie te houden op 10 Februari, om te spreken over het arbeidscontract. De conferentie had piaats eh de Werkgevers deden daar uitkomen den slechten toestand van het bedrijf. Het was niet meer mogelijk ioonend werk te krijgen, enz. enz. Het middel om uit de misère te geraken was loonsverlaging eif daarvoor hadden zij graag onze medewerking. Gaven zelfs te kennen, dat zij ten dien opzichte voorstellen van ons verwachtten. Dat was nogal een beetje naïef. Niet noodig te zeggen zeker, dat wij .elite illusie aan deze gedachte moesten ontnemen. Deze bespreking bracht geen oplossing, ook al niet, omdat dg werkgevers op ons

schoolschip gebezigd. Hij was; te vroeg geboren. Was, zóoals gezegd, de eerste constructie der scheepsmachines de zwaarmoedige balansmachine en werd deze bij de „raderbooten” spoedig door machines met oscilleerende (wentelende) stoomeylinders (dus betrekkelijk weinig ruimte eischende) vervangen en ook deze weder door dwarsscheepsch gemonteerde machines met vaste cylinders en schaar-stoomschuifbeweging vervangen, zoo óndergingen deze constructies met de aann ending der scheepsschroef als vóorstuwer een algeheele omwenteling Wegens het ongeregelde werken der schepraderen bij den golfslag en de daarmede verbonden mindere stabiliteit van ae schepen inde vaart, verspilling van kracht gedurende het rijzen der stuwplanken uit het water (bij rustig of stroomend water minder) bij hevigen golfslag, ging men over tot aanwending van de scheepsschroef als voortstuwer, waarbij ten eerste wegens haar plaatsing aan den achtersteven ónder de waterlijn, ten tweede haar gang met haar horenden (inplaats van slaanden) arbeid veel rustiger en minder verwoestend op de schepen werkt en ook door haar diepe ligging minder storend op de stabiliteit van het schip werkt. De raderstootnbooten, welke booten met weinig diepgang eischten, vonden daarom nadien alleen nog op rivieren aanwending.

voorstel van 26 September niet in wilden gaan. De heeren zouden er eerst nog eens over vergaderen, werd ons bericht. En als resultaat hiervan bereikte ons een briefje van den volgenden inhoud: „Hierdoor deel ik U mede, dat inde Algemeene Ledenvergadering van de afdeelmg Amsterdam der Nederlandsche Vereeniging van Elektrotechnische Werkgevers, 'gehouden op 17 Februari 1922, besloten is om U voor te stellen het bestaande arbeidscontract te verlengen met de navolgende wijzigingen : ie. Groepenindeeiing 1/3, 1/3, 1/3. a. Loonen voor deze groepen respectievelijk 85, 70 en 50 cent. 3e. Duur van het contract ten hoogste 6 maanden. 4e. Nader overleg voor een overwerkregeling in speciale gevallen. De vergadering sprak verder de wenschelijkheid uit de bepalingen van dit gewijzigde contract op të Maart 1922 te kunnen laten' ingaan. , Wij zien Uwe berichten met belangstelling tegemoet .en teeltenen inmiddels, Hoogachtend, (Volgt onderteekening).” Bij hét lezen ’ Van dit schrijven komt onwillekeurig de' vraag naar voren: „Wat zijnde heeren van plan? Zoeken ze strijd, of zijn zo nu inderdaad zoo naïef te onderstellen, dat dergelijke voorstellen door de arbeiders, kunnen en zullen worden aanvaard ?” • Dit laatste voorstel is wel wat gunstiger dan het vorige, maar brengt nog een gemiddelde. loonsverlaging voor alle groepen van 14 cent per uur. Inderdaad geen kleinigheid. Op de 48-urige werkweek zijnde werkgevers in, dit schrijven, niet weer teruggekomen. Zouden ze dat uit hun hoofd gezet hebben? 1 Hoe of de leden-electriciéns over de voorstellen zullen denken, vermag ik nu nog niet te zeggen, maar voor zoover als ik ze meen te kunnen' beoordeèlen, zullen die er wel het veto over uitspreken. Echter dient de ledenvergadering van 7 Maart daarvoor te worden afgewacht. ' En dan zullen wé verder zien. v. E. Waarschuwing aan al onze leden. Eén dezer dagen op conferentie'zijnde bij de firma Frans Smulders te Utrecht, .bleek ons hoe lichtvaardig verschillende arbeiders hun- handteekening plaatsen onder een contract. Het betrof hier eenige arbeiders die van de Nederlandsche Algemeene Kredietbank geld hadden geleend, daarvoor een contract hadden geteekend, zonder dat ze den inhoud hadden bégrépèn'. Laai óns als alge- ; meene waarschuwing de navolgende-voorbeelden, – ons door de directie genoemd, even aan al onze leden mededeelen. j. Een arbeider leende f So, betaalde terug f 85, dacht er nu vanaf te zijn en moet nu, op grond, dat volgens hét dóór hem geteekende contract beslag op zijn-loon is gelegd, elke week l/5 deel van zijn loon missen tot e.en bedrag,van f 8o is betaald.: Deze arbeider leende dus f 80 en moet in

Nu had'er, zooals gezegd, een heele omwenteling inden scheepsbouw plaats. De drijfas mocht nu. niet meer dwars-, maar moest langsscheeps in- het schip en onder de waterlijn, dus ' dooreen waterdichten koker loppeh) Dé nu 'töege£»aste. machines met hoogea stoomdruk werden aanvankelijk bij ;,d i ag o na a 1” (hellende) cortstruptje (met besparing van ruimte) met de cylinderg van wèefszijde der krukas hellend, op ’n frame, gemonteerd fvaren, welke een geheel- -met de hoofdkussenblokken vormende' haft 'de versterkte spanten van het schip bevestigd waren. Daar echter met de verhooging , van den. stoomdruk en de daarmede ■ gepaard gaande vereischte meerdere ' c'apatiteit van stoomketels en machines,! men’den hooggespannen stoom eerst in twee en later in meer stooracylinders van-verschillende (bij de laagsten zeer gróote) afmetingen liet expanseeren om hem.tén. slotte, na condensatie en zuivering als- voedingwater.voor de stoomketels te bezigen, -was men spoedig genoodzaakt tot een andere,' 'de „s taan de” constructie oyer te, gaan. Bij. deze constructie zijnde cylinders, evenals de kruk- (met verlenging naar de schroef-) as, langsscheeps boven deze staande door receivers (ontvangers) aan elkaar verbonden en wordt daarin dus het meest denkbare arbeidsvermogen met het minst mogelijke warmteverlies uit den stoom gehaald.

een jaar tijd terug betalen f 165, of wel 100 pCt. rente. 2. Een andere arbeider leende, eveneens f 80, betaalde daarvan reeds af f 20; deze móet nu nog betalen f 148.50, n.1.; 1 wissel . . . . L. . . K f 12.35 12 wissels van f 10 120.— Het verschuldigde ingevolge art. 5 der acte van geldleening . ~ 13.23 Kosten , . . > > , 3-— Totaal f 148.58 Reeds betaald . , ~ 20.— Totaal . . . a . f 168.5S Plet beste bewijs, dat de betrokken arbeiders slachtoffers van deze geldschieters zijn, is wel, dat bij drie gevallen, waarin bij deze firma beslag op het loon van de arbeiders werd gelegd, de arbeiders schrokken van het bedrag hetwelk zij schuldig waren De arbeiders zijn echter door teekening van het contract aan handen en voeten van deze geldschieters gebonden. De inhoud van art. 8 van dit contract luidt: ~De debiteur en diens borgen cedeeren, ieder wat hem betreft aan de Bank, van heden af, in verband met de wet, hun loon, hetwelk zij thans of later in ’hun dienstbetrekking van hunnen tegenwoordigen of toekomstigen patroon genieten, alsmede alle gelden, onverschillig onder welke benaming, vorm of hoedanigheid die zij van derden nu of later hebben te ontvangen, ’ alles tot zekerheid van hetgeen de cessionaris, zoowel krachtens deze acte als uit eiken anderen hoofde van hen thans of later te vorderen mocht hebben onder ' verplichting om na incasseering van gecedeerde bedragen, aan den rechthebbende terug te geven, hetgeen meer door den cessionaris ontvangen wordt dan deze te vord- ren had.” De firma Frans Smulders riep mede onze hulp inde arbeiders uit de handen te houden van dit soort geldschieters. Wij meenden daarom goed te doen, bovenstaande in ons vakblad te plaatsen ter waarschuwing aan onze leden. B. Het gaat magnifiek. Bovenstaande woorden zijn uiteen inden trein 2e klas coupé opgevangen gesprek, tusschen twee heeren, op Donderdag deh 23$ten Februari. Wij zullen de heeren gemakshalve even noemen mijnheer A en B. Mijnheer A: Hebt ge het ochtendblad al gelezen ? Het 'gaat in Rotterdam goed hé ? Mijnheer B : Je bedoelt zeker over die vergadering te Rotterdam van de bootwerkers ? Mijnheer A ; Juist, het gaat magnifiek, nu wordt het wel weer goed. De menschen zelf schreeuwden : „weg mei de vakorganisatie!” en zorgden dat de heeren bestuurders niet aan ’t woord kwamen. Mijnheer B: Ja, het- is toch wat hè, die duizende werkloozen, in Rotterdam. Mijnheer A : Ja, maar nu zal het wel weer beter worden. De uitkeering die die kerels ontvingen, moesten gij en "ik maar mede opbrengen. Nu is de kous af-Als die kerels geen uitkeering meer ontvangen, zien zij vanzelf naar ander werk uit. Er zijn verschillende menschen bij, die vroeger hebben gewerkt inde bouwvakken en deze zul-

Toch, ondanks besparingen enz., zou het bij lange reizen niet wel mogelijk zijn, naast de vereischte ruimte voor passagiers, bemanning en vracht, ook nbg voldoende ruimte voor benoodigde steenkolen over te houden) Oók hier heeft men raad weten te schaffen door de oprichting van stations (in zeehavens), nu bijna over den geheelen aardbol verspreid, om steenkolen (of tegenwoordig ook stookolie) in te nemen. Nu is erv aan de steenkolenstoking niet alleen het euvel der benoodigde plaatsruimte voor haar berging, maar ook tevens kan men de asch niet overal direct lossen en moet ze soms met benutting van schadelijke ruimte meevoeren. Het is dus geen wonder, dat men al jaren geleden op het denkbeeld gekomen is, de steenkool door stookolie te vervangen. Het' zijn vooral de Amerikanen geweest welke niet alleen getracht hebben dat denkbeeld ingang te doen vinden, maar het ook practisch toegepast hebben, door daarvoor stoomketels met groote verwarmings- en. stookoppervlakte en tevens door super heat.ers (oververhitters van den stoom) waarin de heete verbrandingsgassen voor oververhitting van dèn stoom en door evaporate (verdamping) tevens het zeewater gecondenseerd en voor gebruik vatbaar gemaakt wordt. Een andere oplossing is: om het arbeidsvermogen van de ruwolie, in plaats van

len daar thans wel weer werk ingaan zoeken en zich wel moeten aanmelden voor lagere loonen. Mijnheer B : Ja, die uitkeering moet ophouden, dat is de oplossing. Ik moest helaas den trein verlaten en kon het gesprek van deze kerels niet meer volgen. Commentaar op dit gesprek is, dunkt mij; overbodig. B. Uit de Afdeelingen. AMSTERDAM. De Nieuwe Gedachte Zondagmorgen ,5 Maart te half elf, zal van wege ~De Nieuwe Gedachte” in dei „Victoria”bioscoop, Nieuwendijk, spreken Louis Lanary; Kunstochtend. LEIDEN. Vrijdag 24 Februari belegde onze afdeeling een huishoudelijke vergadering, waar onze bondsvoorzitter P. Dam het onderwerp behandelde: „De Metaal bondactie en wat ons als moderne vakbewe ging inde toekomst te dqen staat.” Danz zette op zeer duidelijke wijze uiteen wat door onze organisatie in dezen strijd is gedaan, en wat er toe heeft geleid, dat de staking een zoodanig verloop heeft gekte g™. De Federatiebestuurders lieten op hei meest kritieke oogenblik den boel inden steek en traden uit de Commissie van Tien De Christelijke en R.-K. organisaties waren niet bereid om zich bij den uitslag van het referendum neer te leggen, toen bleek dat er een meerderheid was voor door staken. Door onze organisatie is toen nog d> vraag overwogen, of het mogelijk was om alleen dezen strijd door te zetten, wat nie mogelijk bleek, doordat het te groote financieele offers zou vragen. Dat dus onze organisatie aansprakeltjl zou kunnen worden gesteld voor het verloop dezer staking, is te eenenmale uitgesloten. Want waren de R.-K. en Christel. Metaal bewerkersbonden zoo financiaal krach tip geweest, als onze Bond, en was daarbij nie de Federatie uit de Commissie van Tien getreden, op het moment dat eenheid van op treden noodzakelijk bleek, dat zou een zoo danig verloop van deze staking niet hebben plaats gevonden. Verder is zeer duidelijk gebleken, dat d< R.-K. werkgeversorganisatie precies op de hoogtewasvan de financieele positie van den R.-K. MetaaJbèwerkersbond, hetgeen bleef uiteen schrijven, dat de R.-K. Werkgeversorganisatie zond aan de ongeorganiseerde R.-K. werkgevers, dat des o c ia 1 is t i – sche bond (leest moderne Metaalbewerkersbond) het nog wèl eenige maanden kon uithouden, maar dat de R.-K. Metaalbewerkersbond geen geld meer had en dus den bodem der schatkist zag naderen. Dat dus de R.-K- en Chr. Metaalbeweikersbonden niet bereid waren de staking voort te zetten, was gelegen in het feit dai er geen geld meer was, terwijl het Federatiebestuur de meest onverantwoordelijke daad heeft begaan door de eenheid onder de strijdende arbeiders te breken. Dat deze daad van optreden bij de federatie-leden geen instemming heeft gevonden, diene hel bewijs, dat op het gehouden congres der ' Federatie, het beleid der heeren bestuurders raet iS tegen 15 stemmen is goedgekeurd. Waar deze heeren echter altijd spreken dat alles bekend moet worden gemaakt, hebben zij het in dit geval toch

eerst tot stoomvorming te gebruiken, rechtstreeks in passende motoren te benutten. Wij begeven ons nu op een terrein, dat niet alleen met voorstaanden vplzin verklaard is; om da'arin echter duidelijk te zijn, diene het volgende: Hoewel de stoommachine en ook de bij stoombooten gebezigde „Parson”- stoomturbine tegenwoordig nog de belangrijkste en ook meest gebezigde van alle bestaande krachtwerktuigen is, uifgestald als zij is met alle technische hulpmiddelen, ja gerust de basis der industrie en steunpilaar der hedendaagsche beschaving mag genoemd worden, vooral wat aangaat haar betrouwbaarheid, onvermoeidheid, weinige reparatiebehoefte, gemakkelijke aanpassing aan alle voorwaarden en omstandigheden enz., eindelijk een langen benuttings- en levensduur, die in elk geval bij doelmatige benutting enkele tientallen jaren beslaat. Hoewel dus voorstaande prijzenswaardigc eigenschappen aan het stoomwerktuig niét ontzegd kunnen worden, zoo komt er bij. al die zoetigheden toch een wrange smaak in onzen mond als wij daarnaast de groote fout plaatsen, haar zucht tot verkwisten. A.an deze verspilzucht is er door bekwame technici wel iets, maar toch weinig veranderd, namelijk inde verkwisting van brandstof, wat wil zeggen de oneconomische benütting daarvan. (Wordt vervolgd.)

Sluiten