Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Peilers der democratie

De Vakbeweging, het kaderblad van ons N.V.V., bevat in zijn nummer van 12 November 1936 een uitgebreid artikel van H. Jacoby uit Kopenhagen, een van de sociaal-democratische voormannen van Denemarken. De schrijver heeft zich in dat stuk o.m. ten doel gesteld de vraag te beantwoorden, welke oorzaken ten grondslag liggen aan de omstandigheid, dat de Noordelijke of wel de Scandinavische landen Noorwegen, Zweden, Denemarken zulk een hecht democratisch bolwerk vormen. Hij vangt zijn artikel dan ook aan met de woorden: „Terwijl fascisme en reactie zich in centraal Europa genesteld hebben, zet de arbeidersbeweging in het Noorden haar zegetocht voort. Denemarken, Noorwegen en Zweden en sedert 1933 ook Finland, staan in het teken van het voortdurend voorwaarts dringen van de sociaal-democratie en de vakbeweging. Wat is de grondslag van deze ontwikkeling? Het is niet eenvoudig de oorzaken van de democratische ontwikkeling in het Noorden met enkele woorden te schetsen. Verschillende omstandigheden hebben immers samengewerkt om het Noorden tot een bolwerk van de sociale democratie te maken.” Jacoby gaat dan verder, wijst op de politieke isolering, welke het Noorden tegen het machtspolitieke streven der grote Europese landen beveiligde om vervolgens enkele meer concrete oorzaken aan te wijzen. Hij noemt dan drie dingen als voorbeeld: le. De Deense volkshogeschool-beweging, die het gehele land steeds voorlicht en het volk opvoedt tot religieuse en politieke verdraagzaamheid. Van hieruit, zo vervolgt hij, putten de grote collectieve organisaties van het Noorden, vakbeweging en coöperaties, de kracht tot opbouw. De Noordelijke coöperaties en de vakbeweging hebben nimmer het gevaar van splitsing gekend. In alle Noordelijke landen bestaat een eensgezinde vakbeweging, waarin 90 tot 95 procent van de arbeiders zijn georganiseerd. En de coöperatieve beweging heeft zich op ongeveer dezelfde wijze ontwikkeld. „Vakbeweging en coöperatie groeiden in het Scandinaafse Noorden uit tot de hogeschool van democratie en verantwoordelijkheidsgevoel. Zij voedden de volken dezer landen op tot democratie en dragen de democratie. Op haar grondslag ontwikkelden zich de grote zegevierende arbeiderspartijen ..

Hier worden in één verband genoemd; vakbeweging en coöperatie. Aan dat artikel van Jacoby werden wij herinnerd, toen wij een dezer dagen nog weer eens een bezoek brachten aan de productie-bedrijven van de „Handelskamer” te Jutphaas, bij Utrecht. De redacteuren van de vakbladen waren daartoe door de coöperatieraad uitgenodigd. Zodoende was er op 23 Februari j.l. een heel gezelschap van redacteuren te Jutphaas aanwezig. Wij hebben onder leiding van den heer Dijkstra, die ons namens de directie ontving, heel dat omvangrijke bedrijf weer eens in werking gezien en kennis kunnen nemen van al hetgeen door ernstige samenwerking op coöperatief gebied bereikt is. Wij zagen wat bereikt is en konden ons daardoor een beeld vormen van hetgeen in nog ruimere mate bereikt zou kunnen worden, indien ook in ons land aan de groei der vakbeweging een even grote ontwikkeling van de coöperatieve beweging gepaard ging. Om ons dat duidelijk te maken, waren wij weer eens naar .Jutphaas opgetrommeld. De pers en in dit geval de vakpers, is een belangrijk middel om tot vele tienduizenden te spreken. En zodoende zullen nu de leden van de diverse vakbonden opnieuw worden aangespoord toch vooral ook tot de versterking van de coöperaties mede te werken. Voor wat ons zelf betreft is het niet voor de eerste maal, dat wij onze leden aansporen ook op coöperatief gebied aan de maatschappelijke strijd deel te nemen Sedert het aangaan van de permanente samenwerking tussen N.V V. en Centrale Bond van Nederl. Verbruikscoöperaties, waartoe in 1926 besloten werd, hebben wij geen gelegenheid laten voorbijgaan om onze leden op het gewicht van het coöperatief georganiseerd zijn te wijzen. De heer Dijkstra, die de verzamelde redacteuren namens de directie toesprak, heeft ons o.m. gesproken over de door de „Handelskamer” gevolgde methode van propaganda voeren. Daaruit bleek nog weer eens heel duidelijk het grote onderscheid tussen propaganda en reclame. Reclame wil de grote massa meeslepen, suggereren, als ’t ware overdonderen. Niet teveel nadenken, bevangen worden door het overweldigende, de massa-suggestie ondergaan. Dat moet het resultaat zijn van schreeuwende reclame. Maarde coöperatieve beweging kan en mag zich hiervan niet bedienen. Zij moet propageren, tot nadenken brengen, vertrouwen wekken. Zij mag vooral niet onwaar zijn en zich niet bedienen van de middelen, die inde particuliere handel tot normaal gebruik geworden zijn. Want de coöperatie steunt op een beginsel, op

Contract loodgietersbüdrijf weer afgesloten (C. O.) Namens de beide patroonsbonden ontvingen onze besturen op 27 Februari j.l. bericht, dat zij gemachtigd waren het contract met ons in het loodgietersbedrijf opnieuw af te sluiten. Omtrent enkele plaatsen zou nog nader overleg moeten worden gepleegd. Wat die laatste betreft, dit zijn in hoofdzaak de plaatsen, waar door opheffing van de afdelingen van de patroonsbonden afsluiting van het contract tot de onmogelijkheden is gaan behoren. In die plaatsen zal er onzerzijds alles op gezet moeten worden om de loodgieters mobiel te maken voor het contract, want tenslotte hebben zij het nu voor een belangrijk deel aan zich zelf te danken, dat het contract verloren is gegaan. Vervolgens zijn er nog een aantal plaatsen, waar moeilijkheden zijn, doch die plaatsen blijven in het contract en daar zullen wij met de patroonsorganisatie moeten tfachten tot overeenstemming te geraken. De grote moeilijkheid, die zich steeds weer in bijna alle plaatsen doet gelden, is de naleving van het contract inzake het plakken van de zegels. De controle daarop heeft bij de besprekingen over vernieuwing van het contract eigenlijk de hoofdschotel uitgemaakt. Het feit dat een deel van de patroons steeds de kans heeft gehad zich aan het plakken van zegels te onttrekken en het feit, dat deze ontduiking van het contract niet behoorlijk door onze mensen wordt bestreden, schept onder de bona-fide patroons een kregelige stemming. Besloten is thans een aanvulling op het contract te maken (de redactie wordt nog nader vastgesteld), die de organisaties plaatselijk en landelijk de bevoegdheid geeft op te treden. Hieraan wordt tevens de voorwaarde verbonden, dat beide partijen zich moeten voornemen alle aandacht te wijden aan en in samenwerking alle middelen aan te wenden tot bestrijding van dit euvel. Ook ons bestuur is er van overtuigd, dat als wij niet in staat zijnde medewerking voor de naleving van het contract op dit belangrijke onderdeel te verkrijgen, daarmede dan voor de toekomst elke serieuze regeling tot mislukking gedoemd is. Dit laatste zal goed tot onze leden moeten doordringen. een principe; en zij draagt in zich een verheven idealisme. De onverdeelde vakbeweging én de coöperatieve beweging, d.w.z. niet de een en niet de ander, maar beiden hebben de volken van het Noorden, van Denemarken, Zweden, Noorwegen en Finland opgevoed tot de democratie. En vakbeweging én coöperatie-beweging zijn beiden ook de dragers van de democratie. Bondsmakkers, zó zegt ons Jacoby, de man die het Noorden kent, die er leeft en werkt. Laat het niet tot de doven gesproken zijn. De Noordelijke landen zijn ons een lichtend voorbeeld; wij trekken ons immers aan de geestelijke en materiële welvaart dier landen op, stellen hen ten voorbeeld aan onze tegenstanders. Daarom moeten wij als zij, het ideaal van de ongesplitste vakbeweging najagen. En omdat niemand op één been kan gaan, moeten wij naast onze vakbeweging een sterke coöperatieve beweging bevorderen. Onze mannen en vrouwen, die werkelijk nadenken en vertrouwen stellen in eigen kracht en vermogen, zullen in die uitspraak van Jacoby een aansporing vinden om zich onverwijld bij de coöperatie ter plaatse aan te sluiten.

Sluiten