is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 32, 1934, no 44, 04-08-1934

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

"ÜlitTiinli.

Aan God behoort de aarde en haar volheid. Psalm 24:1

ZATERDAG 4 AUC. 1934 – No. 44

32sfe JAARGANG VAN DE BLIJDE WERELD

RELIGIEUS-SOCIALISTISCH WEEKBLAD

ONDER REDACTIE VAN DR. W. BANNING ADRES DER REDACTIE: BENTVELDSWEG 5 ■ BENTVELD

VERSCHIJNT VIJFTIG MAAL PER JAAR – 32STE JAARGANG VAN Pj_Bj^jJ^J_JVJ_R_El^

arokHsIFMENT bij vooruitbetaling per JAAR F 3.40' PER HALFJAAR F 1.75, PER KWARTAAL F 0.90 PLUS 15 CIS INCASSO – LOSSE NUMMERS 8 CTS POSTGIRO 21876 – GEMEENTE GIRO V 4500 – ADMINISTRATIE GEBOUW N.V. DE ARBEIDERSPERS. HEKELVELD 15, AMSTERDAM-CENTRUM

EEN KEERPUNT?

In enkele Nederlandse bladen is de opvatting naar voren gebracht, dat de moord op Dollfuss een gunstig keerpunt zou kunnen betekenen in de Europese politiek. Duidelik is, dat Hitler en de zijnen in elk geval moreel aansprakelik zijn voor het optreden der Oostenrijkse nazi’s, zelfs wanneer aannemelik gemaakt zou kunnen worden, dat er geen feitelik kontakt is geweest (wat buiten Duitsland geen sterveling en binnen Duitsland alleen een verblinde gelooft.). Duidelik is ook, dat Hitler terugtrekt nu de putsch eenmaal is mislukt en de buitenlandse openbare mening steeds sterker haar verachting over het nazi-regiem en zijn methoden uitspreekt Hitler trekt niet alleen terug, maar moet ook dingen doen die weinig minder dan een openbare vernedering zijn. Verder kan men terecht konstateren, dat Duitsland steeds meer geïsoleerd raakt, en dat de buitenlandse politiek met ijzige kalmte, met grimmig leedvermaak de ineenstorting van het Derde Rijk af wacht, dat daarmee tevens de kans op oorlog belangrijk schijnt verminderd. Ten slotte: Mussolini heeft openlik tegen Hitler partij gekozen: een verbond der diktaturen tegen de Westerse democratieën schijnt ineens veel verder af. Er wordt nu op grond van deze en mogelik nog andere overwegingen gesproken van een keerpunt: alle grote mogendheden zouden nu eensgezind worden in hun samengaan tegen Duitsland, (waarbij dan de leiding aan Mussolini zou zijn wat men blijkbaar zeer gelukkig, althans aanvaardbaar vindt).

Tot op zekere hoogte, d.w.z. wanneer men uitsluitend blijft in de sfeer der politieke berekening en kaartleggerij, kunnen wij dit alles laten gelden en begrijpen. En wanneer wij ons goed indenken, voor zover dat ons mogelik is, wat een

moderne oorlog nü zou hebben betekend, dan komt ook bij ons wel even de verlichting het laat zich inderdaad niet beschrijven en vermoeden welke hel zou zijn losgebroken, indien de Oostenrijkse naziputsch ware gelukt.

En toch is het naar mijn oordeel een typies staal van politieke oppervlakkigheid, die het leven der volkeren als kaartleggerij behandelt, wanneer men dit alles aanziet als een wezenlik keerpunt. Wat is er dan gekeerd, zo vragen wij, in de oorzaken, die de nazi-waanzin hebben doen losbreken? Is er iets veranderd in de gezindheid der grote mogendheden, die het verdrag van Versailles hebben gemaakt, die het schreeuwend en tartend onrecht van dat verdrag, waarmee men het Duitse voik tot waanzin heeft opgezweept, wilde het niet van honger omkomen, bewust hebben gehandhaafd? Is er iets veranderd in de politieke methoden der geheime diplomatie, het gekonkel achter de schermen, de jacht naar eigen veiligheid en het verdedigen voor alles van het eigen belang, waarbij de levens van de kinderen van het volk als de stukken zijn waarmee wordt gespeeld? Waar is iets zichtbaar geworden van die onbaatzuchtigheid, die de voorwaarde is voor elk internationaal recht, van die wil tot gerechtigheid, zonder welke de vrede op aarde niet wonen kan? Ik zie niets van dit alles ik zie ook in het politieke gedoe van de grote mogendheden niet anders dan de oude geraffineerde egoïstiese methoden. De grijnslach waarmee men de ineenstorting van het Hitlerregiem verwacht, is waarlik geen teken van zedelike superioriteit.

Er moet mij hierbij nog een opmerking van het hart. De burgerpers van vrijwel heel Europa schreef roerend over de vermoorde Dollfuss, die het slachtoffer werd

van de brutale en onmenselike nazimethoden. Wij willen ook tegenover Dollfuss menselike gevoelens laten meespreken maar moeten toch eerlik erkennen, dat men toch tot hinderlike en verachtelike onwaarachtigheid vervalt, wanneer men hem nu als het geslachtofferde lam verheerlikt. Dollfuss zelf heeft deze methoden, het met geweren en kanonnen neerschieten van ongewenste tegenstanders, het opzij zetten van het geldend recht met bruut geweld, in Oostenrijk ingevoerd. Is men nü al weer vergeten hoeveel bloed er in dit voorjaar in Weenen vloeide op bevel van den kanselier? Zeker, het was maar proietariërsbloed maar ook dat heeft als alle bloed dat door misdaad vloeit de eigenschap van te roepen van de aarde. Anders gezegd: wie in een volk de methode invoert om politieke tegenstanders af te maken met geweld, kan verwachten dat de methode zich eenmaal keert tegen hemzelf de geheimzinnige gerechtigheid, die niet ongestraft wordt vertreden.

Keerpunt? Wij zouden daarvan alleen durven spreken, wanneer de zedelike afkeer van de moord- en wraakmethoden, d.w.z. van de diktatuur en van het geweld zo sterk was geworden, dat nieuwe methoden werden toegepast. Daarvoor is echter meer nodig dan een verschuiving in machtsverhoudingen; daarvoor is nodig een ommekeer in gezindheid, een bekering tot die hoogste en heiligste waarden, die met gerechtigheid en vrijheid worden aangeduid. Zolang men gelukkig is, wanneer een Mussolini de leider der nieuwe Europese politiek wordt, is er van die ommekeer nog niets aanwezig. Men hoont en veracht de duitse diktatuur om de italiaanse als redder te begroeten onnozelheid, huichelarij of lafheid? W. B.