is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 38, 1940, no 19, 03-02-1940

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Mein Mann ist SA.-offLZLer"

„Mijn man is Hij moet vaak marcheren. Ik voel me hier in ons eigen huis alleen.

We hebben een zoon. Vader zegt: „Zie, dat is de Führer.” Maar schuin erboven hangt een ijle tekening van Albrecht [Dürer.

Ik had me alles heel anders gedacht, maar wet is wet en het land is in [gevaar. Mijn man in uniform en ons kind...

„Jongen,ook jij wordt later officier, het vaderland heeft op je gewacht”, zegt hij. Ik hoor de treurzang van [de wind.

A. STEENHUIZEN.

zekeren, dat deze stijging der werkloosheid thans lang niet zo groot is geweest als in Augustus en September 1914, toen vooral in Duitsland en Engeland de werkloosheid onder de niet gemobiliseerde arbeiders in veel grotere mate was toegenomen.

Wat is de oorzaak van deze nieuwe stijging der werkloosheid, ondanks het feit, dat de arbeidsplaatsen van duizenden en duizenden gemobiliseerden zijn opengekomen en overal in de wapenfabrieken met nog koortsachtiger spoed wordt gearbeid dan voorheen?

Het internationale arbeidsbureau meent, dat in de eerste plaats de oorzaak der desniettemin stijgende werkloosheid gezocht moet worden in de omstandigheid, dat talloze kleine ondernemingen door de mobilisatie van den leider daarvan moesten gesloten worden en dat zeer vele kleine beroepen door de mobilisatie en ook door de talrijke evacueringen der burgerbevolking volkomen gedesorganiseerd werden. In Frankrijk b.v. bevindt zich de helft van het totale aantal Franse werklozen te Parijs, dit is in de stad, welker normale leven tengevolge van de oorlog meer dan enige grote stad in Frankrijk, Straatsburg uitgezonderd, gedesorganiseerd is.

Een andere oorzaak van de vermeerdering der werkloosheid Is volgens het internationale arbeidsbureau, dat duizenden vrouwen, evenals in 1914, tengevolge van de mobilisatie van haar man in de noodzakelijkheid gebracht zijn werk te gaan zoeken en zich aldus bij de plaatselijke arbeidsbureau’s hebben aangemeld. Bovendien zijn vele andere vrouwen, die in huishoudelijke dienst waren of andere persoonlijke diensten verrichtten, thans uit haar betrekking ontslagen. Voorts zijn verschillende bedrijven in verband met de oorlog vrijwel stop gezet; vooral het bouwbedrijf heeft onder het uitbreken der vijandelijkheden te lijden gehad. Vele daarin werkzaam geweest zijnde arbeiders hebben, voorzoverre zij niet gemobiliseerd werden, nog geen plaats in het gewijzigde economische leven kunnen verkrijgen. Eindelijk moet men niet vergeten, dat in het naj aarsen winterseizoen in de regel, ook in vredestijd, een stijging van het aantal werklozen pleegt plaats te vinden. Het internationale arbeidsbureau merkt tenslotte op, dat een der opmerkelijkste trekken van de tegenwoordige toestand is, dat zich gelijktijdig met een vrij algemene stijging der werkloosheid in haar geheel genomen een steeds grotere vraag heeft voorgedaan naar bijzonder „gekwalificeerde” arbeiders, die een speciale kennis van een bepaald onderdeel van een bedrijf bezitten. Niet alleen in de oorlogvoerende landen, doch ook in België en Nederland en zelfs de Verenigde Staten van Amerika met hun millioenen werklozen, doet zich een tekort aan gespecialiseerde arbeiders voor bepaalde bijzondere takken van nijverheid voor. (N.R.Ct. 9-l-’4O)

Verenigingsleven

Van de Federatie

Ik herinner nog even aan de aanstaande jaarvergadering van de Federatie, op 10 en 11 Februari in Bentveid, waarvoor de opgave via mij sluit op aanstaande Dinsdag. D. TINBERGEN, secr.

Tijd en Taak groep Dordrecht

Maandag 12 Februari komt de groep precies acht uur weer bijeen om verder te gaan met ’t boek „Wat dunkt u van de mens?” van dr. W. Banning.

De leiding heeft ds. L. B. Houtgast, plaats van samenkomst Huize „De Boer”.

R.S.C. Enschede

Voor het Inst. van Arb. Ontw. spreekt op Donderdagen 15, 22 en 29 Febr., telkens des avonds 8 uur In zaal 3 van „Ons Huis” ds. S. Coolsma uit Enschede. Na de uitstekend geslaagde cursus van de vorige winter, waarin ds. Coolsma een algemene Inleiding tot De Bijbel hield, zal de Inleider zich deze keer in ’t bijzonder bezig houden met enkele „Profetengestalten” uit het O.T. en laten horen wat zij ook ons in deze bewogen tijd te zeggen hebben. We wekken onze leden en T. en T.-lezers ten zeerste op, deze avonden te bezoeken. Entree leden Inst. A. O. 10 ct. Niet-leden 15 ct. per avond.

R.S.C. Utrecht

Op de bijeenkomst op Zondag 4 Februari In gebouw „Harmonla”, Ambachtstraat 12, zal voor ons spreken Ds. J. Jac. Thomson, van Baarn. Aanvang des avonds zeven uur. Entree 10 ct., voor werklozen vrij.

Bentveldnieuws

Jongerenconferentie 27-28 Jan. Het was Zaterdagmiddag om vijf uur, dat dr. Kuln een 40-tal jongeren welkom heette In Bentveld, om zich met elkaar te bezinnen op de taak der jonge generatie nu en straks. Zaterdagavond hield Ing. Brakke de eerste Inleiding. Hij begon met de opmerking, dat jonge generatie zich afvraagt: hoe moeten wij ons leven inrichten.

Daarna schetste hij In het kort de politieke geschiedenis, waarbij werd gewezen op bepaalde tendensen In het liberalisme, die wij nu terugvinden In het fascisme.

Dan wordt de vraag gesteld: wat is de grondslag van onze overtuiging. Eerst wanneer deze vraag is beantwoord, Is vruchtbaar werk mogelijk. Eigenlijk Is deze vraag, die naar ons geestelijk fundament, de normen waarnaar wij ons leven richten. .

Als grondslag geeft hij dan de volgende richtlijnen: 1. Ons leven en werken zij gericht op rechtvaardigheid en naastenliefde.

2. De mens is dienaar van God. 3. Alle mensenwerk is onvolkomen. 4. Onze houding behoort er een te zijn van offerbereidheid. Deze richtlijnen kunnen als grondslag dienen voor samenwerking tussen de verschillende groe- Pen. . , Een taak voor de jongeren-generatie is het om die samenwerking te bevorderen en te zoeken. Een prettige nabespreking, die nog veel verheldering bracht, besloot de Zaterdagavond. Na een kort maar treffend wijdingswoord van dr. Banning luisterden wij naar dr. Kasteel. Deze begint met de beschouwing, die Augustinus gaf van de ondergaande cesaristische beschaving in Rome.

Er wordt gewezen op overeenkomst met de dictaturen van thans, waarbij sterk de .aandacht v/ordt gevestigd op de ontkerstende cultuur, waarin wij leven. Dr. Kasteel wijst er op, dat de huidige dictaturen eigenlijk een herhaling zijn van de dictatuur uit de Franse revolutie. Er wordt dan op gewezen, dat in de liberale staat godsdienst, politiek en economie gescheiden zijn; politiek en economie worden steeds meer een eenheid, w.at de dood van de liberale staat betekent en eigenlijk lp de kiem totalitam is.|

' Zo "zijn 'er staten, waar <Je' collectiviteit absoluut is en. waar de individuen geen waarde hebben. In zulke staten beheerst de staat het economische leven geheel en al of in toenemende mate. Wij moeten streven naar een gebonden economie met behoud van de waarde van het individu. Nu kennen wij in Nederland niet de autocratie, maar wel de plutocratie. Deze plutocratie wij niet alleen bestrijden door meer politieke invloed.

Allen de doorwerking van een rijk godsdienstiïj leven kan hier de oplossing brengen. : De kerk is niet onverschillig geweest ten, opzichte! van het sociale leven, maar het sociale leven er zich aan onttrokken. Zo zal er ook geestelijkij gebondenheid moeten komen, wil er economiscln gebondenheid met behoud der individuele rechte®) mogelijk zijn. ■

Economische gebondenheid Is In een Individualistische samenleving niet zonder dwang mogelijk.

Zo moet er worden gearbeid aan een meer gebonden geestelijk leven. Dr. Kasteel ziet hierbij als een taak voor de jongeren: het uit de weg ruimen van veel misverstanden.

Op deze Inleiding volgde een zeer Interessante gedachtenwisseling, waaruit wel bleek, dat velen wel erg vreemd staan tegenover de katholieke gedachtenwereld.

Na een gezellige maaltijd maakten wij een fijne tocht door de sneeuw.

Om half vijf kwamen we samen voor de slotlezing van dr. Kuin. Als eerste taak ziet dr. Kuin een krachtige inspanning voor zelfhandhaving. Het aanvaarden van deze taak plaatst ons voor een tragische keuze, maar wij kunnen niet anders. Toch moeten we critisch blijven en opkomen voor een vernieuwing van ons volksleven; een grote schoonmaak is dringend nodig. |

Ook onze Nederlandse samenleving is een klassesamenleving, wat al dadelijk blijkt uit een statistiek van de inkomsten-verdeling. Dit klassekarakter blijkt niet alleen uit deze financieel-economische verschillen, maar nog schrijnender uit de culturele tegenstellingen, die er het gevolg van zijn. Dit inzicht maakt ons wel eens wantrouwig tegenover oppervlakkig nationalisme.

De taak der jonge generatie ziet dr. Kuln als het stand houden voor alles wat Nederland verheft, maar ook het zich verzetten tegen aUe onrecht.

Ook deze Inleiding werd gevolgd door een prettige nabespreking. R- H-

„Ergens in Nederland"

Vele brieven kwamen binnen van abonnees, die Tijd en Taak willen doorzenden naar gemobiliseerden. Wij hebben zo spoedig mogelijk de gevraagde adressen verstrekt. Daar echter meer gevraagd werd om opf gave van adressen dan verzoek van doorzending aan deze of gene ge: mobiliseerde, moesten nog vele teleurgesteld worden. Uitstel is echter geen afstel.

Inmiddels blijven we gaarne de schakel vormen. Een ieder, die zijn blad wil doorsturen naar een ge: mobiliseerde en geen adres heeft, willen wij zo spoedig mogelijk aan een geschikt adres helpen. Van ver: schillende zijde werd mededeling gedaan, dat het zeer op prijs wordt gesteld.

A. Buys, Sperwerlaan 38, Amsterdam (N.).

Op 27 Januari werd tijdens haar verblijf te Zaandijk plotseling van ons weggenomen onze lieve Moeder en Grootmoeder

KLAS BIJLENGA, geboren HIJMA, in de leeftijd van 63 jaar.

Namens allen, Tj. G. BIJLENGA Leeuwarden, 3 Febr. 1940 Groningerstraatweg 131

INHOUD:

Blz.

Appèl, W. Buitenland; De roep om vrede, B. W. Schaper z

Over toekomst en keuze, L. H. Ruitenberg 3 Birmenland: De rede van minister Van Kleffens, De mentaliteit der gemobiliseerden, Sabbathschennis door de schaats, J. A. Bruins 4 In memoriam, Ida Gerhardt 6 Van Duinkerken en Vondel, M. H. v. d. Zeyde 5 Jeugdherinneringen van een opvoeder, W. B. 5

Boekbespreking “ Oorlog en Ordening, René 6 Welke God?, P. Eldering 6—7 Oorlog en Werkloosheid 7—B „Mein Mann ist S.A.-offizier”, A. Steenhuizen 8 Verenigingsleven 6