is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 44, 1945, no 10, 01-12-1945

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Aan God behoort de aarde en haar volheid. Psalm 24:1

Tijd en Taak

ZATERDAG 31 NOVEMBER 1945 No. 10

ONAFHANKELIJK WEEKBLAD VOOR EVANGELIE EN SOCIALISME

ONDER REDACTIE VAN Dr.W. BANNING EN Ds. J. J. BUSKES Jr. ADRES DER REDACtIE: HEKELVELD 15. AMSTERDAM-CENTR.

VERSCHIJNT VIJFTIG MAAL PER JAAR – 44ste JAARGANG VAN DE BLIJDE WERELD ABONNEMENT BIJ VOORUITBETALING PER JAAR ƒB.OO, HALFJAAR ƒ4.25, KWARTAAL ƒ 2.30 PLUS ƒ 0.15 INCASSO. LOSSE NUMMERS ƒ 0.15 POSTGIRO 21876 GEMEENTE GIRO V 4500 ADMINISTRATIE: N.V. DE ARBEIDERSPERS, HEKELVELD 15, AMSTERDAM-CENTRUM

GEEN farizeïsme

tegenover Duitsland.

Wij kunnen en mogen als christenen over onze verhouding tot Duitsland niet spreken zonder besef van eigen schuld.

Wij hebben voor honderd procent positie gekozen tegen het Nationaal Socialisme en wij hebben God gedankt, toen wij van het Nationaal Socialisme met al zijn gruwelen bevrijd werden.

Wij zijn er echter tegelijkertijd van overtuigd, dat de andere volken medeverantwoordelijk zijn voor de opkomst en de uitbreiding van het Nationaal Socialisme.

Na de vorige wereldoorlog hebben de Geallieerden het andere Duitsland zijn kansen niet gegeven. Zij hebben er toe meegewerkt, dat de aangeboren agressieve neigingen van het Duitse volk zich ten volle konden ontplooien en zijn geestesgesteldheid bepaalden. Zij hebben de bodem in Duitsland voor het Nationaal Socialisme helpen toebereiden.

De situatie was bovendien zo, dat het Nationaal Socialisme door zeer velen in West-Europa aanvaard en zelfs toegejuicht werd als een bolwerk tegen Rusland. Toen men nog in staat was, om het Nationaal Socialisme te keren, heeft men het niet gedaan, omdat men bang was voor het Bolsjewisme. In een levensbeschrijving van Hitler wordt ons meegedeeld, dat Hitler voor zijn actie in het allereerste begin financiële steun uit Engeland ontving. In elk geval stond men met veel sympathie tegenover de nieuwe beweging. Dit geldt ook van Nederland.

Zelfs de kerk heeft de dreiging van het Nationaal Socialisme niet dadelijk onderkend. Pas toen het te laat was, heeft men onomwonden positie gekozen.

Indien men na 1918 het andere Duitsland geholpen had, een nieuw volksleven op te bouwen, zou de geschiedenis geheel anders hebben kunnen verlopen. Dat dit niet het

geval is geweest, vindt zijn oorzaak in het feit, dat wij in en na de vorige oorlog te maken hadden met een vergiftigde geschiedenis, aan welke alle volken schuld hadden.

Wij zeggen dit niet, om na te kaarten. Wij zeggen dit, om ons zelf te doordringen van het besef, dat ook wij zelf te kort geschoten zijn en er geen reden is, alle schuld aan één volk toe te rekenen.

In 1933 greep een niets en niemand ontziende geweldenaar in Duitsland de teugel. Velen zeiden: ziedaar de ware exponent van de Duitse geest en het Duitse volk!

Maar Dr. Banning zei terecht: ziedaar de vreselijke zoon van een vreselijke tijd!

En Prof. Heering voegt er aan toe: een tijd, door de oorlog gegeseld en bedreigd, een tijd van hevige economische crisis en van oorlogsneurose, een bezeten wereld; in zo’n tijd en zo’n wereid groeien de bezeten mensen op en nemen de leiding!

Schuld hebben alle volken wat betreft de gruwelen van de oorlog. Wij geloven, dat het recht aan de zijde der Geallieerden en het onrecht aan de zijde van Duitsland was. Dit neemt echter niet weg, dat aiie volken zich in deze oorlog bezondigd hebben door brute en harde onmenselijkheid. De vreselijke bombardementen van de Duitse steden waren in het oorlogsbedrijf een noodzakelijkheid. Humanisering van de oorlog is onmogeiijk. Maar dit betekent niet, dat het oorlogsbedrijf niet een gevloekt bedrijf zou zijn, en degenen, die er aan deelnemen, niet schuldig zou stellen tegenover God en de mensen. Wie dit niet voelt, staat in dit opzicht buiten de wereld van het Evangelie.

Karl Barth heeft gezegd, dat de ziekte, die op zo’n ontzettende wijze in Duitsiand aan de dag trad, niet alleen een Duitse ziekte is. Zij heeft haar wortel in een hardheid van hart, die in alle harten heerst. Tegenover die hardheid van hart is het

christelijk geloof de enige waar achtige en radicaie remedie. Aan dat geloof is niet alleen het Duitse volk ontrouw geweest.

Alleen wanneer wij dit alles beseffen, zullen wij bewaard worden voor een noodlottig Farizeïsme, dat de opbouw van een bewoonbare wereld onmogelijk maakt en aan een verzoening der volken in de weg staat.

Wij hebben gestreden voor een rechtvaardige zaak.

Maar zonder schuld, zeer bepaalde schuld, zijn wij niet.

De taak, die ons wacht, is deze: de opbouw van een volkenleven, waarin ook Duitsland zijn plaats vindt, waarin haat en wraakzucht uitgebannen worden, waarin niet het stomme geweid oorlog betekent altijd: het stomme geweld maar het recht de verhouding der volken bepaalt.

Het is niet alleen dwaas, maar ook onchristelijk te menen, dat men een groot volk op den duur met het stomme geweld er onder kan houden.

Het staat voor ons vast, dat een nieuw Europa alleen een werkelijkheid zal worden, wanneer de verhouding der volken radicaal verandert. Zoals binnen de grenzen van het eigen volk het kapitalisme verdwijnen moet, om plaats te maken voor een rechtsorde van de arbeid, zo zal in het volkenleven het imperialisme moeten plaats maken voor een internationale rechtsorde. Zonder gehoorzaamheid aan Gods geboden komt er noch van de rechtsorde van de arbeid noch van de internationale rechtsorde iets terecht.

Daarom predikt de kerk aan de volken Gods geboden, want die alleen zullen ons in staat stellen, deze wereld voor onze kinderen bewoonbaar te maken en ruimte te scheppen voor een waarachtige menselijkheid. J. J. BUSKES Jr.