is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 45, 1946, no 5, 26-10-1946

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De wereld spreekt

Dit keer spreekt de wereld „alleen” uit enkele gedichten, die ontstaan zijn in de vijf jaren van onderdrukking en verzet.

Noorwegen behoort naast Frankrijk, Tsjecho-Slowakije en ook Nederland tot die landen die ons de meest ontroerende en waardevolle verzetspoëzie hebben geschonken. Het hier geplaatste gedicht „De besten” werd geschreven door den bekenden Noorsen lyricus, romanschrijver en dramaturg Nordahl Grieg (1902—1943), die na de capitulatie de Noorse regering naar Engeland volgde. Als vliegenier nam hij deel aan de strijd tegen het derde rijk. In een bommenwerper boven Berlijn werd hij neergeschoten.

Giinter Weisenhorn:

WEET JIJ...

Weet jij, wat tot jou komt straks in ’t morgenrood? De kolonel sprak: voor die daar eis ik de dood.

leder mens moet sterven wanneer?, is slechts de vraag. Ja, daar helpt geen schreien, en geen man die schreit en klaagt.

Sta jij in de hoek, jij donkre dood, kom zonder schroom. Ik wil zwijgzaam sterven, bleek en een beetje vroom.

Vertaling: H. WIELEK.

Heel anders is het door een Joods-Poolsen onbekend gebleven dichter geschreven gedicht „Een lading schoenen”; dit is maar een simpel beeld een beeld van een nachtmerrie. Je ziet die schoenen dansen... De dans van afgrijzen en waanzin. Dodendans...

Tenslotte ik zie uw verbaasd gezicht, lezer een Duits gedicht: een eenvoudig, vroom vers van Günther Weisenborn die in 1943 wegens illegale propaganda, met andere voornamelijk uit het conservatief-Protestantse milieu afkomstige vrienden, ter dood veroordeeld werd. Op het laatste ogenblik werd het vonnis echter gewijzigd. Het Rode Leger verloste hem uit het tuchthuis waar hij opgesloten was. Toen het doodvonnis was uitgesproken, werd zijn gedicht „Weet jij ...” geboren.

Deze drie gedichten uit de binnenkort in de Nederiandse Boekenimport en Uitgevers Mij, Amsterdam te verschijnen verzameling „De stem van Europa” zien naast zich een houtsnede van Kathe Kollwitz, over wier dood enkele weken geleden in „Tijd en Taak” een artikel verscheen. „Bij de dood van Kari Liebknecht”, is de titel van de houtsnede. Bij de dood van een door de Duitse reactie vermoorden socialistischen strijder... 27 jaar geleden. Een kwart eeuw oud èn actueel en bijzonder geschikt naast poëzie uit de jaren 1940-45, waaruit klacht en aanklacht spreken, waaruit het hart en het geweten van Europa spreekt. H. WIELEK

Nordahl Grieg :

DE BESTEN

Soms flitst de dood als het weerlicht Dat wij beter zien en verstaan Elks leven wit in zijn smartegloed: In de dood gaan de besten vooraan.

De sterksten, de reinsten van harte Die wilden en waagden het meest. Rustig namen zij afscheid En een voor een gaf de geest.

De levenden drijven de wereld, Een kudde blijft altijd bestaan. Op één na de beste blijft over Als de beste heen is gegaan.

De béste sterft in de kerker, Op zee of door ’t moordende lood, De beste blijft nooit voor de toekomst, De beste vindt altijd de dood.

Maar als wij met lege statie Herdenken hun bleke gelaat. Dan plegen wij aan de besten Het allerbitterst verraad.

Zij wensen geen smart om de doden. Maar leven in trouw en in moed. Enkel in dappere harten Stroomt der gevallenen bloed.

En ’t verlies maakte niemand armer Van hen, die zij hebben bemind. Want zoons hadden hen tot hun vaders En mannen hadden hen tot hun vrind.

Stervend verrijkten zij ’t leven. Zij, kiemen van komende tijd. Zo schrijft dan neer op hun graven: De besten herrijzen altijd.

Vertaling: JEF LAST.

Van een ]oods-Poolsen dichter:

EEN LADING SCHOENEN

Een jagende wagen Wat brengt hij mij aan? Een dartele vracht schoenen Waar komt ze vandaan?

De kar als een bruidspoort In avondsen glans. De schoenen, een massa Mensen in de dans.

Een bruiloft? een hoogtij? Sloeg iemand mij blind? Vertrouwd zijn die schoenen Me als was ik nog kind.

De hakken die klapperen: Waarheen? waarheen? Uit het oude Wilna Naar Berlijn gereeën.

De vraag: van wie zijn ze? Scheurt het hart in pijn. Ach, zeg mij, schoenen. Waar de voeten zijn?

Van die muiltjes de voeten Glasknoopjes als dauw. En daar waar het lichaam? En daar —■ waar de vrouw?

Waarom al die schoenen En geen enkel kind. En geen enkele bruid hier Die haar muiltjes bindt?

Tussen toffels en laarsjes Daar... mijn moeders schoen Voor de Sabbath ging zij Ze aan haar voeten doen.

En alle hakken klapperen: Waarheen, waarheen? Vit Wilna, het oude. Naar Berlijn gereeën ...

Vertaling: SAM GOUDSMIT.

Kathe Kollwitz. Bij de dood van Karl Liebknecht.