is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 45, 1947, no 26, 29-03-1947

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Nogmaals: De openbare school

Met belangstelling heb ik de artikelen van prof. Banning over de Openbare School gelezen. Niet altijd met instemming. Ik meende, dat zijn visie van de taak van die school niet in overeenstemming is met de opdracht van die school. Toch kunnen wij beiden onderschrijven, wat Ruitenberg onlangs schreef: „de Christen moet ernst maken met wat hij zo gaarne belijdt, n.l. dat hij in dienstbaarheid verantwoordelijk is voor het gehele volk”. Met Banning ben ik van oordeel, dat zonder kennis van de Bijbel de cultuur van ons volk daalt. Niet alleen kennis is nodig, maar de 0.5., die rekening moet houden met ieders levensbeschouwing, kan niet anders dan alleen die kennis bij brengen. De O.S. heeft rekening te houden met leven om ons; het leven in ons zal trachten dit leven om ons te be'invloeden, maar het moet in O.S. niet zó zijn, dat wij het leven om ons gelijkvormig willen maken aan het leven in ons. Daarvoor is de O.S. niet. Op de O.S. heeft de overheid te respecteren de geestelijke gezindheid van de ouders, die hun kinderen naar die school zenden. Ik zie het vraagstuk van Protestantse zijde gezien aldus: het is een fout geweest van de Ned. Herv. Kerk om de R.K. Kerk te volgen op haar weg om scholen voor uitsluitend gelijkgerichtep te openen. De R.K. Kerk kan niet nalaten de kinderen van haar Kerk te onttrekken aan andere invloeden dan die van de Kerk. Maar de Ned. Herv. Kerk had die weg niet mogen volgen. Zij had de verantwoordelijkheid die op haar rust, niet moeten beperken tot de (orthodoxe) leden van haar genootschap. Zij had moeten voelen wat Ruitenberg noemt: in dienstbaarheid verantwoordelijk te zijn voor het gehele volk. Als ik het rapport lees van de commissie voor De Kerk en de Christelijke School, opgemaakt door de Hervormde Raad voor Kerk en School, dan betwijfel ik, of dit gevoel van verantwoordelijkheid al voldoende in de Ned. Herv. Kerk is doorgedrongen. De Ned. Herv. Kerk zal zich weer moeten voelen als de meest verantwoordelijke voor het gehele Nederlandse volk. Banning zegt: de O.S. is gedoemd ten ondergang, indien zij zich aan de ideologie van den secretaris van dp Ned. Onderwijzers Ver. gebonden acht; deze zegt: de O.S. is ten ondergang gedoemd als zij zich bindt aan de ideologie van Banning.

Mij gaat daarboven de opgang van het Nederlandse volk, met als onderdeel daarvan de opgang van het bewustzijn, dat dit volk een culturele eenheid vormt. Die eenheid is niet te verwezenlijken indien de kinderen van dit volk gescheiden worden opgevoed. Dit is wat Ruitenberg kort geleden bij de bespreking yan het Vara-rapport noemde: Mensen van verschillende levensrichting werken samen en bieden het gemeenschappelijk te verantwoorden als „nationaal” aan het Nederlandse volk. Gemeenschappelijk te verantwoorden, als cultureel bezit, is het kennen van het bijbelverhaal, als didactisch gegeven. Wanneer dit „verkondigend” wordt gebracht, zal ieder op zijn wijze de verkondiging willen brengen, verder gaande dan: het geloof is uit het gehoor en het gehoor is uit het woord Gods. Wij brengen in de kinderziel

het klankbord, waartegen op latere leeftijd die klanken hun weerklank kunnen vinden. Naar ieders eigen aanleg en naar de genade hun van God geschonken. Laat niemand toch verbeelden, dat hij een Christen gemaakt heeft, omdat hij het woord zo verkondigend gebracht heeft. Het is Gods Geest, die de gemeenschap der Heiligen kweekt. Daarom zal de Ned. Herv. Kerk de stap terug moeten doen, zij zal zich verantwoordelijk tonen voor het gehele Nederlandse volk, zij zal haar scholen moeten opheffen. De leerkrachten van die scholen komen dan beschikbaar voor de O.S. Zij zijn bereid en in staat het bijbelverhaal te vervlechten in hun onderwijs. Hoe kan Banning denken, dat de openbare onderwijzers er prijs op stellen de Ned. Herv. Kerk weer voet in de O.S. te gunnen, als diezelfde Kerk bij voortduring tracht O.S. om te zetten in Herv. scholen? Zolang de Ned. Herv. Kerk zich niet uitdrukkelijk vóór de O.S. uitspreekt, valt niet te verwachten dat de openbare onderwijzers in het streven van Banning iets anders zien dan een poging om in te dringen in de vesting van den tegenstander, met het doel dien tegenstander daaruit te verdrijven. En al moge Banning dan nog zo te goeder trouw zijn, het wantrouwen onder de openbare onderwijzers, geheel en al vervreemd van de Kerk, die zich in de practijk altijd aan de zijde van de tegenstanders stelt, zal niet in staat blijken het gevoel van verraad aan de O.S.’weg te nemen, indien zij de stem van Banning, die zij horen als de stem van de Kerk, volgen.

Daarom: wil de Kerk op de school op

het Nederlandse volk haar invloed doen gelden, dan kere zij binnen haar muren terug, maar zij zorge, dat onder het onderwijzend personeel zo velen zijn, die de stem der Kerk in die school willen laten horen, dat die stem in de school gehoord wordt. Niet in het belang der Kerk, maar in het belang der school, in het belang van het Nederlandse volk. De secretaris van de N.O.V. wijst er altijd terecht op: zoveel Christelijke scholen, zoveel meer onkerkelijken. Ik meen, dat door het verkondigend karakter van het godsdienstonderwijs op de Christelijke scholen jegens kinderen wier huiselijke sfeer hierop niet is ingesteld, geen resultaat in geestelijke zin is te verwachten. leder ouder wenst, dat zijn kinderen buitenshuis worden opgevoed in de geest, zoals hij dit thuis doet. Geen ouder zal een gedeelte van de taak der opvoeding laten verrichten op een wijze, uitgesproken afwijkend van de wijze, waarop hij het zelf doet. Daarom moet de sfeer van de opvoeding op sohool harmoniëren met de sfeer van de opvoeding thuis. Wanneer een kind merkt, dat deze beide sferen elkaar niet dekken, dan voelen zij dit als een onwaarachtigheid, wat zich wreekt door uittreden uit een dezer beide sferen. Daarom valt geen resultaat te verwachten van opvoeding in geestelijke zin, van een kind uit een a-religieus gezin, dat een Christelijke school bezoekt. Indien het kind bemerkt, dat thuis geen waardering leeft, let wel, leeft, voor het religieus bewustzijn, dat in de school met de bijbel, gedwongen wordt opgelegd, dan wordt in de ziel van'het kind een spanning gewekt, waaruit het zich alleen maar weet los re wringen, door zijn keuze te beperken tot een der sferen en de andere los te laten.

Daarom: de Ned. Herv. Kerk trekke zich terug van haar zorg voor de Christelijke school en geve haar aandacht uitsluitend aan haar taak binnen die Kerk. Vrucht daarvan zal zijn: leerkrachten die het Bijbelverhaal in de openbare schooi brengen. E. BENNINK BOLT.

I

MARTIN BUBER.

Het verheugt mij te kunnen schrijven, dat in de maand April de joodse religieuze socialist Martin Buber vroeger één der geestelijke leiders van het Duitse jodendom, thans hoogleraar in de godsdienst geschiedenis aan de joodse universiteit te Jeruzalem in ons land verwacht wordt.

Voor vele lezers van dit blad en vooral voor vele deelnemers aan de cursussen te Barchem en Bentveld is de naam Martin Buber een bekende en veelzeggende klank geworden. Zij zullen dan ook zeker niet nalaten om waar dat mogelijk is deze „geestelijke leider” te horen. Daar hij kort in ons land verblijft, zal deze mogelijkheid slechts bestaan in enkele grote steden van ons land, waar Buber of in het kader van de universiteit óf in een andere kring een lezing zal houden.

Daarom nodigen wij U uit voor een weekendcursus op 19 en 20 April a.s. te Bentveld, waar Martin Buber twee lezingen zal houden, terwijl mejuffrouw dr. Juliette Binger ons bij wijze van inleiding over den mens Buber en zijn werk zal spreken. Martin Buber zal zijn voordrachten in het Duits houden.

Bentveld kan maximaal 80 mensen onderdak verschaffen. Daar wij veel belangstelling voor deze cursus verwachten, raden wij U aan U dadelijk op te geven aan de administratie der A. G., Ben,tveldsweg 3, Bentveld. Het programma luidt:

ZATERDAG:

17 uur: öpening. 18 uur: Broodmaaltijd. 20 urn-: Martin Buber de mens en zijn werk, mej. dr. Juliette Binger. ZONDAG:

10 uur: Korte religieuze toespraak. 10.30 uur: Utopischer Sozialismus, door Martin Buber. 13 uur: Warme maaltijd. 16 uur: Judische sozialistische Siedlungen in Palestina, door Martin Buber. 18 uur: Broodmaaltijd. ±2O uur: Sluiting Vertrek. Leiding ds. A. van Biemen.

De kosten bedragen ƒ 6. per persoon. Daar er onder de deelnemers zullen zijn, die dit bedrag niet kunnen opbrengen, anderen die misschien meer kunnen betalen, zijn er drie prijzen naar keuze: ƒ 5._ ƒ 6. en ƒ 7.—. Voor echtparen ƒ 9.—, ƒ 10.— en ƒ 12. naar keuze. Reiskosten worden zo mogelijk omgeslagen

De koste;p zijn iets hoger dan gewoonlijk, daar we professor Buber als buitenlander niet kunnen vragen te komen spreken zonder hem een geringe tegemoetkoming in zijn reis- en verblijfkosten aan te bieden.

Opgaven voor deelneming aan de Administratie van de Arbeiders Gemeenschap der Woodbrookers, Bentveldsweg 3 te Bentveld.