is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 46, 1948, no 37, 12-06-1948

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De Christelijke vakorganisaties voeren de leden-winactie onder het motto „Vernieuwing van de Samenleving”. Velen zullen deze nieuwe leuze van het C.N.V. met vreugde begroeten, in de verwachting, dat thans op progressieve wijze gestreefd zal worden om te komen tot vorming van nieuwe organen voor het sociale en economische leven. Met belangstelling hebben wij dan ook de bladen van het C.N.V. doorgelezen om te vernemen wat onder „vernieuwing van de samenleving” wordt verstaan. Welnu de Christelijke vakbeweging heeft in het verleden de juiste weg gewezen, door het Christelijk beginsel van de bedrijfsgemeenschapsgedachte in practijk te brengen. Niet de socialistische maar de Christelijke vakbeweging heeft door haar beginselvastheid het sociaal-economisch leven gebracht uit de strijdpositie tot het georganiseerd overleg. Aldus is de conclusie van „Het Orgaan” van de Ned. Chr. Bond van Overheidspersoneel van 24 April 1948. In een artikel getiteld „Van strijd en overwinning” weet de redactie het zo te schrijven,-dat de socialistische vakbewëging alleen grote spanningen en beroeringen heeft teweeg gebracht in de maatschappij en dat de Christelijke vakbeweging in het verzet daartegen door het uitdragen van het beginsel de geesten heeft omgezet. Wie iets van de geschiedenis van het georganiseerd overleg bij de Overheid af weet, zal zich herinneren, dat het eerste overleg tot stand kwam in Amsterdam. Daar had men de eerste socialistische wethouders. En dat verder het overleg daar het beste geslaagd is waar een socialistische meerderheid in de gemeenteraad was. En nog tot op dit ogenblik zijn er gemeentebesturen, die van Georganiseerd Ovefleg niet willen weten, het zijn die gemeenten waar de confessionelen de leiding hebben. Maar „Het Orgaan” weet ons duidelijk te maken, dat het tegenwoordige socialisme met lege handen staat. Dat wel is waar het N.V.V. de klassenstrijd uit de statuten heeft geschrapt (terwijl in de statuten van het N.V.V. nog nooit iets gestaan heeft over klassenstrijd), maar dat er onder de socialisten nog velen zijn, die de klassenstrijd in de practijk van hun leven aanhangen. Maar de tijd van Troelstra, Domela Nieuwenhuis en anderen, die in staat waren de socialistische arbeiders te bezielen en hen warm te maken voor het socialistisch ideaal, is voorbij. Het nieuwe socialisme staat met lege handen, het heeft geen perspectief meer en het vervalt onherroepelijk in het platte materialisme. Alleen de Christelijke vakbeweging zal door het uitdragen van haar beginsel, bij het licht'van Gods Woord in deze tijd van zorg en beroering, van sociale nood, voor de sociaal-economische vragen en problemen een oplossing kunnen vinden. De fakkel moet brandende blijven en daarom heeft de Christelijke vakbeweging vooral de jongeren nodig, die straks op de leidinggevende posten moeten staan, als nieuwe maatschappij vormen baanbreken. Het Christelijk beginsel heeft overwonnen op het socialistisch principe, ziedaar ’de vernieuwing van de samenleving.

Niet iedereen is blijkbaar overtuigd van de overwinning op het socialisme, want lezen we „De Gids”, orgaan van het Christelijk Nationaal Vakverbond, ingesloten bij bovengenoemd blad „Het Orgaan”, dan is het dr W. Volger, die jaloers is op de overtuigende en stellige toon die spreekt uit de socialistische propagandaliteratuur. „De massa wordt een toekomstverwachting voorgehouden en het geloof in de blijde, stralende, jubelende toekomst is voor geen tegenspraak vatbaar. Een dergelijke beweging heeft een buitengewone psychologische voorsprong. Het socialisme kan zo optreden

vernieuwing van de samenleving r door de christelijke vakbeweging

omdat het in de aard van dit stelsel ligt, dat volgens Marx natuur-noodzakelijk het kapitalisme moet verdwijnen en dus het socialisme komt. Zo werd het socialisme beleefd en zo is het, ondanks alles nog. Dat is de kracht van de beweging. Dat is het radicalisme van de socialist, maar daartegenover moet de Christen arbeider met dezelfde gloed, neen, met groter gloed en verbetener radicalisme dan al de anderen in de maatschappij staan met de geloofsbelijdenis: de maatschappij is zonder Jezus Christus niets, met Jezus Christus alles.” De vernieuwing in de Christelijke vakbeweging is blijkbaar nog niét zover, dat men de oude tegenstelling Christus-socialist in de propaganda kan missen.

De maatschappelijke ontwikkeling is thans zover gekomen, dat wij de vernieuwing van de samenleving alleen maar meer van de Christelijke vakbeweging kunnen verwachten. Immers het Liberalisme ging uit van het standpunt, dat de mens van goed is, daarom moest alles vrij zijn. Het is echter bandeloosheid geworden, er kwam geen gelijkheid maar de grofste tegenstelling tussen arm en rijk,, geen broederschap maar de schrijnendste tegenstellingen tussen patroon en arbeider. Het socialisme waagde ook een poging tot vernieuwing en ging daarbij uit van de stelling, dat de proletariër zich zo sterk moet maken, dat hij de macht uit handen van die verwenste kapitalist kan nemen. Maar het socialisme is innerlijk en

geestelijk vastgelopen en toen kwam het nationaal socialisme. Niemand in de wereld verwacht vandaag van het nationaal socialisme de toekomst. Deze drie vernieuwingspogingen hebben twee dingen gemeen n.l. ze zijn afkomstig uit het menselijk denken en ze zijn alle drie mislukt. En daarom is nu de Christelijke vakbeweging de beweging van de toekomst. Aldus de voorzitter van het C.N.V. in zijn radiorede op 12 April j.l. voor de N.C.R.V. De Christelijke vakbeweging heeft gepleit voor collectieve arbeidsovereenkomsten en heeft gepleit voor bedrijfsorganisatie. De liberaal en de socialist hebben met hoongelach dit sLdeaal begroet, maar de Christelijke vakbeweging heeft overwonnen, omdat zij een uitgangspunt, een richtsnoer en een doelstelling voor haar actie had, die niet van en niet uit haar zelf waren. En daarom zal alleen de Christelijk sociale actie de verdere verproletarisering van de arbeidende stand kunnen tegengaan.” En zo kunnen we doorgaan met voorbeelden aan te halen waaruit steeds maar weer blijkt, dat er in feite weinig is veranderd na de oorlog wat de houding van de Christelijke vakbeweging aangaat. Men blijft de vraag op welke wijze en hoe moet de samenleving worden vernieuwd, verdoezelen in wolken van principes, historische beschrijvingen, citaten en veronderstellingen. Evangelie en vakbeweging hebben alles met elkaar te maken, zegt het C.N.V. en wij zeggen dat mee. Maar voor ons is het luisteren naar het Evangelie niet voldoende. Het komt aan op de daad, nodig is een antwoord op de vraag „Wat nu”. Socialisatie van de beschikkingsmacht en waar nodig van de eigendom. Planmatig en ordenend leidinggeven aan productie, verkeer en distributie enz. Het beginselprogram van het N.V.V. geeft zo concreet mogelijk aan wat onder socialistisch en democratisch in het sociaal-economisch leven moet worden verstaan.

In een tijd ais deze is het niet onze taak als Christenen om te preken, maar om te strijden met hen, die aan hun sociale bewogenheid vorm willen geven. De splitsing in'de vakbeweging volgens kerkelijke richting is de oorzaak dat vele'arbeiders nog niet kunnen inzien, welke betekenis het Evangelie voor het sociale leven heeft. Van de Christelijke vakbeweging verwachten wij geen vernieuwing. J. v. d. PLOEG.

KORTE HEMMEN-NIEUWS

Het is een goede gedachte geweest van de noordelijke bestuurscommissie van onze A.G. om in diverse pïaatsen groepen te vormen, welke het boek van Prof. Banning „Het vraagstuk van de arbeid” in bespreking zouden nemen. Helaas is dit in nog veel te weinig plaatsen gelukt, hoewel men aan ■de andere kant ook niet mag klagen. In 4 plaatsen, n.l. in Sneek, Leeuwarden, Groningen en Veendam werden flinke groepen gevormd, waardoor „Het vraagstuk van de arbeid” met zijn vele bij-problemen zijn bestudeerd en besproken. Het noordelijk bestuur had een studie-schema opgesteld dat besluit vermeldde een gezamenlijke slot-bespreking in Korte Hemmen 0.1. v. van de heer M. J. HiUe, wethouder van Zaandam. Met een kleine 50 A.G.W.- ers kwamen we 22 Mei bijeen, v.n. mensen uit ce vier genoemde plaatsen, maar gelukkig zagen we ook weer enige nieuwe gezichten. Na het nuttigen van de broodmaaltijd en het gezamenlijke aardappel-jassen, hield de heer Hille een boeiend samenvattend betoog rOver het charter van de arbeid, waarin ook hij duidelijk maakte dat een (definitieve oplossing van het vraagstuk vati de arbeid slechts door het socialisme kan verkregen. Zoals te verwachten was kwamen vele vragen los, waarover breedvoerig werd gediscussieerd. De dag werd besloten met het zingen van enige liederen. De volgende dag was het ~Kortehemmendag”, voortzetting van de vroegere Blijde-Werelddag, en» dat betekent voor de vrienden van Korte Hemmen wel iets. Dat bleek wel toen een paar flinke groepen vrienden uit Leeuwarden en Groningen arriveerden. Wat een zaal vol • een honderd man gelukkige mensen!

Om half tien trokken we gezamenlijk naar het oude kerkje om de wijdingsdienst 0.1. v. van Ds Bender bij te wonen en te luisteren ook naar de kanselboodschap van de Kerk. Terug in ons huis wachtte ons behalve de koffie het optreden van de declamatrice Aatje Top, die ook des avonds tevoren reeds op zulk' een onbevangen wijze aan de discussies had deelgenomen. De aanwezigen zullen Aatje Top niet weer vergeten, want hoezeer heeft ze haar gehoor niet geboeid met de declamatie van „De Sneeuwgans” van Paul Callicot, een verhaal uit de laatste wereldoorlog.

Ds Bakker richte een speciaal woord van welkom tot een paar oud-gedienden, die Intussen waren verschenen op deze Kortehemmendag, n.l. twee oprichters van de vroegere „Bhjde Wereld”, ds Winkel en de heer Meertens, die door hun komst bewezen dat de het stijgen der jaren hun niet minder hoog is gaan zitten.

Des middags sprak Ds J. J. Goorhuis uit Groningen over „De gelovige mens in zijn dagelijkse arbeid”, een „practisch” onderwerp dus, waarin hij er vooral op wees, dat, wil men een mensengemeenschap vormen, men toch in de eerste plaats de mens moet leren verstaan. Dat men de eenzaamheid, waarin zovele mensen leven, moet en ook kan doorbreken, door ze te verstaan. Dan eerst zal het mogelijk zijn met de mensen te werken en de gedachten van christendom en socialisme uit te zaaien.

In een enthousiaste stemming kwam hierover natuurlijk weer discussie los en in diezelfde stemming sloot Ds Bakker voorts dit zozeer geslaagde weekeinde, nadat hij had medegedeeld dat in de eerste ronde reeds meer dan honderd opgaven als „vriend van- Korte Hemmen” waren binnengekomen. R.