is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 47, 1949, no 42, 16-07-1949

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Verlaat ’t Centraal en zie de stad, die zich voor ’t oog ontvouwt gelijk een waaier, baan naast baan,

van parelgrijs en goud. Het parelgrijs der morgenlucht, die over de Amstel stijgt.

het goud van zon en herfstseizoen, dat al ten einde neigt.

Welk oord gij ook om haar verliet, zij komt u tegemoet met kaden. Damrak en de Beurs

en schepen onder ’t roet, met torens breed en sterk van steen

en ranker makelij en, als ge goede ooren hebt, met roepen over ’t IJ.

Begin van „Een Amsterdamsch

lied” van Jan Campert.

socialisatie van de sleutel-industrieën? Is dit een punt, waarvoor nog steeds bewust door het socialisme gestreden wordt? Of doemen hier zoveel moeilijkheden op, dat ook dit punt voorlopig in het archief is opgeborgen?

Nog eens: wat zijn de eerstvolgende twee of drie belangrijke punten, die het socialisme wil en kan bereiken?

Dat zullen wij aan ons volk duidelijk moeten maken. En als er momenteel weinig te bereiken is, dan moet dat heel eerlijk en duidelijk worden gezegd, waarbij dan ook duidelijk moet worden gemaakt, waarom het dan toch zin heeft het socialisme te steunen. Met minder kunnen we niet toe. Hoe armzalig zijn niet vele programma’s geweest voor de ' gemeenteraadsverkiezingen. Ook hier is maar al te veel en al te gemakkelijk de vraag omzeild: wat wil en kan de P.v.d.A.-fractie in deze gemeente in de komende jaren concreet bereiken? Wat dat alies van ons vraagt?

Allereerst een grondig stuk studie. De situatie is te ingewikkeld, dan dat we het zonder die studie zouden kunnen stellen. Ten tweede: een stuk moed om bij onze voorlichting en propaganda af te zien van een te goedkoop historicisme en zeer eerlijk en nuchter de dingen bij hun ware naam en in hun juiste proportie te noemen. Eerlijkheid duurt ook hier het langst.

Ten derde: een stuk moed om heel duidelijk te maken, dat de strijd voor een betere samenleving, zoals het socialisme die ziet, geen gemakkelijke en goedkope strijd is en dat het zonder offers niet zal gaan. Ten vierde: een stuk zelfdiscipline om zich te beperken tot concrete, bereikbare doelstellingen bij verkiezingsacties.

Doelstellingen, waarvoor men dan ook consequent kan blijven strijden.

Ongetwijfeld zijn deze opmerkingen hoogst onvolledig en stellig ook hier en daar aanvechtbaar. Ze hebben dan ook geen andere pretentie dan de vorige artikelen, nl. deze; de discussie op gang te brengen, die het waardevolle artikel van Van Biemen verdient. J. HULSEBOSCH

Democratie in Zuid-Amerika ?

Te snel zijn we geneigd ónze opvattingen over democratie ook als maatstaf te gebruiken ter beoordeling van de staatkundige toestand elders. Maar dit is geenszins juist om dan nog maar te zwijgen over de verschillen in de westerse opvattingen van democratie.

Het democratisch socialisme wordt door § deel van het Nederlandse volk verafschuwd, daar het een belangrijke stap is op de weg naar de „rode dictatuur”, zoals de tegenstanders het zo gaarne uitdrukken. Zij slingeren argumenten het luchtruim in die geenszins steekhouden, want een werkelijk democratisch socialistische gemeenschap is nog nergens op de praktijk getoetst; of het moesten de „kiboetski” in Israël zijn, waar zelfs de gesloten huishouding is, dus geen intern geldverkeer, doch goederenruil en alle bezittingen eigendom van de gemeenschap.

De volksdemocratie is de ideale maatschappij vorm volgens de huidige machthebbers in Rusland, die het theoretisch mooie Communisme bezoedelen door het dictatoriale systeem dat thans in Oost-Europa heerst. Is de heren in Moskou en hun slaafse volgelingen in Warschau, Praag, Boedapest, Boekarest, Sofia en Tirane, alsmede hun politieke (niet hun ideologische) tegenstanders in Belgrado (waar eveneens een door ons verafschuwde

communistische regering zetelt, al is deze dan „nationalistisch” in plaats van internationaal), is die machthebbers wel ooit de waanzin te binnen geschoten niet alleen van hun systeem, maar ook van het door hen gemaakte woord „volksdemocratie”? In het woord democratie alleen al zit toch het Griekse dèmos, dat volk betekent. |

Onze afkeer van de volksdemocratie houdt geenszins genegenheid in met de kapitalistische democratie zoals die in Amerika bestaat, waarmee overigens niet beweerd zou mogen worden dat de Sowjet-Unie, dat zichzelf zo graag het „socialistische vaderland” noemt, niet kapitalistisch is. De macht der geldschieters, ook op de geest hunner ondergeschikten, stuit ons tegen de borst.

Heel anders is de situatie in het zuidelijke gedeelte van de Nieuwe Wereld. Deze gebieden hebben alle circa 3 eeuwen onder vreemde heerschappij gestaan, grotendeels van Spanje, Brazilië, van Portugal (na 30 jaar waarlijk zegenrijk bewind van de Republiek der Verenigde Nederlanden). Daardoor moet Zuid-Amerika in staatkundige vorming op één lijn worden gesteld met niet-blanke kolonies. En hierbij speelt dan deze kwestie een rol: in het begin der negentiende eeuw vormden zich in vele Zuidamerikaanse landen troepen onder