is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 51, 1953, no 3, 17-01-1953

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Oriëntatie

Af en toe zijn er dingen, waarover men zich opeens oprecht kan verheugen. Het overkwam mij, toen ik in het vorige nummer van „Tijd en Taak” het hoofdartikel van Bomhoff had gelezen. 'Opi een voor een dergelijk artikel zeer oneerbiedig beeld te gebruiken: ’t werkte op mij als de sajetdraad in een oververzadigde suikeroplossing. U kent misschien het aardige proefje uit de natuurkunde nog wei. Er werd een sterke suikeroplossing gemaakt; die liet je voorzichtig af koelen, zodat de oplossing oververzadigd werd; in de oplossing hing een sajetdraad en als je dan een klein tikje tegen het glas gaf, kristalliseerde opeens de suiker uit aan de draad. Misschien is het nog juister om te zeggen, dat Bomhoffs artikel de uitwerking had van het tikje op het glas.

Vergis ik me namelijk niet, dan is zijn artikel een symptoom van een zeer verheugend feit. Het feit, dat er een nieuwe oriëntatie over het vlezen en de mogelijklijkheden van het socialisme bezig is op gang te komen. Er zijn voor ons besef blijkbaar een aantal dingen rondom dit centrale thema, die belangrijk genoeg zijn om niet meteen weer onder te gaan in de bijna onbegrensde veelvuldigheid van indrukken, feiten, beschouwingen, boeken enz., die haast dagelijks als een lawine over ons worden uitgestort. Dat brengt mogelijk een conflict met de dwingeland der zogenaamde actualiteit, ’t Zou wel eens een verlossend conflict kunnen zijn, dat ons in de vrijheid der echte actualiteit bracht.

De beschouwingen van De Kadt en Polak zijn gemeten naar het monstrum der zgn. actualiteit immers al weer „oude kost”. We leven zo snel! (D.w.z.: we hebben zoveel haast, dat we aan het leven niet meer toekomen). Actueel in de echte zin is het om het belangrijke gesprek op gang te houden, er bij aan te sluiten en het te verdiepen.

Zo zag men de facetten van het toegejuichte oriëntatie-proces zich uit-kristalliseren: de artikelen van De Kadt en Polak, Bomhoffs artikel, het begonnen en aanvankelijk weer onderbroken (maar naar ik hoop niet a/gebroken) gesprek tussen Buskes en mij in dit blad, de discussie over deze dingen, die er in een groep jongeren over dit onderwerp gaande is, het herhaaldelijk terugkeren van dit thema op Bentveld, enz.

Tegelijk met „Tijd en Taak” kreeg ik ook een circulaire van het Partijbestuur toegezonden, waarin ook op deze bezinning werd aangedrongen. Een voortreffelijke (naar stijl en inhoud) circulaire. Nu hoop ik maar één ding: dat V7e door zullen gaan! Dat we gemeenschappelijk tot meer klaarheid en tot een omlijnder visie komen. De toekomst van het socialisme kan er wel eens van afhangen. Ik hoop het ook zoals ik in het gesprek met Buskes reeds schreef terwille van zoveel jongeren, die er met aandrang om vragen.

Voor dit gesprek en voor deze nietactuele actualiteit kan „Tijd en Taak” een waardevolle ontmoetingsplaats zijn. Eerlijk gezegd, geloof ik ook, dat een groot aantal van onze lezeressen en lezers al lang verwacht, dat deze discussie in alle eerlijkheid en scherpte gevoerd zal worden.

We gaan volgende week op Bentveld fijn het 50-jarig jubileum vieren van „Blijde Wereld” en „Tijd en Taak”. Misschien kan dan ook dit onderwerp ter sprake komen. Een klein beetje meer systematiek in deze

oriëntatie kon nl. wel eens gewenst blijken. Al hiag het spontane stellig niet onder de systematiek bedolven worden.

Om nog even op Bomhoffs artikel terug te komen: als ik hem goed begrijp, gaan zijn gedachten in deze richting, dat de grootste betekenis van het socialisme voor de toekomst wel eens zou kunnen liggen in het zijn van wat ik zou willen noemen een „zedelijk ferment in het politieke, sociale en culturele leven”. In die richting wijst m.i. ook zijn uitspraak, dat „het wel eens kon blijken, dat de politiek wel de centrale, maar niet meer de alles beheersende positie van de socialistische actualiteit innemen zou”. Ik vind zulke uitspraken belangrijk genoeg om er niet alleen nog eens dagenlang over na te denken, maar ook om ze in het persoonlijke en openbare gesprek nader te toetsen op hun gehalte en consequenties.

Dat geldt ook voor de rest van zijn artikel. En van andere artikelen.

Daarom nogmaals: ik hoop niet ongemotiveerd verheugd te zijn geweest, toen ik dacht: de oriëntatie, die nu komen moet, is bezig realiteit te worden. J. H.

KORTEHEMMEN-NIEUWS

Het godsdienstig en politiek aspect van de doorbraak.

WEEKEND 31 JAN.—I FEBR. 1953

Doorbraak wil zeggen: wij willen op grond van verschillende godsdienstige en wereldbeschouwelijke overtuiging naar eenzelfde doel streven. En wij willen daarbij duidelijk maken, dat die overtuiging voor ons zeer belangrijk, ja voor ons alles-bepalend is. en geen privé-aangelegenheid.

Nu moeten wij in het land, waar de eerste rode dominees optraden, maar eens goed nagaan, wat dit standpunt betekent. In de practijk immers brengt het óók zijn moeilijkheden, n.l. doordat wij als socialisten voor gezamenlijke beslissingen komen te staan, waarbij het verschil in geloof wel degelijk een grote rol speelt. Ik denk aan de schoolverhoudingen, die ons kunnen hinderen. Ik denk aan de wijze, waarop wij in de socialistische beweging elkander moeten begrijpen, over en weer.

De doorbraak is niet tot stand gekomen, wanneer wij allerlei christelijke stemmen hebben verworven. De doorbraak stelt aan ons persoonlijk en aan de socialistische beweging zwaarder eisen. Daarover willen wij spreken. Wij hopen, dat niet alleen onze trouwe medewerkers, maar vooral ook buitenkerkelijke socialisten en vooruitstrevende niet-socialistische kerkelijken aan dit gesprek zullen willen deelnemen.

Programma: ZATERDAG: Aankomst der deelnemers tussen 16 en 18 uur Broodmaaltijd 18.00 „ Opening door ds L. H. Ruitenberg ... 19.30 „ De doorbraak ais Godsdienstig probleem, door mr J. P, Hogerzeil 20.00 „

ZONDAG: Ontbijt 8.30 „ Ochtendwijding 9-30 „ De doorbraak vanuit het democratisch socialisme gezien, door burgemeester J. Tuin 11.00 „ Warme maaltijd 12.30 „ Nabespreking 1400 „ Sluiting 16.00 „ Leiding: ds L. H. Ruitenberg.

Practische mededelingen: Het Woodbrookershuis ligt een halfuurtje lopen van Beetsterzwaag en is per N.T.M.-bus te bereiken van Groningen, Heerenveen—Sneek, Leeuwarden. De deelnemersprijs bedraagt naar keuze ƒ 4,— of ƒ 4,50 p. p., echtparen ƒ 7,— of ƒ 8,—, bij aankomst te voldoen. Opgaven graag vóór of op 26 Januari as. aan de Administratie van het Woodbrookershuis te Kortehemmen (Fr.). Daarna volgen nadere mededelingen.

MEDEDELING

„KERK EN WERELD” belegt in samenwerking met het Sociologisch Instituut der Hervormde Kerk op 13, 14 en 15 Februari as. een algemene bespreking over de gevolgen van de industrialisatie en de betekenis van het Sociologisch onderzoek voor het geestelijk en maatschappelijk leven.

Leiding: Prof. dr W. Banning, Driebergen, en drs P. de Jong, Utrecht.

Sprekers: prof. dr J. P. Kruijt, Utrecht; drs P. H. Vrijhof, Utrecht; drs P. de Jong, Utrecht en ds J. A. Bakker, Oosterhesselen.

Aanmeldingen voor deelneming en/of verzoeken nadere inlichtingen worden gaarne in ontvangst genomen door ’t secretariaat van „Kerk en Wereld j.g Driebergen. Kosten van deelname: ƒll,— per persoon.

LEESTAFELNIEUWS

H. L. Prenen: Rembrandt en Christus, met dertien reproducties. Uitgeverij Ploegsma, A’dam, 1952. 38 bladzijden, ƒ2.90.

En om de goed-ultgevoerde reproducties èn om de tekst is dit een aantrekkelijk boekje, dat keurig uitgegeven eigenlijk heel goedkoop Is. De schrijver probeert te zeggen, wat het eigene van Rembrandts uitbeeldingen van de Chrlstus-flguur Is. Zijn stelling laat zich noch betwisten, noch bewijzen, maar wordt In een heldere taal wel aannemelijk gemaakt.

Het land van de wijn, tekst van C. J. Kelk, foto’s en tekeningen van Jan van Keulen. Uitgave J. M. Meulenhoff, A’dam 118 blz. ƒ 12,50.

Het 75-jarig bestaan van een wijnkopersfirma deed dit boek ontstaan, een lange lofrede op Frankrijk en speciaal op zijn wijn. De foto’s van Frankrijks landschap maken dit boek mooi, de tekst is gezellig badinerend. Je kunt vrijwel alle beweringen tegenspreken, maar het boek heeft geen wetenschappelijke pretentie. Ik vind het knap gedaan van de schrijver, zoveel bijeen te garen, dat toch wel leerzaam of amusant is, zonder dat hij ooit vervelend is of onzin uitslaat.

Ton Schilling; Tijgermensen van Anai. Jacht op grof wild, geïllustreerd met 27 afbeeldingen. Uitgave H. Meulenhoff, A’dam 1952. 215 blz., ƒ7,90.

De schr. heeft uit de mond van een oud Indisch amotenaar, die jarenlang zwervend in het voormalige Ned. ifldië op grof wild heeft gejaagd, dit boek opgetekend met boeiende avonturen, vele fijne observaties over de leefgewoonten der dieren en doordrenkt van een eigenaardige verering voor de wildernis, die omdat ze sober gehouden is, aannemelijk blijft. Zo er al sprake is van jagerlatijn, dan geldt dit niet de jagerprestaties maar de vele mededelingen, omtrent het bijgeloof der inlanders, die door de verteller vrijwel oncritisch worden oververteld. Het boek zal iedere lezer die de romantiek van de jungle kan genieten, boeien. Het is daarenboven geïllustreerd met fraaie foto’s.

Dr G. van Eeusekom: De wonderen der levende natuur, met foto’s en tekeningen. Uitgave: Born, Assen, 1952. 224 blz. ƒ7,90.

Dit boek is voor liefhebbers van de natuur, die liever dicht bij huis blijven. Mensen, die van planten dierkunde houden, hebben natuurlijk reeds van dit boeiende boek gehoord, maar laat u dan nu door een leek vertellen dat het bijzonder interessant is en tevens heel bevattelijk en dat u er van allerlei in ax.i.relt, dat u zelfs niet vermoedde, ook .over d.eren, die u dagelijks waarnemen kunt. Nochtans niet alleen gaat het; in rijke afwisseling vertelt de schrijver over diepzeevissen en trekvogels, over boombladeren en bijenwolven.

Rachel L. Carson: De wereldzee, vertaald door John Kooy, met foto’s. Uitgave: Bom, Assen, 1952. 232 blz., ƒ7,90.

In buitenlandse tijdschriften had ik al bewonderende recensies over dit boek gelezen. In Amerika werd het een best-seller en hier is het nu in een goede Nederlandse vertaling. „Het leven der zee” is het onderwerp van dit boek, dat in nauwkeurige maar beeldende taal, niet zonder bewogenheid alles vertelt, wat men maar over de zee zou willen weten: waar de golven ontstaan en wat over de diepzeevissen bekend is, hoe de eilanden ontstaan en hoe de getijden van de zee verklaard dienen te worden. Het zijn dergelijke boeken die ons de wetenschap doen waarderen, waar we in dit technisch tijdperk wel eens op mopperen; boeken,* die ons, naar gelang van gezindheid, eerbiedig of trots kunnen stemmen. J. G. B.

Eerste verantwoording Geschenk-abonnementen: P. A. V. T. ƒlO, J. R., E. H., G. J. C., C. J. J. L., A. C. de 8., J. P. C. M. V. ’t H., ir J. v. Z., mej. A. 8., D. B. W., mej. F. J., P. E. W. D., M. P., G. F., D. L. V. R., A. J. V. ’t V., R. P., mej. T. D., T. J.-V., H. P., dr J. E., J. H. ƒ 5,—; mr M. M., G. R., H. P. D., H. T. jr, L. E., P. Z. ƒ2,50; O. v. R., S. M. K. ƒ2,75; mej. C. W. ƒ1,65; H. J., J. S. F. v. V. ƒ1,50; dr J. N. ƒ 1,25, Z. G. V. D, mej. D. M. ƒ I,—. Red. secr.

Dnik N.V. De Arbeiderspers Amsterdam