is toegevoegd aan uw favorieten.

Opvoeding in volkschen geest; maandblad van het Opvoedersgilde, jrg 4, 1944, no 10, 1944

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET SOPHISME VAN DEZEN TIJD

Gij weet het! Het sophisme luidde in de Grieksche oudheid het tijdperk van verval in. Wij denken dan aan het machtige, bloeiende Athene, centrum van handel en nijverheid, centrum ook van het cosmopolitendom. Verdwenen was de oude landaristrocratie, erfgename van datgene wat de oude Noordras-voorvaderen aan geestelijke en materieele goederen achterlieten. Zij was vervangen door een anderen, stedelijken adel, voortgesproten uit de opstapeling van goud en koren in het schoone Athene. Niet Donar, doch Hermes was hun schutspatroon, niet het zwaard en de ploeg, doch veder cn journaal hun symbolen. Niet de eeuwige waarheden van het Noordras hingen zij aan, doch de onzedelijke normen, die het Aziatendom en in het bijzonder het

Semietendom hun stelde. En dit alles werd de basis van het objectivisme, de leer van de betrekkelijkheid van alle dingen. De leer ook van de menschelijke ijdelheid, omdat tenslotte alles uit en door het menschelijke verstand is te verklaren; de leer van de almachtigheid van het menschelijk denken, los van de grondslagen, die bloed en bodem het hebben gesteld! Onzedelijk, omdat de mensch zich geen rekenschap behoeft te geven van zijne handelingen, omdat deze handelingen immers niet naar vaste maatstaven te beoordeelen zijn!

Het sophisme leidde het Grieksche volk naar den ondergang en alhoewel als reactie daarop groote geesten als Socrates, Plato en Aristoteles den weg terug naar de eeuwige waarheid van dit ras trachtten te vinden, zijn hun denkbeelden voor de groote massa van het volk verborgen gebleven.

De geschiedenis is een leerrijk en nuttig vak. In ons land was het tot voor kort algemeen een bijvak op de scholen, evenals de aardrijkskunde. In Duitschland werd het na 1933 een hoofdvak en sommige collega's in ons land hebben reeds ingezien, dat dit vak tot de hoofdvakken behoort.

De geschiedenis is de beste leerschool voor hen, die twijfelen aan het hedendaagsche gebeuren. Doch daarnaast vormt zij een gevaarlijk onderwerp voor den dilettant niet alleen, doch eveneens voor die collega’s historici, die losgeraakt van bloed en bodem (ras en geografisch milieu), vervallen zijn in den maalstroom, dien men cosmopolitische objectiviteit zou kunnen noemen.

Een voorbeeld! Vele lieden trekken met voorliefde een vergelijking tusschen het Napoleontische tijdperk en de periode na 15 Mei 1940. En het zijn niet alleen dilettanten die dit doen. Wij willen hier niet op ingaan, doch wat wel treft is, dat dezelfde menschen geen moment denken aan een vergelijking tusschen de perioden vóór de Fransche revolutie en vóór Mei 1940! En daar vinden wij juist zooveel aanknoopingspunten!

Ja maar, nu bent U wel zeer subjectief ingesteld, zullen onze tegenstanders zeggen. Waarom de eene vergelijking verworpen en de andere aanvaard? En hier komen wij weer terug op ras en milieu! Het Nederlandsche volk is in den loop van deze 2 eeuwen in wezen gelijk aan zichzelf gebleven. Doch wie waagt het. Napoleon en Hitler, de Fransche revolutie en de Nationaal-Socialistische revolutie met elkaar te vergelijken? Slechts zij, die niets begrijpen van het hedendaagsche gebeuren. En dat zijn dus de meesten van ons volk.

Het bedrog viert hoogtij in de maatschappij der democratieën. De eeuwige waarheden, berustend op bloed en bodem, reeds eeuwen verdwenen uit het menschelijk bewustzijn, worden nu bewust verkracht. Het objectivisme viert hoogtij en het zelfbedrog, ontstaan door de opzettelijke verwarring der geesten, resultaat van een voortdurende valsche voorlichting en opvoeding, leidt, evenals dit 2400 jaar terug in Athene het geval was, naar den ondergang. In dit opzicht, doch ook alleen in dit opzicht worden wij herinnerd aan Spengler's „Untergang des Abendlandes”. Want juist het land, waar zijn blik op gericht was bij de samenstelling van zijn werk, juist dit land vormt sedert 1933 het bolwerk van de leer der eeuwige waarheid! Verwonderlijk is dit niet, daar immers dit land, Duitschland, zich