Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

feit, dat inde genoemde gevallen eerst door het genezen der endometritis de zwangerschap tot stand kon komen, is daarom niet minder juist. Bij de sterke etterige endometritis die in n°. 9 bestond, meen ik dat ook hier de behandeling het sine qua non voor ’t optreden der zwangerschap is geweest, al kan dit bij den korten duur van ’t huwelijk niet uit de historie blijken. Ik wil er even op wijzen, dat de behandeling slechts in één van de 10 gevallen (n°. 3, curettage) een klinische is geweest. In de 9 overige gevallen is de genezing dooreen ambulatorische behandeling (meestal ichthyol-cauterisatie) verkregen. Ik kom nu tot de tweede rubriek der wegens steriliteit behandelde gevallen, en moet daarbij dadelijk op den voorgrond stellen, dat hier de term steriliteit in stricten zin onjuist is. Het zijn nl. die gevallen waar korter of langer tijd na ’t huwelijk het hymen intact blijkt te zijn. Van die gevallen heb ik er 20 genoteerd en 16 lokaal behandeld (de na het climacterium waargenomen gevallen blijven hier buiten beschouwing). De behandeling bestond of in verwijding met dilatatoria van toenemend kaliber na cocainisatie van de vulva, óf in excisie van het hymen. Regen van de 16 zijn later zwanger geworden; twee leven nog in onvervulde hoop; van de vijf overige heb ik niets meer vernomen. De gevallen waar zwangerschap optrad, zijnde volgende. E°. 1. (Registernummer 240), 30 jaar, sinds 7 jaar getrouwd. Intact hymen. Geirriteerde portio met erosies. Dilatatie Juli ’95. Begin zwangerschap Oct. ’95. N°. 2. (Registernummer 558). Sinds 8 jaar getrouwd. Pijn en opgezetheid inden buik. Eerveusheid. Intact hymen. Radiaire incisies 25 Juni ’97. Zwangerschap Jan ’9B. Miskraam in Maart. Curettage wegens navloeiing. Later geen bericht. E°. 3. (Registernummer 176), 35 jaar oud, sinds 4J jaar gehuwd. Hymen nagenoeg intact. Dilatatie 28 Jan. ’95. Kort daarop zwanger geworden. Heeft nu twee kinderen. E°. 4. (Registernummer 794), 27 jaar, sinds 3 jaar getrouwd. Komt met maagklachten, maar eigenlijk wegens steriliteit. Intact, zeer rigide hymen. Excisie 12 Juni ’9B. Menses voor ’t laatst 17 Mei ’99. Onderzocht 10 Juli ’99. Zwangerschap. Geen nader bericht. E°. 5. (Registernummer 1671), 24 jaar, sinds 2 jaar getrouwd. Intact en zeer nauw hymen. Geëxcideerd 21 Aug. 1900. Zwanger geworden April 1901. Bevalling a terrae in December. E°. 6. (Registernummer 60), 28 jaar, getrouwd Aug. ’93. In behandeling gekomen 19 Maart’94. Intact hymen. Retroversio uteri, endometritis. Hymen gedilateerd; slijmvlies behandeld met ichthyol-

212

Sluiten